Leggja til breytingar við Reykja­víkur­flug­völl eftir að lá við á­rekstri kennslu­véla

Tveir flugnemar voru að æfa snertilendingar á Reykjavíkurflugvelli í kringum hádegi 6. október í fyrra þegar annar þeirra beygði vél sinni í inn á feril hinnar. Flugferlar vélanna skárust í fjögur hundruð feta hæð yfir Kópavogi, rétt sunnan við Kársnes.

Þegar vélarnar voru sem næst hvor annarri voru 37 metrar láréttir á milli þeirra og þrjátíu metra hæðarmunur. Þegar vélarnar voru í sömu hæð skildu rúmir tvö hundruð metrar láréttir þær að.

Í skýrslu rannsóknarnefndarinnar um atvikið kemur fram að mikið hafi verið að gera hjá flugumferðarstjórn þennan dag. Flugturn átti meðal annars í samskiptum við flugmenn tveggja þyrlna, flugmann annarar flugvélar sem kom til lendingar á undan kennsluvélunum tveimur og ökumann flutningabifreiðar sem þurfti að þvera flugbrautina þegar það átti sér stað.

Það var því ekki fyrr en einni sekúndu eftir að ferlar kennsluvélanna tveggja skárust sem flugumferðarstjóri varaði við hættunni og annar flugneminn beygði frá. 

Flugneminn sem flaug vélinni í veg fyrir hina sagðist ekki hafa séð umferðina þegar flugumferðarstjóri spurði hann út í uppákomuna.

Sögðust sjá illa til vélarinnar á undan vegna sólar

Flugkennari um borð í vélinni TF-FGC, sem var flogið í veg fyrir hina vélina, sagði að þeir neminn hefðu séð vel til kennsluvélarinnar TF-TWO sem var á undan í umferðarhringjunum sem þær fóru í snertilendingaræfingunum þegar þeim var flogið til norðurs til lendingar. Þeir hefðu hins vegar séð illa til hennar þegar flogið var til suðurs beint á móti sólu sem var lágt á lofti.

Rannsóknarnefndin taldi að flugnemi og kennari hans sem beygðu í veg fyrir hina hefðu ekki fylgst nægilega vel með talstöðvarsamskiptum við flugturn, sérstaklega þar sem þeir sáu illa til flugvélarinnar á undan þegar þeir flugu á móti sólu og undan vindi.

Þeir hefðu svo beygt inn á þverlegg í aðfluginu eins og þeir og stjórnendur hinnar kennsluvélarinnar höfðu gert í fyrri hringjum þrátt fyrir að þeir sæju ekki kennsluvélina á undan sér en þeir vissu þó að væri á undan.

Fram kemur í skýrslu nefndarinnar að kennarinn um borð í TF-TWO hafi látið sinn nema lengja í aðfluginu vegna vélar sem var á undan þeim til lendingar. Ekkert hafi komið fram á flugturnsrásinni um það.

Skert athygli vegna mikillar umferðar

Flugumferðarstjórinn í flugturni er einnig talinn hafa átt að upplýsa nemann og kennarann um að tvær aðrar vélar væru á undan þeim inn til lendingar. Nefndin telur að mikil álag á samskiptarásinni kunni að hafa haft áhrif. 

Athygli flugumferðarstjórans var skert þar sem hann kallaði ekki í nemann og kennarann í TF-FGC fyrr en hálfri mínútu eftir að þeir beygðu á þverlegg. Það var vegna samskipta hans við flugmenn þyrlanna og flugvélarinnar sem var á undan kennsluvélunum. 

Aðeins sex sekúndur liðu frá því að þeim samskiptum lauk þar til flugumferðarstjórinn lét TF-FGC vita að hún væri of nálægt hinni kennsluvélinni.

Meti verklag og þjálfun flugumferðarstjóra vegna aukins álags

Ályktun rannsóknarnefndarinnar er að nauðsynlegt sé orðið að endurmeta hvort að uppfæra þurfi loftrýmið í kringum Reykjavíkurflugvöll í ljósi umfangs og ólíkrar tegundar flugumferðar þar.

Hún beinir því til Samgöngustofu að meta hvort ástæða sé til þess að færa loftrýmið á milli flokka sem kveða á um þá þjónustu sem er veitt innan þess. Breytingin fælist í því að loftför í sjónflugi fengju upplýsingar um önnur loftför í sjónflugi.

Þá er flugmálayfirvöldum bent á að rýna í þjálfun og verklag flugumferðarstjóra í flugturni á Reykjavíkurflugvelli með tilliti til aukins álags þar. Einnig beinir nefndin því til flugmanna að fylgjast vel með umferð í kringum sig og hafa góða ástandsvitund.