Bandarískir erindrekar hótuðu evrópskum kollegum sínum Kjartan Kjartansson skrifar 3. nóvember 2025 09:19 Samþykkt var að fresta fundi Alþjóðasiglingamálastofnunarinnar um kolefnisgjald á stór flutningaskip fram á næsta ár. Bandaríkjastjórn beitti gegndarlausum þrýstingi til þess að fresta ákvörðuninni. AP/Hiro Jomae Samningamenn frá Evrópusambandinu eru sagðir slegnir eftir að bandarískir kollegar þeirra hótuðu að refsa þeim og fjölskyldum þeirra persónulega ef þeir greiddu ekki atkvæði gegn loftslagsaðgerðum í skipasiglingum. Þeir segjast aldrei hafa upplifað annað eins í alþjóðlegum samningaviðræðum. Hótanirnar áttu sér stað við samningaviðræður í kringum fund Alþjóðasiglingamálastofnunarinnar (IMO) sem fór fram í London í síðustu viku. Þar átti að samþykkja aðgerðir til þess að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda frá skipasiglingum. Fundinum lauk án samkomulags, meðal annars vegna harðrar andstöðu Bandaríkjastjórnar. Undir stjórn repúblikana, sem hafna vísindalegri þekkingu á orsökum og afleiðingum loftslagsbreytinga hefur Bandaríkjastjórn barist hart gegn hvers kyns aðgerðum sem er ætlað að taka á vandanum. Svo rammt kvað að þessari andstöðu Bandaríkjastjórnar að samningamenn hennar hótuðu evrópskum fulltrúum á fundinum hefndaraðgerðum kysu þeir ekki með Bandaríkjamönnunum, að sögn blaðsins Politico sem byggir á samtölum við átta sendifulltrúa, embættismenn og áheyrnarfulltrúa félagasamtaka frá Evrópu sem sátu fundinn. Hótað að svipta skyldmenni landvistarleyfi í Bandaríkjunum Einn fulltrúi framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins segir að evrópskir samningamenn hafi verið kallaðir á fund í bandaríska sendiráðinu í London þar sem þeir hefðu mátt sitja undir hótunum, meðal annars um að hætt yrði við viðskipti og að skyldmenni þeirra yrðu sviptir vegabréfsáritun í Bandaríkjunum, ef þeir fylgdu ekki Bandaríkjunum að málum á fundi IMO. „Samningamenn okkar höfðu aldrei séð annað eins í nokkrum alþjóðlegum viðræðum,“ sagði embættismaðurinn. Politico veitti heimildarmönnum sínum nafnleynd vegna ótta þeirra við að Bandaríkjamennirnir gerðu alvöru úr hótunum sínum í hefndarskyni. Undir stjórn Donalds Trump og repúblikana hefur bandaríska alríkisstjórnin sýnt valdboðstilhneigingar í anda ríkja eins og Rússlands eða Ungverjalands. Hótanir hennar í garð erlendra erindreka í alþjóðlegum samningaviðræðum eru nýjasta dæmið um hvernig hún brýtur reglur í samskiptum við önnur ríki.EPA Tónninn hafði þegar verið sleginn fyrir fundinn af hálfu Bandaríkjamannanna. Í opinberri yfirlýsingu hótuðu ráðherrar utanríkis-, samgöngu- og orkumála að beita refsitollum, hafnargjöldum og takmörkunum á vegabréfsáritanir áhafna til þess að fæla ríki frá því að leggja gjöld á kolefnislosun flutningaskipa. Einnig sögðu þeir að til greina kæmi að beita embættismenn refsiaðgerðum ef þeir styddu loftslagsaðgerðir sem „aðgerðarsinnar“ ættu frumkvæðið að. „Kjaftæði í gangi“ Þrýstingur Bandaríkjastjórnar einskorðaðist heldur ekki við Evrópuríki. Orku- og landbúnaðarráðherrar Bandaríkjanna sögðust sjálfir hafa hringt persónulega í fulltrúa fleiri en tuttugu ríkja og hótað Karíbahafsríkjum refsitollum ef þau féllust ekki á að fresta ákvörðun um losun skipaumferðar. Ralph Regenvanu, loftslagsráðherra eyríkisins Vanúatú, segir að eyríki hafi sætt gegndarlausum þrýstingi frá Bandaríkjastjórn. „Það er kjaftæði í gangi,“ sagði hann við Politico. Vanúatú er eitt það ríkja heims sem á hvað mest undir að mannkynið dragi hratt úr losun gróðurhúsalofttegunda. Hækkandi sjávarstaða vegna hlýnunar jarðar er tilvistarleg ógn við samfélag manna þar. Á bilinu tvö til þrjú prósent af losun manna á gróðurhúsalofttegundum stafar frá alþjóðasiglingum. Tillagan sem IMO fjallaði um á fundinum í London felur meðal annars í sér að stór flutningaskip, sem standa fyrir um 85 prósent