Sökuðu rektor um meiðyrði og stjórnarskrárbrot og hótuðu skaðabótamáli Rafn Ágúst Ragnarsson skrifar 28. ágúst 2026 21:56 Ragnar Árnason, til vinstri, og Hannes Hólmsteinn Gissurarson, til hægri, prófessorar emeriti stóðu að viðburðinum. Vísir/Samsett Tveir fyrrverandi prófessorar við Háskóla Íslands hótuðu skólanum skaðabótakröfu og kvörtun til umboðsmanns Alþingis eftir að ákveðið var að fyrirlestur Carls Baudenbacher fengi ekki að fara fram í Hátíðarsal Háskólans. Í samskiptum þeirra við skólann var jafnframt ýjað að því að ákvörðunin kynni að brjóta gegn stjórnarskrá og stjórnsýslulögum. Þá sagði annar þeirra ásakanir Háskólans um villandi upplýsingagjöf geta varðað lög um meiðyrði. Þetta kemur fram í tölvupóstum sem miðillinn Gímaldið fékk afhenta frá Háskóla Íslands og fjallar um í ítarlegri grein. Fjölmargar stofnanir sagðar standa að fyrirlestrinum Um er að ræða Hannes Hólmstein Gissurarson og Ragnar Árnason, prófessora emeriti við HÍ. Þeir mótmæltu báðir ákvörðun skólans um að meina Baudenbacher að flytja fyrirlestur á vegum Áfram Ísland í Hátíðarsalnum og vísaði til húsreglna salarins. Baudenbacher, fyrrverandi forseti EFTA-dómstólsins, hélt fyrirlesturinn að lokum í Sjálfstæðissalnum við Austurvöll 10. ágúst. Í svari hennar, sem Gímaldið birtir úr, kemur fram að Háskólinn hafi talið forsendur bókunarinnar brostnar eftir að fundurinn var auglýstur undir merkjum Áfram Ísland og Almenna bókafélagsins. Samkvæmt reglum Háskólans er Hátíðarsalurinn ekki ætlaður viðburðum á vegum utanaðkomandi samtaka. „Hefðu réttar upplýsingar legið fyrir hefði salurinn ekki verið leigður út með þessum hætti,“ sagði í svari rektors. Skipuleggjendum var hins vegar boðið að halda fundinn í Öskju eða öðrum sal innan Háskólans. Gímaldið hefur greinir jafnframt frá því að í samskiptum vegna bókunarinnar væri vísað til aðkomu Lagadeildar og Hagfræðideildar HÍ, þó að hvorug deildin hefði staðið að fundinum. Félagsvísindastofnun kom heldur ekki að skipulagningu hans. Varðaði siðareglur, lög um meiðyrði, stjórnarskrá og stjórnsýslulög í senn Í tölvupósti sem Hannes Hólmsteinn sendi skrifstofustjóra rektorsskrifstofu 6. ágúst mótmælti hann ákvörðun Háskólans. „Ég áskil mér fyllsta rétt í þessu máli og minni á, að Háskólinn kann að vera skaðabótaskyldur og það er ekki um litlar fjárhæðir,“ skrifaði Hannes. Hann hafnaði jafnframt því að villandi upplýsingar hefðu verið gefnar um aðstandendur fundarins og sagði slíkar ásakanir geta varðað við siðareglur Háskólans og, „að breyttu breytanda“, lög um meiðyrði. Daginn eftir sendi lögmaður Ragnars rektor HÍ bréf þar sem þess var krafist að bókun Hátíðarsalarins yrði staðfest. Þar var því haldið fram að bindandi leigusamningur hefði komist á og síðan verið riftur. Yrði kröfunni ekki sinnt áskildi Ragnar sér rétt til að krefjast skaðabóta, meðal annars vegna auglýsinga- og undirbúningskostnaðar. Þá var það sagt að málinu kynni að verða beint til stjórnar Háskólans og umboðsmanns Alþingis. „Þér hafið kosið að beita valdi yðar í samræmi við yðar sýn“ Eftir að rektor hafði hafnað því að ákvörðunin fæli í sér ritskoðun eða skerðingu á akademísku frelsi svaraði Ragnar henni og þéraði hana. „Virðulegi rektor. Þakka þetta svarbréf. Ljóst er að við sjáum þetta mál mismunandi augum og þér hafið kosið að beita valdi yðar í samræmi við yðar sýn. Vonandi verður sú ákvörðun Háskólanum ekki til óheilla,“ skrifaði Ragnar. Baudenbacher hafði sjálfur einnig samband við rektor að morgni fundardags og lýsti áhyggjum af ákvörðuninni. Silja Bára áréttaði í svari sínu að honum hefði ekki verið meinað að flytja fyrirlestur innan Háskólans, þvert á móti væri það heiður, og ákvörðunin aðeins varðað Hátíðarsalinn. