Það er alltaf til byssa. Vertu blómið! Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar 10. júlí 2026 06:45 Það eru háð fjölmörg stríð út um allan heim, þau bitna verst á börnum, eitt af hverjum fimm börnum í heiminum býr við stríð, á hverjum degi deyja að meðaltali um 17 börn í stríðsátökum á heimsvísu, þetta eru skelfilegar tölur, en við megum ekki líta undan, hvað ef þetta væru okkar börn! Myndum við vilja að heimurinn liti undan? Hugsið ykkur allan fjöldann! Komum saman og mótmælum stríðsátökum í heiminum, komum af stað friðaröldu um allan heim, ef við erum nógu mörg verða þeir að hlusta, það er ekki eftir neinu að bíða, börnin geta ekki beðið endalaust, þau eiga ekki að þurfa að bíða. Hvernig eiga þau að skilja í framtíðinni hvers vegna enginn stóð upp og hjálpaði þeim? Gerum eins og Blómabörnin fyrir framan Pentagon 21. október 1967 þar sem þau stóðu óhrædd fyrir framan alvopnaða hermenn og settu blóm í byssuhlaupin til að mótmæla stríðinu í Víetnam. „There is always a gun. Be the flower.“ Það er alltaf til byssa. Vertu blómið. Vopnakapphlaup Nú er haldinn NATO-fundur og strax berast fréttir af milljarða dollara samningum um hergagnaframleiðslu, enda stór og flottur sýningarsalur sem hernaðariðnaðurinn fékk til að sýna allt það nýjasta í drápstólum, hann sást í fréttum RÚV 7. júlí. Ekki sá ég sal með friðarsinnum eða umhverfissinnum, þeir mótmæltu kannski úti og í hæfilegri fjarlægð til að skemma ekki „GLEÐINA“ Það var engin talsmaður þeirra í frétt RÚV. Nýtt kjarnorkukapphlaup vofir yfir okkur, þjóðir eyða meira í kjarnorkuvopn, eyða mörgum milljörðum í stríðstól til að drepa, til að eyðileggja, nú þegar eru til vopn til að eyðileggja jörðina mörgum sinnum og drepa hvert og eitt okkar, oft á margs konar hryllilegan hátt. Samt þarf meira af orrustuvélum, sprengjum, drónum og öllum hinum stríðstólunum sem fundin hafa verið upp með gróðasjónarmið að leiðarljósi, það má græða á vopnaframleiðslu, hernaðariðnaðurinn veltir stjarnfræðilegum upphæðum. Sjáið þið þörfina fyrir þetta? Ekki geri ég það. Fleiri vopn búa ekki til frið og öryggi. Mannúðaraðstoð skorin niður. Á sama tíma er verið að skera verulega niður fjármuni til mannúðaraðstoðar, Sameinuðu þjóðirnar neyðast til að draga verulega saman neyðaraðstoð, Alþjóðaheilbrigðisstofnunin verður að segja upp starfsfólki og hætta verkefnum og framlög til alþjóðlegrar þróunaraðstoðar hafa minnkað. Þrátt fyrir að 400 milljónir barna búi við fátækt og skort - geti ekki sinnt grunnþörfum - og á hverri klukkustund fæðast 35 börn í heiminum sem flóttamenn. Fæst þessara barna fá menntun, það er líka verið að taka af þeim framtíðina. Þetta eru afleiðingar stríða sem háð eru með vopnum sem sumum finnst peningunum betur varið í að kaupa. Hér er eitthvað mikið að. Aðrar alvarlegar afleiðingar hernaðarbröltsins. Öll þessi framleiðsla á hergögnum er mengandi, flest af þessu er einnota, kannski sem betur fer fyrir okkur en ekki jörðina, kolefnisspor hernaðar er stórt og gengur hratt á takmarkaðar auðlindir jarðar. Ekki bara framleiðslan heldur allt sem banvæn vopnin skemma bæði beint og óbeint: Sjúkrahúsin, skólarnir, íbúðarhúsnæðið sem ekki er byggt þegar vígtólin eru sett í forgang; öll matvælaframleiðslan sem misferst eða liggur niðri sem veldur hungri hjá ótölulegum fjölda jarðarbúa. Skemmdir á orkumannvirkjum og olíuhreinsistöðvum eru annað og meira en skemmdir á mannvirkjum, þykkur svartur baneitraður reykurinn segir sitt um mengunina. Jafnvel kjarnorkuver eru í hættu svo ofan á það kemur öll mengunin sem stríðstólin valda með bruna á eldsneyti, þau eru ekki keyrð á rafmagni. Hvar eru umhverfissinnarnir núna? Af hverju er enginn að mótmæla þessu? Á sama tíma er verið að segja upp loftslagssamningum og skera niður í fjárlögum framlög til umhverfismála og rannsókna. Það þarf að spara þar líka því það þarf meiri pening fyrir nýjum og öflugri vopnum. Saga til að læra af Það hafa verið háð mörg hryllileg stríð og margt ljótt hefur átt sér stað. Bandaríski herinn notaði yfir 