Byggjum fyrir fólk en ekki fjárfesta Finnur Ricart Andrason skrifar 17. febrúar 2026 07:31 Við þurfum að byggja meira ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði þar sem græn svæði, ljósvist og góðar tengingar við öflugar almenningssamgöngur ráða för. Á undanförnum árum hefur uppbygging húsnæðis í Reykjavík verið of mikið á forsendum markaðarins, á forsendum fjárfesta sem hafa það meginmarkmið að græða. Þetta hefur of víða leitt til einsleitni, of mikils þéttleika, lélegra birtuskilyrða og rýrnun grænna svæða. Við þurfum að snúa þessari þróun við og byggja fyrir fólk. Ódýrara húsnæði Húsnæðis- og leiguverð er í hæstu hæðum og hundruð íbúða á höfuðborgarsvæðinu seljast ekki af því þær eru of dýrar eða uppfylla ekki þarfir fólks. Brestirnir eru víða og það er augljóst að markaðurinn er ekki að standa sig. Þá er það skylda borgarinnar að stíga inn í til að tryggja ódýrara húsnæði fyrir Reykvíkinga. Í fyrsta lagi þurfum við að styrkja Félagsbústaði, óhagnaðardrifið leigufélag í eigu borgarinnar sem gegnir mikilvægu hlutverki í að tryggja húsnæði fyrir efnaminni borgarbúa, eldri borgara og fatlað fólk. Mikilvægt er að Félagsbústaðir eignist fleiri íbúðir til að borgin geti aukið framboð af ódýrum leiguíbúðum og gert þær aðgengilegar fyrir breiðari hóp fólks. Í öðru lagi þurfum við að lækka gjaldið sem er tekið fyrir byggingarrétt. Þessi gjöld hafa hækkað mikið í gegn um tíðina í takt við markaðsvæðingu byggingarlóða og hefur þetta einungis skilað sér í hærra húsnæðisverði og mörgum milljónum í lántökukostnað fyrir launafólk. Með því að lækka þetta gjald getum við lækkað húsnæðisverð með skjótum hætti. Samhliða þessu þarf að fjölga byggingarhæfum lóðum í samræmi við gildandi kjarasamninga. Í þriðja lagi þarf borgin að fara í stórt átak í að byggja óhagnaðardrifnar íbúðir sjálf til að selja. Við þurfum að þora að ganga lengra ef við viljum tryggja ódýrt húsnæði á stærri skala fyrir Reykvíkinga. Með því að byggja sjálf getur borgin byggt ódýrara og selt Reykvíkingum beint án þess að smyrja mörgum milljónum ofan á byggingarkostnaðinn í hagnaðarskyni. Til að læra af þeim bestu skulum við horfa til Vínarborgar, Hollands og Danmerkur þar sem hefur tekist vel að bjóða upp á ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði fyrir stóran hluta almennings. Það að tryggja ódýrt húsnæði fyrir borgarbúa er besta leiðin til að auka kjör og lífsgæði fólks. Aukin gæði húsnæðis Til viðbótar við að byggja meira ódýrt og félagslegt húsnæði þarf borgin að tryggja fjölbreytta byggð þar sem ljósvist, hljóðvist, aðgengi að grænum svæðum, skólum, almenningssamgöngum og annarri þjónustu ráða för. Samhliða áframhaldandi þéttingu þurfum við að passa að gæðum sé ekki fórnað. Við þurfum að fá umhverfissálfræðinga með okkur í lið til að húsnæðisuppbyggingin framundan ýti undir vellíðan borgarbúa frekar en að auka vanlíðan. Við eigum ekki að sætta okkur við að uppfylla aðeins lágmarkskröfur heldur á borgin að að gera betur og skrúfa upp metnaðinn þegar kemur að því að auka gæði húsnæðis og bæta þar með líðan Reykvíkinga. Við þurfum að þora að hugsa stórt, láta okkur dreyma og byggja grænna, betra og ódýrara húsnæði fyrir fólkið í borginni. Höfundur sækist eftir 1. sæti í forvali Vinstri grænna í Reykjavík Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Húsnæðismál Reykjavík Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Finnur Ricart Andrason Mest lesið Alræmdur faðir stígur fram Atli Heiðar Gunnlaugsson Skoðun Stóreflum námsefnisgerð í íslenska skólakerfinu Magnús Þór Jónsson,Steinn Jóhannsson Skoðun Hundrað milljarða loforð Dags Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Nei, ég vil ekki vinna með þér! Björn Leví Gunnarsson Skoðun Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir? Ingvar