PCOS verður PMOS: Fjölblöðrueggjastokkaheilkenni ei meir Hólmfríður Gísladóttir skrifar 13. maí 2026 08:45 Talið er að ein af hverjum átta til tíu konum sé með PCOS, margar án þess að vita það. Getty Hópur sérfræðinga hefur ákveðið að það sem áður var kallað „polycystic ovary syndrome“ verði hér eftir kallað „polyendocrine metabolic ovarian syndrome“. Heilkennið, sem margar konur kannast við, verður þannig hér eftir PMOS í stað PCOS. Tilkynnt var um breytinguna í grein í tímaritinu Lancet en hún er sögð niðurstaða margra ára samráðs. Nýja nafnið þykir réttara, segja sérfræðingar, þar sem ekki er um neinar eiginlegar „blöðrur“ (e. cysts) að ræða. Leiða má líkur að því að finna þurfi nýtt íslenskt heiti á heilkennið í kjölfarið en hingað til hefur verið talað um „fjölblöðrueggjastokkaheilkenni“. Ástæðan fyrir þeirri nafngift er talin sú að rannasakendur hafi upphaflega tekið eftir blöðrum (e. cysts) í eggjastokkunum en „blöðrurnar“ eru ekki eiginlegar blöðrur heldur sekkir sem innihalda egg. Einkenni PMOS eru meðal annars mjög óreglulegar blæðingar, mikill hárvöxtur á líkamanum og stundum hárlos, og sú staðreynd að umræddir sekkir hætta stundum að þroskast og losa þannig ekkert egg. Orsök einkennanna er hormónaójafnvægi og offramleiðsla testosteróns, sem meðal annars má rekja til mikils magns insúlíns í blóðinu. PMOS er í raun innkirtlasjúkdómur, sem erfist oft kynslóða á milli. Vonir standa til að nýja heitið muni leiða til aukins skilnings og bættra meðferða en PMOS getur meðal annars valdið ófrjósemi og dregið úr lífsgæðum. Meðal meðferða eru lífstílsbreytingar, lyf á borð við Metformin og hormónagetnaðarvarnir til að koma reglu á tíðahringinn og draga úr hárvexti. Heilbrigðismál Heilsa Kvenheilsa Mest lesið Drengur á slysadeild eftir árás í Laugardalslaug Innlent „Við sváfum ekkert, dauðhræddir á refresh-takkanum alla helgina“ Innlent Sautján ára Íslendingur dæmdur í ellefu mánaða fangelsi í Danmörku Innlent „Grafa undan því sem hefur verið byggt upp á áratugum“ Innlent Hafa ekki gefið Landhelgisgæslunni upp staðsetningu Bandero Innlent Réðst að hópi drengja í sundlaug Innlent Boðar frekari niðurskurð síðar í sumar Innlent „Málið er í öllu tilliti afar óheppilegt“ Innlent Tala látinna hækkar og gremja íbúa eykst Erlent Bandero byrjað að senda Landhelgisgæslunni staðsetningu sína Innlent Fleiri fréttir Fleiri en 1300 látnir vegna hitabylgju í Evrópu Íran gerir árásir á Barein og Kúveit í kjölfar árása Bandaríkjanna Tónlistarhátíðum aflýst vegna hita Stór hluti barna enn á samfélagsmiðlum hálfu ári eftir bannið Tala látinna hækkar og gremja íbúa eykst Bandaríkjaher heldur árásum áfram í Íran Forseti Serbíu hyggst segja af sér 41,5 gráður í Þýskalandi og hitamet slegið Stór skjálfti í Afganistan Núverandi hitabylgja „sú alvarlegasta sem mælst hefur“ Dagurinn í dag sé örlagaríkur fyrir leit og björgun Bandaríkin bregðast við drónaárás með annarri árás Fyrrverandi ráðgjafi Trumps játar illa meðferð á trúnaðargögnum Lítilli flugvél flogið á hæsta skýjakljúf Peking Finnst sturlað að Watergate hafi fellt Nixon Taugaeiturshúsið auglýst til sölu Madsen neitað um leyfi til að gifta sig Konungur á meðal skattakónga Bretlands Áfengisbann í París um helgina Ein umfangsmesta drónaárásin á Rússland frá upphafi stríðsins Leitað í rústum bygginga og þúsunda er saknað Óttast rússneskar ögranir gegn Eystrasaltsríkjunum Rekja hundruð dauðsfalla á ári til stærri bíla Elon Musk skipað að bera vitni undir eið „Ég á vin og bróðir hans er enn fastur undir rústum byggingar“ Treystir sér ekki til að ganga í gegnum fjórðu réttarhöldin Áttatíu ára gamalt hitamet slegið í Sviss Óttast óeirðir við samkomu þýsks fjarhægriflokks Hamfarir í Venesúela og andstaða við hvalveiðar Engar hjálparbeiðnir borist borgaraþjónustunni Sjá meira