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Háskólar Skóla- og menntamál Mest lesið Kapphlaupið hafið og hann hafi áhyggjur af öryggi þeirra minni Innlent Íbúum ráðlagt að sjóða neysluvatn Innlent „Hvernig sérðu að þú sért virkilega að fá já?“ Innlent „Þetta er ákall“ Innlent „Þetta er algjörlega óviðunandi“ Innlent Vildi meina að útbrotin væru eftir varafyllingar Innlent „Þetta er okkar gjöf til ríkisstjórnarinnar“ Innlent Valgerður fer aftur frá SÁÁ Innlent Ungmenni gripin við innbrot Innlent Herlið á leiðinni og Íslendingar hafi varann á Erlent Fleiri fréttir Ungmenni gripin við innbrot „Þetta er ákall“ Íbúum ráðlagt að sjóða neysluvatn Kapphlaupið hafið og hann hafi áhyggjur af öryggi þeirra minni Vildi meina að útbrotin væru eftir varafyllingar „Hvernig sérðu að þú sért virkilega að fá já?“ „Þetta er okkar gjöf til ríkisstjórnarinnar“ „Þetta er algjörlega óviðunandi“ Valgerður fer aftur frá SÁÁ Hefja snjóframleiðslu á næstu dögum Loka vefsíðum tímabundið í varúðarskyni Fá mál á þingi: „Fórnarlömb velgengni“ fá kaldar kveðjur frá Diljá Skorar á landlækni að leiðrétta rangfærslur Alvarlegur veikleiki hjá fjölda vefsíðna Sláandi hversu margir telji ofbeldi hluta af kynlífi Jón Gnarr lætur af varaformennsku og tveimur varasætum Myndasyrpa: Nýr skáli fluttur í Þórsmörk Klæmdist óvart við fjórtán ára og var sýknaður Stærsti dagurinn í dekkjaskiptum „Mjög óheillavænleg þróun“ Efast um að vilja Alþingis sé fylgt í jafnlaunamálum Birtingarmyndir kynferðisofbeldis gegn ungum konum að breytast Fimm ráðnir aftur eftir uppsagnirnar Vilja rannsaka vinnubrögð sérstaks saksóknara Hafi nauðgað meðvitundarlausri sambýliskonunni Atvinnuleysi dróst saman Töpuðu bardaganum, liðþjálfanum og prestinum Sífellt erfiðara fyrir mörg heimili að ná endum saman Hélt hún myndi deyja í útskriftarferð til Portúgal Skoða áætlunarsiglingar milli Skotlands og Íslands Sjá meira
Í samskiptum þeirra við skólann var jafnframt ýjað að því að ákvörðunin kynni að brjóta gegn stjórnarskrá og stjórnsýslulögum. Þá sagði annar þeirra ásakanir Háskólans um villandi upplýsingagjöf geta varðað lög um meiðyrði. Þetta kemur fram í tölvupóstum sem miðillinn Gímaldið fékk afhenta frá Háskóla Íslands og fjallar um í ítarlegri grein. Fjölmargar stofnanir sagðar standa að fyrirlestrinum Um er að ræða Hannes Hólmstein Gissurarson og Ragnar Árnason, prófessora emeriti við HÍ. Þeir mótmæltu báðir ákvörðun skólans um að meina Baudenbacher að flytja fyrirlestur á vegum Áfram Ísland í Hátíðarsalnum og vísaði til húsreglna salarins. Baudenbacher, fyrrverandi forseti EFTA-dómstólsins, hélt fyrirlesturinn að lokum í Sjálfstæðissalnum við Austurvöll 10. ágúst. Í svari hennar, sem Gímaldið birtir úr, kemur fram að Háskólinn hafi talið forsendur bókunarinnar brostnar eftir að fundurinn var auglýstur undir merkjum Áfram Ísland og Almenna bókafélagsins. Samkvæmt reglum Háskólans er Hátíðarsalurinn ekki ætlaður viðburðum á vegum utanaðkomandi samtaka. „Hefðu réttar upplýsingar legið fyrir hefði salurinn ekki verið leigður út með þessum hætti,“ sagði í svari rektors. Skipuleggjendum var hins vegar boðið að halda fundinn í Öskju eða öðrum sal innan Háskólans. Gímaldið hefur greinir jafnframt frá því að í samskiptum vegna bókunarinnar væri vísað til aðkomu Lagadeildar og Hagfræðideildar HÍ, þó að hvorug deildin hefði staðið að fundinum. Félagsvísindastofnun kom heldur ekki að skipulagningu hans. Varðaði siðareglur, lög um