Brýtur inn­viðaráðherra lög, aftur?

Enn á ný virðist innviðaráðherra ætla að fara á svig við lög um ráðstöfun aflaheimilda í félagslega hluta fiskveiðistjórnunarkerfisins. Ekkert bólar enn á reglugerð um línuívilnun, skel- og rækjubætur og byggðakvóta, en ráðherra ber að að skipta aflaheimildum til línuívilnunar niður á fjögur þriggja mánaða tímabil í tilteknum hlutföllum og línuívilnun á að vera virk „frá og með upphafi fiskveiðiárs“.

Á síðasta ári birtist umrædd reglugerð ekki fyrr en þegar langt var liðið á nóvember, sem augljóslega var brot á lögum, og nú óttast menn að sömu vinnubrögð verði viðhöfð. Fram til þess var úthlutuninkynnt strax í júlí og gefinn þannig fyrirvari til að ráða starfsfólk fyrir komandi fiskveiðiár, en aftur bíða menn annað hvort í óvissu eða skjóta út í bláinn. Línuívilnunin er forsenda þess að viðkomandi bátar haldist í rekstri og skapi atvinnu megnið af árinu bæði á sjó og í landi.

Slíkur dráttur á birtingu reglugerðarinnar ber vott um mikla vanvirðingu við viðkomandi smábátaútgerðir, því mönnum er búin algjör óvissa um hvernig haga skuli rekstrinum.

Hvernig stendur á því að ráðherra, sem að veit að hann er að fara á svig við lög, kemst upp með að gera það, ekki bara einu sinni heldur tvisvar á sama hátt? Í sumar var lítið mál fyrir innviðaráðherra að draga upp úr hatti aukakvóta, sem enginn veit hvaðan kom, fyrir strandveiðisjómenn, en nú þurfa heilsársútgerðir og beitningarfólk að bíða í óvissu eftir því að farið sé að gildandi lögum.

Ef ráðherra hefur í hyggju að draga verulega úr aflaheimildum til línuívilnunar væri um að ræða verulega íþyngjandi breytingu með tilliti til fyrri stjórnsýsluframkvæmdar. Slíka breytingu þyrfti að kynna fyrirfram með skýrum og glöggum hætti og nægjanlegum fyrirvara. Útgerðir sem hafa reitt sig á línuívilnun, þyrftu að hafa raunhæft tækifæri til að bregðast við slíkri grundvallarbreytingu á rekstrarforsendum og gæta hagsmuna sinna. Þá er alveg skýrt að ráðherra er ekki heimilt án lagabreytingar að fella línuívilnun niður að fullu.

Samþjöppun í sjávarútvegi hefur oft borið á góma. Afnám línuívilnunar mun valda því að þessir minni bátar, flestir ekki yfirbyggðir og hafa ekki pláss fyrir beitningavél, munu gefast upp. Það mun valda enn frekari samþjöppun og aðeins þeir stærstu munu geta keypt. En kannski er það einmitt sú samþjöppun sem ríkisstjórnin vill þrátt fyrir fagurgala um annað.

Höfundur er smábátasjómaður og formaður Samtaka smærri útgerða.