Rýnt í kannanirnar: Hníf­jafnt hjá Harris og Trump

Ef marka má skoðanakannanir vestanhafs eru þó Harris og Trump mjög jöfn þegar kemur að kjósendum á landsvísu.

Starfsmenn tölfræðimiðilsins Fivethirtyeight halda utan um kerfi þar sem sýnt er meðaltal skoðanakannana í Bandaríkjunum. Þar er Harris með 2,8 prósentustiga forskot á Trump.

Harris er með 47,1 prósent og Trump með 44,3 prósent.

Svipaða sögu er að segja af nýrri könnun New York Times. Sú könnun var gerð á landsvísu og í aðdraganda þess að Harris og Trump mætast í kappræðum annað kvöld.

Könnunin var gerð af New York Times og Siena skólanum en samkvæmt henni mælist Trump með 48 prósenta fylgi á landsvísu og Harris með 47 prósent. Skekkjumörkin eru þó þrjú prósentustig. Þá eru niðurstöður könnunarinnar mjög líkar niðurstöðum könnunar sem gerð var í lok júlí, skömmu eftir að Biden steig til hliðar.

Vegna þess hvernig forsetakosningar í Bandaríkjunum fara fram, segir fylgi á landsvísu oft einungis hálfa söguna.

Fimm forsetar með færri atkvæði

Forsetakosningar í Bandaríkjunum fylgja svokölluðu kjörmannakerfi, þar sem forsetaframbjóðandi fær úthlutaða ákveðinn fjölda kjörmanna fyrir hvert ríki þar sem hann sigrar í kosningunum, í mjög einföldu máli sagt.

Í rauninni velja kjósendur sér kjörmenn og er þeirra hlutverk að kjósa forseta og varaforseta Bandaríkjanna.

Hvert ríki fær eins marga kjörmenn og það hefur þingmenn í fulltrúadeild Bandaríkjaþings og þar að auki tvo kjörmenn fyrir öldungadeildarþingmenn. Hvert ríki fær tvo öldungadeildarþingmenn, sama hversu margir íbúar eru þar.

Í heildina eru kjörmenn 538 talsins en sjá má hversu margir þeir eru í hverju ríki fyrir sig hér.

Í sögu Bandaríkjanna hafa forsetakosningar fimm sinnum farið á þann veg að frambjóðandi sem fékk færri atkvæði á landsvísu vann og settist að í Hvíta húsinu. Þetta var árið 2016, þegar Trump varð forseti, Árið 2000, þegar George Bush yngri varð forseti, og þrisvar sinnum á nítjándu öld.

Það hefur einnig gerst tvisvar sinnum að hvorugur forsetaframbjóðanda fékk meirihluta kjörmanna og fellur það þá í skaut fulltrúadeildarinnar að velja forseta. Fyrst gerðist það árið 1800, þegar þingið valdi Thomas Jefferson og svo árið 1824, þegar þingið valdi John Quincy Adams.

Sjö ríki sem skipta mestu máli

Vegna þessa kjörmannakerfis og þess að kjósendur flestra ríkja Bandaríkjanna virðast sjaldan breyta af vananum varðandi frambjóðendur hvaða flokka þeir kjósa, eru það oftar en ekki einungis nokkur ríki af fimmtíu sem skipta í raun máli.

Það eru Arizona, Georgía, Michigan, Nevada, Norður Karólína, Pennsylvanía og Wisconsin.

Talnasérfræðingar Washington vakta þessi ríki sérstaklega og halda úti meðaltali kannana þar. Það meðaltal gefur til kynna að Harris og Trump séu hnífjöfn.

• Í Arizona eru Trump einu prósentustigi yfir Harris, þó hún hafi sótt á um 4,2 prósentustig eftir að hún tók við keflinu af Biden.
• Í Georgíu mælist Trump með tveggja prósentustiga forskot en Harris hefur sótt á þar um 4,5 prósentustig.
• Í Michigan er Harris með eins prósentustigs forskot en hún hefur hækkað um 4,6 prósentustig þar, samanborið við Biden.
• Kannanir gefa til kynna að þau Harris og Trump séu hnífjöfn í Nevada. Þar hefur Harris bætt við sig sléttum fimm prósentustigum.
• Í Norður-Karólínu mælist Trump með tæplega eins prósentustigs forskot. Harris hefur bætt við sig 4,2 prósentustigum frá því Biden steig til hliðar.
• Í Pennsylvaníu mælist Harris með tveggja prósentustiga forskot, eftir að hafa bætt við sig 3,4 prósentustigum.
• Í Wisconsin er Harris með þriggja prósentustiga forskot en þar hefur hún bætt við sig 3,5 prósentustigum.

Vert er að taka fram að skekkjumörkin eru talin 3,5 prósentustig og eru kannanir í öllum ríkjunum sjö því innan þeirra skekkjumarka.