400 þúsund tonn af napalmi í Víetnamstríðinu. Fyrri og seinni heimsstyrjaldirnar, Helförin! Bandaríkin vörpuðu fyrstu kjarnorkusprengjunni á Hiroshima 6. ágúst 1945 og annarri á Nagasaki 9. ágúst. Kóreustríðið, Kambódía, og þannig mætti lengi telja. Þarna átti sér stað hryllingur sem fæst okkar getum ímyndað okkur og langar kannski ekkert til þess. Öll þessi stríð kostuðu gríðarlegt mannfall og kölluðu hörmungar yfir fólk, já, bara venjulegt fólk eins og þig og mig. Oft afsakaði fólk sig með því að það vissi ekki af þessu og oftast var það rétt en næstum allir voru sammála um að þetta mætti aldrei gerast aftur, alltaf gott að vera vitur eftir á. En hvar er það vit núna? Við virðumst ekkert hafa lært af sögunni, í dag geisa stríð út um allan heim og núna getum við ekki afsakað okkur með því að við vitum ekkert því þetta er nánast í beinni útsendingu. Friðarveggur úr Ást og Blómum Tökum saman höndum og stoppum þetta, við getum allt ef við erum nógu mörg, börnin eiga það inni hjá okkur, þetta eru líka okkar börn, gleymum því ekki. Látum boðskapinn ganga og hrindum þessu í framkvæmd, það er ekki eftir neinu að bíða, komum saman og stöndum þétt, myndum varnarvegg, friðarvegg. Segum hátt, Svo það heyrist, Við viljum frið – Ekki í okkar nafni – Stoppið stríðsátökin! Heimildir Það má lesa um þetta á helstu fréttamiðlum og hjá Barnaheill, Save the children, Unicef, UN Women Ísland, Rauða krossinum, Amnesty og fleiri stöðum. Þar eru staðreyndir sem eru sárari en tárum tekur og þau féllu mörg tárin við leit að efni í þessa grein og hinar þrjár sem ég hef skrifað um frið.. Tölum hátt og stolt um frið. Mig langar að byggja heim með frið og umlykja með ást. Höfum við efni á þessu Stríðsbrölti?. Höfundur er í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmunda G. Guðmundsdóttir Mest lesið Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir Skoðun Að gera illt verra - Verðbólgan og ábyrgð stjórnvalda Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Hver ætlar að hafa augun á boltanum? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Brexit rútan mætt til Íslands! Andrés Pétursson skrifar Skoðun Að gera illt verra - Verðbólgan og ábyrgð stjórnvalda Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Íslenski hesturinn og ESB: Hræðsluáróður eða raunveruleg hætta? Begga Rist skrifar Sjá meira
Það eru háð fjölmörg stríð út um allan heim, þau bitna verst á börnum, eitt af hverjum fimm börnum í heiminum býr við stríð, á hverjum degi deyja að meðaltali um 17 börn í stríðsátökum á heimsvísu, þetta eru skelfilegar tölur, en við megum ekki líta undan, hvað ef þetta væru okkar börn! Myndum við vilja að heimurinn liti undan? Hugsið ykkur allan fjöldann! Komum saman og mótmælum stríðsátökum í heiminum, komum af stað friðaröldu um allan heim, ef við erum nógu mörg verða þeir að hlusta, það er ekki eftir neinu að bíða, börnin geta ekki beðið endalaust, þau eiga ekki að þurfa að bíða. Hvernig eiga þau að skilja í framtíðinni hvers vegna enginn stóð upp og hjálpaði þeim? Gerum eins og Blómabörnin fyrir framan Pentagon 21. október 1967 þar sem þau stóðu óhrædd fyrir framan alvopnaða hermenn og settu blóm í byssuhlaupin til að mótmæla stríðinu í Víetnam. „There is always a gun. Be the flower.“ Það er alltaf til byssa. Vertu blómið. Vopnakapphlaup Nú er haldinn NATO-fundur og strax berast fréttir af milljarða dollara samningum um hergagnaframleiðslu, enda stór og flottur sýningarsalur sem hernaðariðnaðurinn fékk til að sýna allt það nýjasta í drápstólum, hann sást í fréttum RÚV 7. júlí. Ekki sá ég sal með friðarsinnum eða umhverfissinnum, þeir mótmæltu kannski úti og í hæfilegri fjarlægð til að skemma ekki „GLEÐINA“ Það var engin talsmaður þeirra í frétt RÚV. Nýtt kjarnorkukapphlaup vofir yfir okkur, þjóðir eyða meira í kjarnorkuvopn, eyða mörgum milljörðum í stríðstól til að drepa, til að eyðileggja, nú þegar eru til vopn til að eyðileggja jörðina mörgum sinnum og drepa hvert og eitt okkar, oft á margs konar hryllilegan hátt. Samt þarf