Freyr Ingvarsson,Sigrún Brynjarsdóttir Skoðun Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir Skoðun Norður-Kórea, íslensk stjórnmál og raunveruleikinn Mía Marselína Alexa Guðmundsdóttir Skoðun Þrefölda svipa verðtryggingar á Íslandi Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Lýðræðislegt, sanngjarnt, gott Alex Leó Kristinsson Skoðun Skoðun Skoðun Norður-Kórea, íslensk stjórnmál og raunveruleikinn Mía Marselína Alexa Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Stóreflum námsefnisgerð í íslenska skólakerfinu Magnús Þór Jónsson,Steinn Jóhannsson skrifar Skoðun Hundrað milljarða loforð Dags Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason skrifar Skoðun Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fólkið fær að ráða för Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Alræmdur faðir stígur fram Atli Heiðar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Lýðræðislegt, sanngjarnt, gott Alex Leó Kristinsson skrifar Skoðun Nei, ég vil ekki vinna með þér! Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Þrefölda svipa verðtryggingar á Íslandi Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver borgar brúsann? Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hvaða áhrif hefði ESB-aðild á verðbólguna? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Er aithingi.is hættulegt lýðræðinu? Kristján Logason skrifar Skoðun Rafbyssugríman er fallin Þórhildur Sunna Ævarsdóttir skrifar Skoðun Af hverju upplifa sumir kjósendur fjarlægð frá Samfylkingunni? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir? Ingvar Freyr Ingvarsson,Sigrún Brynjarsdóttir skrifar Skoðun Ár í eldlínunni Einar Bárðarson skrifar Skoðun Íslenskir hermenn? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun „Er pláss fyrir sjálfstæða sjónvarpsmiðla á Íslandi?“ Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Húsnæði á Íslandi er helmingi minna á færi okkar en það var fyrir tuttugu árum Arnar Kjartansson skrifar Skoðun „Einsdæmi um réttindamissi“ Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Ekki loka á okkur Kristín María Birgisdóttir skrifar Skoðun Ykkur er óhætt að treysta okkur Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Fallegu Dalirnir við þjóðveg 60 Þórunn Magnea Jónsdóttir skrifar Skoðun Stýrivextir hækka og allir eru að græða – nema þú Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar Skoðun Áskorun um opnun þjónustu- og þekkingarmiðstöðvar um einhverfu Telma Sigtryggsdóttir skrifar Skoðun Bæn grunnskólakennara – opið bréf til nýs meirihluta í Reykjavík um menntamál Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Er það glæpur að vilja stunda ábyrgar fiskveiðar? Þórólfur Júlían Dagsson skrifar Skoðun Að slá gras á umferðareyjum er það mikilvægara en geðheilsa barna? Grímur Atlason skrifar Skoðun Hvar er Ísland kynnt sem umsóknarríki? Erna Bjarnadóttir skrifar Sjá meira
Við þurfum að byggja meira ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði þar sem græn svæði, ljósvist og góðar tengingar við öflugar almenningssamgöngur ráða för. Á undanförnum árum hefur uppbygging húsnæðis í Reykjavík verið of mikið á forsendum markaðarins, á forsendum fjárfesta sem hafa það meginmarkmið að græða. Þetta hefur of víða leitt til einsleitni, of mikils þéttleika, lélegra birtuskilyrða og rýrnun grænna svæða. Við þurfum að snúa þessari þróun við og byggja fyrir fólk. Ódýrara húsnæði Húsnæðis- og leiguverð er í hæstu hæðum og hundruð íbúða á höfuðborgarsvæðinu seljast ekki af því þær eru of dýrar eða uppfylla ekki þarfir fólks. Brestirnir eru víða og það er augljóst að markaðurinn er ekki að standa sig. Þá er það skylda borgarinnar að stíga inn í til að tryggja ódýrara húsnæði fyrir Reykvíkinga. Í fyrsta lagi þurfum við að styrkja Félagsbústaði, óhagnaðardrifið leigufélag í eigu borgarinnar sem gegnir mikilvægu hlutverki í að tryggja húsnæði fyrir efnaminni borgarbúa, eldri borgara og fatlað fólk. Mikilvægt er að Félagsbústaðir eignist fleiri íbúðir til að borgin geti aukið framboð af ódýrum leiguíbúðum og gert þær aðgengilegar fyrir breiðari hóp fólks. Í öðru lagi þurfum við að lækka gjaldið sem er tekið fyrir byggingarrétt. Þessi gjöld hafa hækkað mikið í gegn um tíðina í takt við markaðsvæðingu byggingarlóða og hefur þetta einungis skilað sér í hærra húsnæðisverði og mörgum milljónum í lántökukostnað fyrir launafólk. Með því að lækka þetta gjald getum við lækkað húsnæðisverð með skjótum hætti. Samhliða þessu þarf að fjölga byggingarhæfum lóðum í samræmi við gildandi kjarasamninga. Í þriðja lagi þarf borgin að fara í stórt átak í að byggja óhagnaðardrifnar íbúðir sjálf til að selja. Við þurfum að þora að ganga lengra ef við viljum tryggja ódýrt húsnæði á stærri skala fyrir Reykvíkinga. Með því að byggja sjálf getur borgin byggt ódýrara og selt Reykvíkingum beint án þess að smyrja mörgum milljónum ofan á byggingarkostnaðinn í hagnaðarskyni. Til að læra af þeim bestu skulum við horfa til Vínarborgar, Hollands og Danmerkur þar sem hefur tekist vel að bjóða upp á ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði fyrir stóran hluta almennings. Það að tryggja ódýrt húsnæði fyrir borgarbúa er besta leiðin til að auka kjör og lífsgæði fólks. Aukin gæði húsnæðis Til viðbótar við að byggja meira ódýrt og félagslegt húsnæði þarf borgin að tryggja fjölbreytta byggð þar sem ljósvist, hljóðvist, aðgengi að grænum svæðum, skólum, almenningssamgöngum og annarri þjónustu ráða för. Samhliða áframhaldandi þéttingu þurfum við að passa að gæðum sé ekki fórnað. Við þurfum að fá umhverfissálfræðinga með okkur í lið til að húsnæðisuppbyggingin framundan ýti undir vellíðan borgarbúa frekar en að auka vanlíðan. Við eigum ekki að sætta okkur við að uppfylla aðeins lágmarkskröfur heldur á borgin að að gera betur og skrúfa upp metnaðinn þegar kemur að því að auka gæði húsnæðis og bæta þar með líðan Reykvíkinga. Við þurfum að þora að hugsa stórt, láta okkur dreyma og byggja grænna, betra og ódýrara húsnæði fyrir fólkið í borginni. Höfundur sækist eftir 1. sæti í forvali Vinstri grænna í Reykjavík
Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun
Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir? Ingvar Freyr Ingvarsson,Sigrún Brynjarsdóttir Skoðun
Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir Skoðun
Skoðun Norður-Kórea, íslensk stjórnmál og raunveruleikinn Mía Marselína Alexa Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Stóreflum námsefnisgerð í íslenska skólakerfinu Magnús Þór Jónsson,Steinn Jóhannsson skrifar
Skoðun Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason skrifar
Skoðun Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir? Ingvar Freyr Ingvarsson,Sigrún Brynjarsdóttir skrifar
Skoðun Húsnæði á Íslandi er helmingi minna á færi okkar en það var fyrir tuttugu árum Arnar Kjartansson skrifar
Skoðun Stýrivextir hækka og allir eru að græða – nema þú Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar
Skoðun Áskorun um opnun þjónustu- og þekkingarmiðstöðvar um einhverfu Telma Sigtryggsdóttir skrifar
Skoðun Bæn grunnskólakennara – opið bréf til nýs meirihluta í Reykjavík um menntamál Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar
Líffræðileg fjölbreytni og sveitarfélög Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir,Skúli Skúlason Skoðun
Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir? Ingvar Freyr Ingvarsson,Sigrún Brynjarsdóttir Skoðun
Nokkur orð um einföldun eftirlits Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir Skoðun