Áfram stelpur verða að félagasamtökum: Margir gerendur um hvern og einn þolanda Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 3. september 2026 09:40 Aðalheiður Ósk Þorsteinsdóttir stofnaði hópinn fyrir ári síðan. Vísir/Anton Brink Stjórnandi Facebook hópsins Áfram stelpur hyggst stofna félagasamtök utan um hópinn sem ætlað er að aðstoða þolendur ofbeldis. Hún segir fjölda þeirra sem orðið hafa fyrir allskyns ofbeldi á Íslandi vera sláandi og flestir þolendur séu yfirleitt með fleiri en einn gerenda. Dómskerfið hafi brugðist. Þetta er meðal þess sem fram kom í Bítinu á Bylgjunni þar sem rætt var við Aðalheiði Ósk Þorsteinsdóttur. Hún stofnaði Facebook hópinn Áfram stelpur fyrir ári sem vettvang fyrir konur sem hafa orðið fyrir ofbeldi til þess að segja frá því nafnlaust eða undir nafni. Næst ætlar Aðalheiður að stofna félagasamtök en tíu þúsund konur eru í hópnum. „Ég er að leggja lokahönd á félagasamtök í kringum hópinn. Ég fór svo sem út í eitthvað sem ég vissi ekki hvað ég var að gera. Mig langaði bara að nýta ömurlega reynslu og gera eitthvað geggjað við hana. Ég hef sjálf reynslu af því að fara í gegnum réttarkerfið með engu réttlæti. Ömurlegar málsmeðferðir. Það var annað hvort bara að leggjast niður og gefast upp eða taka þetta og gera eitthvað við þetta. Sem betur fer þá valdi ég seinni kostinn og er hér í dag.“ Hvernig sérðu fyrir þér að þessi félagasamtök þróist? „Eins og þetta er orðið núna þá langar mig svo mikið til að geta komið fólki í réttan farveg. Það er rosa mikið um það að fólk er búið að bera eitthvað með sér í tugi ára. Og þegar þú færð hugrekki til að geta sagt frá, til dæmis eins og mér, manneskju sem þú þekkir ekki neitt þá er rosalega mikilvægt að þú getir leiðbeint í rétta átt og ég geri það og ég fylgi fólki í skýrslutökur, Stígamót, Bjarkarhlíð.“ Aðalheiður segist telja að mun fleiri hafi orðið fyrir ofbeldi en meðlimafjöldinn í hópnum gefi til kynna. Hún hafi ýtt úr vör herferð með vitundarvakningu um ofbeldi. Það sé sláandi hve margar konur hafi tjáð sig um ofbeldi, flestar með fleiri en einn geranda. „Og mjög margar konur að stíga fram í fyrsta sinn, hafa aldrei nokkurn tímann sagt þetta upphátt. Ég get ekki lýst því hvað ég er þakklát fyrir traustið sem mér er sýnt. Þú veist, þó að þetta komi fram í nafnlausri færslu, þá sé ég nöfnin á bak við þessar færslur og einmitt sem þolandi ofbeldis sjálf, þú veist, það er meira en að segja það að ætla að fara að treysta einhverri konu úti í bæ sem þú þekkir ekki neitt fyrir þessari hörmulegu reynslu sem þú fórst í gegnum.“ Þarna er verið að birta myndir og nöfn af meintum gerendum, þá jafnvel mönnum eða konum, sem hafa ekki hlotið neina dóma og það er náttúrulega, einhverjir myndu segja að það væri á gráu svæði? „Það er það. En það er líka rosalega mikilvægt að gera þetta rétt. Ef við gerum þetta rangt þá bæði missum við trúverðugleikann, bæði sem þolendur og hópurinn. En það líka skiptir gríðarlegu máli að gera þetta rétt. Eins og mér finnst skipta miklu máli að efla fólk til að segja frá ofbeldinu sem það hefur orðið fyrir þá skiptir mig alveg jafn miklu máli ef ekki meira að gera það rétt.