meira af orrustuvélum, sprengjum, drónum og öllum hinum stríðstólunum sem fundin hafa verið upp með gróðasjónarmið að leiðarljósi, það má græða á vopnaframleiðslu, hernaðariðnaðurinn veltir stjarnfræðilegum upphæðum. Sjáið þið þörfina fyrir þetta? Ekki geri ég það. Fleiri vopn búa ekki til frið og öryggi. Mannúðaraðstoð skorin niður. Á sama tíma er verið að skera verulega niður fjármuni til mannúðaraðstoðar, Sameinuðu þjóðirnar neyðast til að draga verulega saman neyðaraðstoð, Alþjóðaheilbrigðisstofnunin verður að segja upp starfsfólki og hætta verkefnum og framlög til alþjóðlegrar þróunaraðstoðar hafa minnkað. Þrátt fyrir að 400 milljónir barna búi við fátækt og skort - geti ekki sinnt grunnþörfum - og á hverri klukkustund fæðast 35 börn í heiminum sem flóttamenn. Fæst þessara barna fá menntun, það er líka verið að taka af þeim framtíðina. Þetta eru afleiðingar stríða sem háð eru með vopnum sem sumum finnst peningunum betur varið í að kaupa. Hér er eitthvað mikið að. Aðrar alvarlegar afleiðingar hernaðarbröltsins. Öll þessi framleiðsla á hergögnum er mengandi, flest af þessu er einnota, kannski sem betur fer fyrir okkur en ekki jörðina, kolefnisspor hernaðar er stórt og gengur hratt á takmarkaðar auðlindir jarðar. Ekki bara framleiðslan heldur allt sem banvæn vopnin skemma bæði beint og óbeint: Sjúkrahúsin, skólarnir, íbúðarhúsnæðið sem ekki er byggt þegar vígtólin eru sett í forgang; öll matvælaframleiðslan sem misferst eða liggur niðri sem veldur hungri hjá ótölulegum fjölda jarðarbúa. Skemmdir á orkumannvirkjum og olíuhreinsistöðvum eru annað og meira en skemmdir á mannvirkjum, þykkur svartur baneitraður reykurinn segir sitt um mengunina. Jafnvel kjarnorkuver eru í hættu svo ofan á það kemur öll mengunin sem stríðstólin valda með bruna á eldsneyti, þau eru ekki keyrð á rafmagni. Hvar eru umhverfissinnarnir núna? Af hverju er enginn að mótmæla þessu? Á sama tíma er verið að segja upp loftslagssamningum og skera niður í fjárlögum framlög til umhverfismála og rannsókna. Það þarf að spara þar líka því það þarf meiri pening fyrir nýjum og öflugri vopnum. Saga til að læra af Það hafa verið háð mörg hryllileg stríð og margt ljótt hefur átt sér stað. Bandaríski herinn notaði yfir 400 þúsund tonn af napalmi í Víetnamstríðinu. Fyrri og seinni heimsstyrjaldirnar, Helförin! Bandaríkin vörpuðu fyrstu kjarnorkusprengjunni á Hiroshima 6. ágúst 1945 og annarri á Nagasaki 9. ágúst. Kóreustríðið, Kambódía, og þannig mætti lengi telja. Þarna átti sér stað hryllingur sem fæst okkar getum ímyndað okkur og langar kannski ekkert til þess. Öll þessi stríð kostuðu gríðarlegt mannfall og kölluðu hörmungar yfir fólk, já, bara venjulegt fólk eins og þig og mig. Oft afsakaði fólk sig með því að það vissi ekki af þessu og oftast var það rétt en næstum allir voru sammála um að þetta mætti aldrei gerast aftur, alltaf gott að vera vitur eftir á. En hvar er það vit núna? Við virðumst ekkert hafa lært af sögunni, í dag geisa stríð út um allan heim og núna getum við ekki afsakað okkur með því að við vitum ekkert því þetta er nánast í beinni útsendingu. Friðarveggur úr Ást og Blómum Tökum saman höndum og stoppum þetta, við getum allt ef við erum nógu mörg, börnin eiga það inni hjá okkur, þetta eru líka okkar börn, gleymum því ekki. Látum boðskapinn ganga og hrindum þessu í framkvæmd, það er ekki eftir neinu að bíða, komum saman og stöndum þétt, myndum varnarvegg, friðarvegg. Segum hátt, Svo það heyrist, Við viljum frið – Ekki í okkar nafni – Stoppið stríðsátökin! Heimildir Það má lesa um þetta á helstu fréttamiðlum og hjá Barnaheill, Save the children, Unicef, UN Women Ísland, Rauða krossinum, Amnesty og fleiri stöðum. Þar eru staðreyndir sem eru sárari en tárum tekur og þau féllu mörg tárin við leit að efni í þessa grein og hinar þrjár sem ég hef skrifað um frið.. Tölum hátt og stolt um frið. Mig langar að byggja heim með frið og umlykja með ást. Höfum við efni á þessu Stríðsbrölti?. Höfundur er í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar