Ekki hafi verið á­setningur um að bana sam­býlis­konunni

Hæstiréttur telur ekki hægt að sanna að Þorsteinn hafi ætlað að bana sambýliskonu sinni þótt svo að árásin hafi verið ofsafengin.

Í Landsrétti var Þorsteinn sakfelldur fyrir manndráp og hlaut sextán ára fangelsisdóm en í Héraðsdómi Norðurlands eystra var hann ekki dæmdur fyrir manndráp heldur ofbeldi í nánu sambandi sem leiddi til dauða og aðeins dæmdur til tólf ára fangelsisvistar. Sá dómur var harðlega gagnrýndur, til dæmis af framkvæmdastýru Kvennaathvarfsins.

Varhugavert að gera ráð fyrir ásetningi

Beiðni Þorsteins um að áfrýja til Hæstaréttar var samþykkt í febrúar á þessu ári. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að dómstóllinn staðfesti niðurstöðu Landsréttar um að Þorsteinn hefði banað sambýliskonu sinni með þeim hætti sem lýst væri í ákæru. Hæstiréttur telji hins vegar varhugavert að gera ráð fyrir því að Þorsteinn hafi ætlað að bana sambýliskonu sinni, það hafi verið ásetningur um það, og því miði Hæstiréttur við að um stórfellt gáleysi hafi verið að ræða og heimfærir brotið til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.

Í beiðni Þorsteins til Hæstaréttar voru, til dæmis, gerðar athugasemdir við nákvæmi ákæru en Hæstiréttur segir að ekki verði séð að ákæruvaldið hafi getað skilgreint með nákvæmari hætti atlögu Þorsteins gegn konu sinni og hvaða aðferðum hann beitti til að valda henni einstökum áverkum.

„Lýsingu á þeirri háttsemi sem ákærða er gefin að sök í kafla I í ákæru er því þannig háttað að hann gat ráðið af henni hvaða refsiverðu háttsemi hann væri sakaður um og hvaða ákvæði refsilaga hann væri talinn hafa brotið. Gat ákærða ekki dulist að þar væri lýst lífshættulegri atlögu sem auk annars rauf efri garnahengisbláæðina sem leiddi til blæðingar inn í kviðarhol og banaði brotaþola. Verður ekki séð að vörnum ákærða hafi verið áfátt vegna þessa. Þá hefur ákærði engin rök fært fyrir því í hverju skorti á skýrleika í kafla II í ákæru,“ segir í niðurstöðu og að því meti dómurinn að ákæra í málinu fullnægi kröfum um skýrleika.

Notaði ekki vopn

Eins og fram kom að ofan komust Héraðsdómur og Landsréttur að mismunandi niðurstöðu um heimfærslu á broti Þorsteins til refsiákvæða þó svo að á báðum dómstigum væri byggt á því að sambærileg atburðarás hefði átt sér stað. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að þó svo að bæði Héraðsdómur og Landsréttur leggi framburð réttarlækna til grundvallar því hvernig Þorsteinn stóð að árás sinni og hvaða svæði líkama brotaþola urðu fyrir henni séu dregnar af því mismunandi ályktanir og komist að öndverðri niðurstöðu um sönnun á huglægri afstöðu ákærða til afleiðinga árásarinnar.

Þó svo að árásin hafi verið ofsafengin og, meðal annars, beinst að kviði hennar hafi vopni eða öðrum utanaðkomandi hlut ekki verið beitt við árásina og árásin ekki virst hafa beinst sérstaklega að því að teppa öndunarveg brotaþola.

Stórfellt gáleysi frekar en manndráp

Þorsteinn hafi beitt konuna afar grófu ofbeldi um langa hríð en ekki sé hægt að draga „haldbærar ályktanir um sérstakan ásetning ákærða til manndráps umrædda nótt“.

Engin vitni séu að árásinni, aðdraganda hennar eða eftirmálum og því sé ekki hægt að draga afdráttarlausar ályktanir um ásetning hans til manndráps og því sé ekki hægt að fullyrða að hann hafi haft ásetning um að bana sambýliskonu sinni.

„Verður þess í stað að miða við að um hafi verið að ræða stórfellt gáleysi ákærða til afleiðinga verknaðarins sem lyktaði með andláti brotaþola,“ segir í dómi. Hægt er að skoða dóminn hér en þar er einnig fjallað um saknæmi mannsins sem er greindur með heilabilun. Dómurinn taldi hann þó sakhæfan og vísaði til þess að hann hefði alls ekki verið ófær um að stjórna gjörðum sínum. Hann hafi drukkið töluvert af áfengi og beitt konu sína ofbeldi við þær aðstæður.