meiðyrði, stjórnarskrá og stjórnsýslulög í senn Í tölvupósti sem Hannes Hólmsteinn sendi skrifstofustjóra rektorsskrifstofu 6. ágúst mótmælti hann ákvörðun Háskólans. „Ég áskil mér fyllsta rétt í þessu máli og minni á, að Háskólinn kann að vera skaðabótaskyldur og það er ekki um litlar fjárhæðir,“ skrifaði Hannes. Hann hafnaði jafnframt því að villandi upplýsingar hefðu verið gefnar um aðstandendur fundarins og sagði slíkar ásakanir geta varðað við siðareglur Háskólans og, „að breyttu breytanda“, lög um meiðyrði. Daginn eftir sendi lögmaður Ragnars rektor HÍ bréf þar sem þess var krafist að bókun Hátíðarsalarins yrði staðfest. Þar var því haldið fram að bindandi leigusamningur hefði komist á og síðan verið riftur. Yrði kröfunni ekki sinnt áskildi Ragnar sér rétt til að krefjast skaðabóta, meðal annars vegna auglýsinga- og undirbúningskostnaðar. Þá var það sagt að málinu kynni að verða beint til stjórnar Háskólans og umboðsmanns Alþingis. „Þér hafið kosið að beita valdi yðar í samræmi við yðar sýn“ Eftir að rektor hafði hafnað því að ákvörðunin fæli í sér ritskoðun eða skerðingu á akademísku frelsi svaraði Ragnar henni og þéraði hana. „Virðulegi rektor. Þakka þetta svarbréf. Ljóst er að við sjáum þetta mál mismunandi augum og þér hafið kosið að beita valdi yðar í samræmi við yðar sýn. Vonandi verður sú ákvörðun Háskólanum ekki til óheilla,“ skrifaði Ragnar. Baudenbacher hafði sjálfur einnig samband við rektor að morgni fundardags og lýsti áhyggjum af ákvörðuninni. Silja Bára áréttaði í svari sínu að honum hefði ekki verið meinað að flytja fyrirlestur innan Háskólans, þvert á móti væri það heiður, og ákvörðunin aðeins varðað Hátíðarsalinn.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Háskólar Skóla- og menntamál Mest lesið Kapphlaupið hafið og hann hafi áhyggjur af öryggi þeirra minni Innlent Íbúum ráðlagt að sjóða neysluvatn Innlent „Hvernig sérðu að þú sért virkilega að fá já?“ Innlent „Þetta er ákall“ Innlent „Þetta er algjörlega óviðunandi“ Innlent Vildi meina að útbrotin væru eftir varafyllingar Innlent „Þetta er okkar gjöf til ríkisstjórnarinnar“ Innlent Valgerður fer aftur frá SÁÁ Innlent Ungmenni gripin við innbrot Innlent Herlið á leiðinni og Íslendingar hafi varann á Erlent Fleiri fréttir Ungmenni gripin við innbrot „Þetta er ákall“ Íbúum ráðlagt að sjóða neysluvatn Kapphlaupið hafið og hann hafi áhyggjur af öryggi þeirra minni Vildi meina að útbrotin væru eftir varafyllingar „Hvernig sérðu að þú sért virkilega að fá já?“ „Þetta er okkar gjöf til ríkisstjórnarinnar“ „Þetta er algjörlega óviðunandi“ Valgerður fer aftur frá SÁÁ Hefja snjóframleiðslu á næstu dögum Loka vefsíðum tímabundið í varúðarskyni Fá mál á þingi: „Fórnarlömb velgengni“ fá kaldar kveðjur frá Diljá Skorar á landlækni að leiðrétta rangfærslur Alvarlegur veikleiki hjá fjölda vefsíðna Sláandi hversu margir telji ofbeldi hluta af kynlífi Jón Gnarr lætur af varaformennsku og tveimur varasætum Myndasyrpa: Nýr skáli fluttur í Þórsmörk Klæmdist óvart við fjórtán ára og var sýknaður Stærsti dagurinn í dekkjaskiptum „Mjög óheillavænleg þróun“ Efast um að vilja Alþingis sé fylgt í jafnlaunamálum Birtingarmyndir kynferðisofbeldis gegn ungum konum að breytast Fimm ráðnir aftur eftir uppsagnirnar Vilja rannsaka vinnubrögð sérstaks saksóknara Hafi nauðgað meðvitundarlausri sambýliskonunni Atvinnuleysi dróst saman Töpuðu bardaganum, liðþjálfanum og prestinum Sífellt erfiðara fyrir mörg heimili að ná endum saman Hélt hún myndi deyja í útskriftarferð til Portúgal Skoða áætlunarsiglingar milli Skotlands og Íslands Sjá meira