“ Hún segist vanda sig mjög, konurnar megi einungis segja frá sinni eigin reynslu en ekki reynslu annarra. „Okkur langar það kannski, okkur langar að segja frá hörmulegri reynslu sem besta vinkona okkar varð fyrir eða vinur eða eitthvað slíkt. Það er ekki okkar að segja frá því. Af því við verðum líka að taka tillit til þolenda, að þeir eru kannski ekki tilbúnir að segja sína sögu. Þá megum við heldur ekki stíga fram fyrir og taka eitthvað sem væri ekki okkar að segja frá. Ég er líka bara að læra og hef vandað mig mikið, þegar það koma póstar, að leiðbeina. Þannig að það sé ekki hægt að taka póstana og nota þá gegn okkur.“ Þannig þú ert með skýrar reglur um hvað á að gerast inni á þessum hópi? „Já. Og ég hjálpa öllum. Það skiptir ekkert máli af hvaða kyni þú ert. Líka aðstandendur þolenda og aðstandendur gerenda. Það er nýr hópur sem er að leita til mín núna.“ Þú nefndir dómskerfið, þér finnst það ekki vera að fúnkera almennilega? „Það gerir það ekki. Það bara gerir það ekki. Það verður að breyta því. Og það er alveg fólk þarna úti sem vill breyta og bæta. Það bara verður að gera það. Af því bara eins og við kennum börnunum okkar. Það verða að vera afleiðingar af því sem við gerum. Ef þú ert kannski búinn að vera fullorðinn gerandi, hefur komist upp með að beita ofbeldi í mörg ár, tugi ára og þetta er það sem þú vilt gera og þú kemst upp með það, af hverju þá að hætta því?“ Kynferðisofbeldi Bítið Mest lesið Íbúum ráðlagt að sjóða neysluvatn Innlent Kapphlaupið hafið og hann hafi áhyggjur af öryggi þeirra minni Innlent „Hvernig sérðu að þú sért virkilega að fá já?“ Innlent „Þetta er ákall“ Innlent „Þetta er algjörlega óviðunandi“ Innlent Vildi meina að útbrotin væru eftir varafyllingar Innlent Herlið á leiðinni og Íslendingar hafi varann á Erlent „Þetta er okkar gjöf til ríkisstjórnarinnar“ Innlent Valgerður fer aftur frá SÁÁ Innlent Hélt hún myndi deyja í útskriftarferð til Portúgal Innlent Fleiri fréttir „Þetta er ákall“ Íbúum ráðlagt að sjóða neysluvatn Kapphlaupið hafið og hann hafi áhyggjur af öryggi þeirra minni Vildi meina að útbrotin væru eftir varafyllingar „Hvernig sérðu að þú sért virkilega að fá já?“ „Þetta er okkar gjöf til ríkisstjórnarinnar“ „Þetta er algjörlega óviðunandi“ Valgerður fer aftur frá SÁÁ Hefja snjóframleiðslu á næstu dögum Loka vefsíðum tímabundið í varúðarskyni Fá mál á þingi: „Fórnarlömb velgengni“ fá kaldar kveðjur frá Diljá Skorar á landlækni að leiðrétta rangfærslur Alvarlegur veikleiki hjá fjölda vefsíðna Sláandi hversu margir telji ofbeldi hluta af kynlífi Jón Gnarr lætur af varaformennsku og tveimur varasætum Myndasyrpa: Nýr skáli fluttur í Þórsmörk Klæmdist óvart við fjórtán ára og var sýknaður Stærsti dagurinn í dekkjaskiptum „Mjög óheillavænleg þróun“ Efast um að vilja Alþingis sé fylgt í jafnlaunamálum Birtingarmyndir kynferðisofbeldis gegn ungum konum að breytast Fimm ráðnir aftur eftir uppsagnirnar Vilja rannsaka vinnubrögð sérstaks saksóknara Hafi nauðgað meðvitundarlausri sambýliskonunni Atvinnuleysi dróst saman Töpuðu bardaganum, liðþjálfanum og prestinum Sífellt erfiðara fyrir mörg heimili að ná endum saman Hélt hún myndi deyja í útskriftarferð til Portúgal Skoða áætlunarsiglingar milli Skotlands og Íslands Telur allt ógirt land tekið eignarnámi með dómi Sjá meira