af losun frá alþjóðasiglingum, yrðu felld undir alþjóðlegt viðskiptakerfi með losunarheimildir og að auknar kröfur yrðu gerðar til þess eldsneyti sem skipin brenna. Bandaríkin Donald Trump Skipaflutningar Hafið Jarðefnaeldsneyti Loftslagsmál Vanúatú Mest lesið „Fólkið er að öskra: Donald Trump, komdu núna“ Innlent Biðlar til Løkke að mynda með sér miðhægristjórn Erlent Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Innlent Bjóða Frosta að ræða „villuljós“ í Háskóla Íslands Innlent Glæsibrú á Vestfjörðum boðin út í næsta mánuði Innlent Haaland keypti Heimskringlu á 17 milljónir Erlent Tæplega þúsund drónar á einum sólarhring Erlent „Markmiðið er ekki að komast til tunglsins, heldur búa þar“ Erlent Fjölgun áminninga, harkalegar uppsagnir og uppnefni eftir að mörkin voru færð Innlent „Við megum vera vond við börn“ Innlent Fleiri fréttir Íranir segja engar viðræður í gangi þvert á yfirlýsingar Trumps Biðlar til Løkke að mynda með sér miðhægristjórn Tæplega þúsund drónar á einum sólarhring Haaland keypti Heimskringlu á 17 milljónir „Markmiðið er ekki að komast til tunglsins, heldur búa þar“ Útgönguspá: Ríkisstjórninni refsað en Løkke í lykilstöðu Sendir líka fallhlífarhermenn til Mið-Austurlanda Listamaður reyndi að kaupa atkvæði Gengst nú við að gaspra í Rússa Trump „svindlaði“ í kosningum í Flórída Ísraelar hyggjast hernema suðurhluta Líbanon Á rúntinum með andefni Danir ganga að kjörborðinu í afar spennandi kosningum Gervigreindarmyndskeiðum af barnaníði fjölgar gífurlega Meloni beið „bitran“ ósigur í þjóðaratkvæðagreiðslu Viðræður eða ekki viðræður, þarna er efinn Notuðu myndavélar klerkastjórnarinnar til að fella Khamenei Sakar Orbán og félaga um landráð Íranir segja engar viðræður við Trump-liða eiga sér stað Deila á Bandaríkjaforseta fyrir að dansa á gröf rannsakanda Líklegt að Rasmussen verði í oddastöðu eftir kosningar Eigandi OnlyFans látinn Gerir hlé á árásum á Íran Lionel Jospin er látinn Kveikt í sjúkrabílum Gyðinga í London Ungverjar út í kuldann vegna leka til Rússa LaGuardia lokað vegna áreksturs við slökkviliðsbíl Sósíalistinn Grégoire nýr borgarstjóri Parísar Trump og Starmer ræddu Hormuz-sund „Stundum þarftu að auka spennuna til að draga úr spennunni“ Sjá meira
Hótanirnar áttu sér stað við samningaviðræður í kringum fund Alþjóðasiglingamálastofnunarinnar (IMO) sem fór fram í London í síðustu viku. Þar átti að samþykkja aðgerðir til þess að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda frá skipasiglingum. Fundinum lauk án samkomulags, meðal annars vegna harðrar andstöðu Bandaríkjastjórnar. Undir stjórn repúblikana, sem hafna vísindalegri þekkingu á orsökum og afleiðingum loftslagsbreytinga hefur Bandaríkjastjórn barist hart gegn hvers kyns aðgerðum sem er ætlað að taka á vandanum. Svo rammt kvað að þessari andstöðu Bandaríkjastjórnar að samningamenn hennar hótuðu evrópskum fulltrúum á fundinum hefndaraðgerðum kysu þeir ekki með Bandaríkjamönnunum, að sögn blaðsins Politico sem byggir á samtölum við átta sendifulltrúa, embættismenn og áheyrnarfulltrúa félagasamtaka frá Evrópu sem sátu fundinn. Hótað að svipta skyldmenni landvistarleyfi í Bandaríkjunum Einn fulltrúi framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins segir að evrópskir samningamenn hafi verið kallaðir á fund í bandaríska sendiráðinu í London þar sem þeir hefðu mátt sitja undir hótunum, meðal annars um að hætt yrði við viðskipti og að skyldmenni þeirra yrðu sviptir vegabréfsáritun í Bandaríkjunum, ef þeir fylgdu ekki Bandaríkjunum að málum á fundi IMO. „Samningamenn okkar höfðu aldrei séð annað eins í nokkrum alþjóðlegum viðræðum,“ sagði embættismaðurinn. Politico veitti heimildarmönnum sínum nafnleynd vegna ótta þeirra við að Bandaríkjamennirnir gerðu alvöru úr hótunum sínum í hefndarskyni. Undir stjórn Donalds Trump og repúblikana hefur bandaríska