Dvalar­leyfi langtum dýrara í hinum Norður­löndunum

Frá þessu greinir Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra í aðsendri grein á Vísi, þar sem hún ber upp sjö staðreyndir í útlendingamálum. 

Á dögunum greindi Þorbjörg frá því í annarri grein að hún hygðist herða reglur í dvalarleyfismálum, sem vísað hefur verið til sem „norsku leiðarinnar“. Þar vakti hún athygli á að umsóknir um dvalarleyfi hefðu margfaldast síðustu ár og að fólksfjölgun hér á landi hefði verið meiri en innviðir og velferð landsins þoli.

Ísland auglýst sem „auðvelt land“

Aðgerðir Þorbjargar koma í kjölfar ítarlegrar greiningar á stöðu dvalarleyfa hér á landi. Fulltrúar stjórnarandstöðunnar og verkalýðshreyfingarinnar hafa sýnt aðgerðunum stuðning, þar á meðal Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður Miðflokksins, og Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar. 

Í greininni kemur fram að hátt í fimm hundruð umsóknir um námsmannaleyfi frá Gana, Nígeríu og Pakistan hafi borist á árinu sem er næstum tvöföldun frá 2024. Við einfalda leit á netinu sjáist að Ísland sé núna auglýst sem „auðvelt land“ þar sem lukkuriddarar bjóði fram ráðgjöf og selji aðstoð sína í þeim efnum.

Þorbjörg ræddi umfjöllunarefnið nánar í Bítinu. Hún segir frá því að fjórðungur innflytjenda setjist að á grundvelli dvalarleyfis á meðan um þrír fjórðu hlutar komi á grundvelli EES-samningsins.

Umræddur fjórðungur þurfi sem fyrr segir að borga sextán þúsund krónur fyrir dvalarleyfið hér á landi en færi hann til annarra Norðurlanda þyrfti hann að borga allt að 170 þúsund krónur.

„Mér fannst mest sláandi að upplifa að þessi niðurstaða er ekki byggð á stefnu, að manni virðist. Það er engin stefna sem fór aflaga. Hún er byggð á stefnuleysi. Afleiðing þessa stefnuleysis er ákveðið stjórnleysi og við ætlum að vinda ofan af því.“ segir Þorbjörg Sigríður. 

Bætir við ákvæði um ítrekuð brot

Þá segir hún frá frumvarpinu sem hún hyggst afnema séríslenskar reglur í útlendingamálum. Í því er ákvæði um afturköllun alþjóðlegrar verndar ef menn hafa brotið alvarlega gegn lögum. Hún segir að gæta verði skynsemi í þeim málum. 

„Segjum að unglingsstelpa sé tekin fyrir búðarhnupl. Þýðir það að hún missi alþjóðlegu verndina? Ég segi nei. Við viljum vera skynsöm í þessu.“

En ofbeldisbrot?

„Ofbeldisbrot, kynferðisbrot, alvarleg brot. Hiklaust já. Og það sem ég er að skoða og ætla að bæta við frumvarpið er að geta líka náð utan um skipulögð brot. Þó í því samhengi að þetta eru brot sem eru ekki ein og sér ekki svo alvarleg. En það er einhver tröppugangur í brotahegðun, ítrekuð brot. Við erum að tala um alvarleg brot annars vegar og ítrekuð brot hins vegar.“

Aðspurð segir Þorbjörg raunhæft að ná tökum á slíkum málum og fá afbrotamönnum vísað úr landi með nokkrum tækjum. 

„Eitt er afgerandi og markviss stefna stjórnvalda um að horfast í augu við að skipulögð brotastarfsemi hefur náð að festa rætur á Íslandi. Viðbragðið verður að vera í samræmi við það. Við erum að fara dálítið markvisst inn í það. Hitt er að á Suðurnesjunum sé hægt að frávísa fólki þegar það kemur til landsins þannig að það komi ekki inn til landsins,“ segir Þorbjörg.

„Hitt er síðan það að geta brottvísað mönnum í kjölfar þess að þeir gerast sekir um afbrot. Þar erum við líka að skoða aðgerðir gegn EES-borgurum hvað þetta varðar. “

Noregur ekki með töfralausnina

Í grein Þorbjargar síðan í morgun er Ísland ýmist borið saman við Noreg eða öll hin Norðurlöndin. Markmiðið í útlendingamálum hér á landi sé að hafa þau með sambærilegum hætti og í Norðurlöndunum en það sé ekki töfralausn að gera allt eins og í Noregi. 

„En varðandi dvalarleyfin kallar þetta á mann. Þessi mikli munur á gjaldtöku, til dæmis, er mjög sláandi hvað varðar Noreg. Þar finnst mér heillandi þessi hugmyndafræði að skoða, hvað er það sem atvinnulífið er að kalla á? Hvernig stuðlum við að virkni þeirra sem hingað koma? Og gerum kröfur til okkar sjálfra um að móttökur séu með sómasamlegum hætti.“