Þetta er meðal þess sem fram kom í Bítinu á Bylgjunni þar sem rætt var við Aðalheiði Ósk Þorsteinsdóttur. Hún stofnaði Facebook hópinn Áfram stelpur fyrir ári sem vettvang fyrir konur sem hafa orðið fyrir ofbeldi til þess að segja frá því nafnlaust eða undir nafni. Næst ætlar Aðalheiður að stofna félagasamtök en tíu þúsund konur eru í hópnum. „Ég er að leggja lokahönd á félagasamtök í kringum hópinn. Ég fór svo sem út í eitthvað sem ég vissi ekki hvað ég var að gera. Mig langaði bara að nýta ömurlega reynslu og gera eitthvað geggjað við hana. Ég hef sjálf reynslu af því að fara í gegnum réttarkerfið með engu réttlæti. Ömurlegar málsmeðferðir. Það var annað hvort bara að leggjast niður og gefast upp eða taka þetta og gera eitthvað við þetta. Sem betur fer þá valdi ég seinni kostinn og er hér í dag.“ Hvernig sérðu fyrir þér að þessi félagasamtök þróist? „Eins og þetta er orðið núna þá langar mig svo mikið til að geta komið fólki í réttan farveg. Það er rosa mikið um það að fólk er búið að bera eitthvað með sér í tugi ára. Og þegar þú færð hugrekki til að geta sagt frá, til dæmis eins og mér, manneskju sem þú þekkir ekki neitt þá er rosalega mikilvægt að þú getir leiðbeint í rétta átt og ég geri það og ég fylgi fólki í skýrslutökur, Stígamót, Bjarkarhlíð.“ Aðalheiður segist telja að mun fleiri hafi orðið fyrir ofbeldi en meðlimafjöldinn í hópnum gefi til kynna. Hún hafi ýtt úr vör herferð með vitundarvakningu um ofbeldi. Það sé sláandi hve margar konur hafi tjáð sig um ofbeldi, flestar með fleiri en einn geranda. „Og mjög margar konur að stíga fram í fyrsta sinn, hafa aldrei nokkurn tímann sagt þetta upphátt. Ég get ekki lýst því hvað ég er þakklát fyrir traustið sem mér er sýnt. Þú veist, þó að þetta komi fram í nafnlausri færslu, þá sé ég nöfnin á bak við þessar færslur og einmitt sem þolandi ofbeldis sjálf, þú veist, það er meira en að segja það að ætla að fara að treysta einhverri konu úti í bæ sem þú þekkir ekki neitt fyrir þessari hörmulegu reynslu sem þú fórst í gegnum.“ Þarna er verið að birta myndir og nöfn af meintum gerendum, þá jafnvel mönnum eða konum, sem hafa ekki hlotið neina dóma og það er náttúrulega, einhverjir myndu segja að það væri á gráu svæði? „Það er það. En það er líka rosalega mikilvægt að gera þetta rétt. Ef við gerum þetta rangt þá bæði missum við trúverðugleikann, bæði sem þolendur og hópurinn. En það líka skiptir gríðarlegu máli að gera þetta rétt. Eins og mér finnst skipta miklu máli að efla fólk til að segja frá ofbeldinu sem það hefur orðið fyrir þá skiptir mig alveg jafn miklu máli ef ekki meira að gera það rétt.