alríkisstjórnin sýnt valdboðstilhneigingar í anda ríkja eins og Rússlands eða Ungverjalands. Hótanir hennar í garð erlendra erindreka í alþjóðlegum samningaviðræðum eru nýjasta dæmið um hvernig hún brýtur reglur í samskiptum við önnur ríki.EPA Tónninn hafði þegar verið sleginn fyrir fundinn af hálfu Bandaríkjamannanna. Í opinberri yfirlýsingu hótuðu ráðherrar utanríkis-, samgöngu- og orkumála að beita refsitollum, hafnargjöldum og takmörkunum á vegabréfsáritanir áhafna til þess að fæla ríki frá því að leggja gjöld á kolefnislosun flutningaskipa. Einnig sögðu þeir að til greina kæmi að beita embættismenn refsiaðgerðum ef þeir styddu loftslagsaðgerðir sem „aðgerðarsinnar“ ættu frumkvæðið að. „Kjaftæði í gangi“ Þrýstingur Bandaríkjastjórnar einskorðaðist heldur ekki við Evrópuríki. Orku- og landbúnaðarráðherrar Bandaríkjanna sögðust sjálfir hafa hringt persónulega í fulltrúa fleiri en tuttugu ríkja og hótað Karíbahafsríkjum refsitollum ef þau féllust ekki á að fresta ákvörðun um losun skipaumferðar. Ralph Regenvanu, loftslagsráðherra eyríkisins Vanúatú, segir að eyríki hafi sætt gegndarlausum þrýstingi frá Bandaríkjastjórn. „Það er kjaftæði í gangi,“ sagði hann við Politico. Vanúatú er eitt það ríkja heims sem á hvað mest undir að mannkynið dragi hratt úr losun gróðurhúsalofttegunda. Hækkandi sjávarstaða vegna hlýnunar jarðar er tilvistarleg ógn við samfélag manna þar. Á bilinu tvö til þrjú prósent af losun manna á gróðurhúsalofttegundum stafar frá alþjóðasiglingum. Tillagan sem IMO fjallaði um á fundinum í London felur meðal annars í sér að stór flutningaskip, sem standa fyrir um 85 prósent af losun frá alþjóðasiglingum, yrðu felld undir alþjóðlegt viðskiptakerfi með losunarheimildir og að auknar kröfur yrðu gerðar til þess eldsneyti sem skipin brenna.
Bandaríkin Donald Trump Skipaflutningar Hafið Jarðefnaeldsneyti Loftslagsmál Vanúatú Mest lesið „Fólkið er að öskra: Donald Trump, komdu núna“ Innlent Biðlar til Løkke að mynda með sér miðhægristjórn Erlent Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Innlent Bjóða Frosta að ræða „villuljós“ í Háskóla Íslands Innlent Glæsibrú á Vestfjörðum boðin út í næsta mánuði Innlent Haaland keypti Heimskringlu á 17 milljónir Erlent Tæplega þúsund drónar á einum sólarhring Erlent „Markmiðið er ekki að komast til tunglsins, heldur búa þar“ Erlent Fjölgun áminninga, harkalegar uppsagnir og uppnefni eftir að mörkin voru færð Innlent „Við megum vera vond við börn“ Innlent Fleiri fréttir Íranir segja engar viðræður í gangi þvert á yfirlýsingar Trumps Biðlar til Løkke að mynda með sér miðhægristjórn Tæplega þúsund drónar á einum sólarhring Haaland keypti Heimskringlu á 17 milljónir „Markmiðið er ekki að komast til tunglsins, heldur búa þar“ Útgönguspá: Ríkisstjórninni refsað en Løkke í lykilstöðu Sendir líka fallhlífarhermenn til Mið-Austurlanda Listamaður reyndi að kaupa atkvæði Gengst nú við að gaspra í Rússa Trump „svindlaði“ í kosningum í Flórída Ísraelar hyggjast hernema suðurhluta Líbanon Á rúntinum með andefni Danir ganga að kjörborðinu í afar spennandi kosningum Gervigreindarmyndskeiðum af barnaníði fjölgar gífurlega Meloni beið „bitran“ ósigur í þjóðaratkvæðagreiðslu Viðræður eða ekki viðræður, þarna er efinn Notuðu myndavélar klerkastjórnarinnar til að fella Khamenei Sakar Orbán og félaga um landráð Íranir segja engar viðræður við Trump-liða eiga sér stað Deila á Bandaríkjaforseta fyrir að dansa á gröf rannsakanda Líklegt að Rasmussen verði í oddastöðu eftir kosningar Eigandi OnlyFans látinn Gerir hlé á árásum á Íran Lionel Jospin er látinn Kveikt í sjúkrabílum Gyðinga í London Ungverjar út í kuldann vegna leka til Rússa LaGuardia lokað vegna áreksturs við slökkviliðsbíl Sósíalistinn Grégoire nýr borgarstjóri Parísar Trump og Starmer ræddu Hormuz-sund „Stundum þarftu að auka spennuna til að draga úr spennunni“ Sjá meira