Tilkynnt var um breytinguna í grein í tímaritinu Lancet en hún er sögð niðurstaða margra ára samráðs. Nýja nafnið þykir réttara, segja sérfræðingar, þar sem ekki er um neinar eiginlegar „blöðrur“ (e. cysts) að ræða. Leiða má líkur að því að finna þurfi nýtt íslenskt heiti á heilkennið í kjölfarið en hingað til hefur verið talað um „fjölblöðrueggjastokkaheilkenni“. Ástæðan fyrir þeirri nafngift er talin sú að rannasakendur hafi upphaflega tekið eftir blöðrum (e. cysts) í eggjastokkunum en „blöðrurnar“ eru ekki eiginlegar blöðrur heldur sekkir sem innihalda egg. Einkenni PMOS eru meðal annars mjög óreglulegar blæðingar, mikill hárvöxtur á líkamanum og stundum hárlos, og sú staðreynd að umræddir sekkir hætta stundum að þroskast og losa þannig ekkert egg. Orsök einkennanna er hormónaójafnvægi og offramleiðsla testosteróns, sem meðal annars má rekja til mikils magns insúlíns í blóðinu. PMOS er í raun innkirtlasjúkdómur, sem erfist oft kynslóða á milli. Vonir standa til að nýja heitið muni leiða til aukins skilnings og bættra meðferða en PMOS getur meðal annars valdið ófrjósemi og dregið úr lífsgæðum. Meðal meðferða eru lífstílsbreytingar, lyf á borð við Metformin og hormónagetnaðarvarnir til að koma reglu á tíðahringinn og draga úr hárvexti.
Heilbrigðismál Heilsa Kvenheilsa Mest lesið Drengur á slysadeild eftir árás í Laugardalslaug Innlent „Við sváfum ekkert, dauðhræddir á refresh-takkanum alla helgina“ Innlent Sautján ára Íslendingur dæmdur í ellefu mánaða fangelsi í Danmörku Innlent „Grafa undan því sem hefur verið byggt upp á áratugum“ Innlent Hafa ekki gefið Landhelgisgæslunni upp staðsetningu Bandero Innlent Réðst að hópi drengja í sundlaug Innlent Boðar frekari niðurskurð síðar í sumar Innlent „Málið er í öllu tilliti afar óheppilegt“ Innlent Tala látinna hækkar og gremja íbúa eykst Erlent Bandero byrjað að senda Landhelgisgæslunni staðsetningu sína Innlent Fleiri fréttir Fleiri en 1300 látnir vegna hitabylgju í Evrópu Íran gerir árásir á Barein og Kúveit í kjölfar árása Bandaríkjanna Tónlistarhátíðum aflýst vegna hita Stór hluti barna enn á samfélagsmiðlum hálfu ári eftir bannið Tala látinna hækkar og gremja íbúa eykst Bandaríkjaher heldur árásum áfram í Íran Forseti Serbíu hyggst segja af sér 41,5 gráður í Þýskalandi og hitamet slegið Stór skjálfti í Afganistan Núverandi hitabylgja „sú alvarlegasta sem mælst hefur“ Dagurinn í dag sé örlagaríkur fyrir leit og björgun Bandaríkin bregðast við drónaárás með annarri árás Fyrrverandi ráðgjafi Trumps játar illa meðferð á trúnaðargögnum Lítilli flugvél flogið á hæsta skýjakljúf Peking Finnst sturlað að Watergate hafi fellt Nixon Taugaeiturshúsið auglýst til sölu Madsen neitað um leyfi til að gifta sig Konungur á meðal skattakónga Bretlands Áfengisbann í París um helgina Ein umfangsmesta drónaárásin á Rússland frá upphafi stríðsins Leitað í rústum bygginga og þúsunda er saknað Óttast rússneskar ögranir gegn Eystrasaltsríkjunum Rekja hundruð dauðsfalla á ári til stærri bíla Elon Musk skipað að bera vitni undir eið „Ég á vin og bróðir hans er enn fastur undir rústum byggingar“ Treystir sér ekki til að ganga í gegnum fjórðu réttarhöldin Áttatíu ára gamalt hitamet slegið í Sviss Óttast óeirðir við samkomu þýsks fjarhægriflokks Hamfarir í Venesúela og andstaða við hvalveiðar Engar hjálparbeiðnir borist borgaraþjónustunni Sjá meira