“ Hún segist vanda sig mjög, konurnar megi einungis segja frá sinni eigin reynslu en ekki reynslu annarra. „Okkur langar það kannski, okkur langar að segja frá hörmulegri reynslu sem besta vinkona okkar varð fyrir eða vinur eða eitthvað slíkt. Það er ekki okkar að segja frá því. Af því við verðum líka að taka tillit til þolenda, að þeir eru kannski ekki tilbúnir að segja sína sögu. Þá megum við heldur ekki stíga fram fyrir og taka eitthvað sem væri ekki okkar að segja frá. Ég er líka bara að læra og hef vandað mig mikið, þegar það koma póstar, að leiðbeina. Þannig að það sé ekki hægt að taka póstana og nota þá gegn okkur.“ Þannig þú ert með skýrar reglur um hvað á að gerast inni á þessum hópi? „Já. Og ég hjálpa öllum. Það skiptir ekkert máli af hvaða kyni þú ert. Líka aðstandendur þolenda og aðstandendur gerenda. Það er nýr hópur sem er að leita til mín núna.“ Þú nefndir dómskerfið, þér finnst það ekki vera að fúnkera almennilega? „Það gerir það ekki. Það bara gerir það ekki. Það verður að breyta því. Og það er alveg fólk þarna úti sem vill breyta og bæta. Það bara verður að gera það. Af því bara eins og við kennum börnunum okkar. Það verða að vera afleiðingar af því sem við gerum. Ef þú ert kannski búinn að vera fullorðinn gerandi, hefur komist upp með að beita ofbeldi í mörg ár, tugi ára og þetta er það sem þú vilt gera og þú kemst upp með það, af hverju þá að hætta því?“
Kynferðisofbeldi Bítið Mest lesið Íbúum ráðlagt að sjóða neysluvatn Innlent Kapphlaupið hafið og hann hafi áhyggjur af öryggi þeirra minni Innlent „Hvernig sérðu að þú sért virkilega að fá já?“ Innlent „Þetta er ákall“ Innlent „Þetta er algjörlega óviðunandi“ Innlent Vildi meina að útbrotin væru eftir varafyllingar Innlent Herlið á leiðinni og Íslendingar hafi varann á Erlent „Þetta er okkar gjöf til ríkisstjórnarinnar“ Innlent Valgerður fer aftur frá SÁÁ Innlent Hélt hún myndi deyja í útskriftarferð til Portúgal Innlent Fleiri fréttir „Þetta er ákall“ Íbúum ráðlagt að sjóða neysluvatn Kapphlaupið hafið og hann hafi áhyggjur af öryggi þeirra minni Vildi meina að útbrotin væru eftir varafyllingar „Hvernig sérðu að þú sért virkilega að fá já?“ „Þetta er okkar gjöf til ríkisstjórnarinnar“ „Þetta er algjörlega óviðunandi“ Valgerður fer aftur frá SÁÁ Hefja snjóframleiðslu á næstu dögum Loka vefsíðum tímabundið í varúðarskyni Fá mál á þingi: „Fórnarlömb velgengni“ fá kaldar kveðjur frá Diljá Skorar á landlækni að leiðrétta rangfærslur Alvarlegur veikleiki hjá fjölda vefsíðna Sláandi hversu margir telji ofbeldi hluta af kynlífi Jón Gnarr lætur af varaformennsku og tveimur varasætum Myndasyrpa: Nýr skáli fluttur í Þórsmörk Klæmdist óvart við fjórtán ára og var sýknaður Stærsti dagurinn í dekkjaskiptum „Mjög óheillavænleg þróun“ Efast um að vilja Alþingis sé fylgt í jafnlaunamálum Birtingarmyndir kynferðisofbeldis gegn ungum konum að breytast Fimm ráðnir aftur eftir uppsagnirnar Vilja rannsaka vinnubrögð sérstaks saksóknara Hafi nauðgað meðvitundarlausri sambýliskonunni Atvinnuleysi dróst saman Töpuðu bardaganum, liðþjálfanum og prestinum Sífellt erfiðara fyrir mörg heimili að ná endum saman Hélt hún myndi deyja í útskriftarferð til Portúgal Skoða áætlunarsiglingar milli Skotlands og Íslands Telur allt ógirt land tekið eignarnámi með dómi Sjá meira