Dróna­á­rásirnar gætu leitt til um­tals­verðra elds­neytis- og verð­lags­hækkana hér á landi

Jón Bjarki Bentsson, aðalhagfræðingur Íslandsbanka, segir að afleiðingar drónaárása á sádi-arabískar olíuvinnslustöðvar í gær, geti teygt anga sína hingað til lands og haft áhrif á verðlag hér á landi. Verstu spár hljóði upp á eldsneytishækkanir sem nái um og yfir tíu prósentum og myndu hafa víðtæk áhrif um allan heim.

Jón Bjarki telur að þróunin á komandi vikum fari allt eftir því hvað gerist á næstu dögum.

Sjá einnig: Olíuframleiðsla í Sádi-Arabíu dregst saman eftir drónaárásir

„Samkvæmt mati kollega minna í erlendum greiningardeildum þá eru til skammtímabirgðir til að bregðast við þessu falli í framleiðslugetu Sádanna og ef að svo fer að þeir nái að laga framleiðslugetuna á næstu dögum og málin taka almennt þá stefnu að sáttavilji muni ríkja á svæðinu, þá geta áhrifin orðið takmörkuð.“

Áhrif á eldsneytisverð gætu þó orðið mun meiri

„Bandaríkin voru fljót að kenna Íran um árásina þó að Íran neiti því og hópar í Jemen hafi lýst ábyrgðinni á sig, sem gerir það miklu erfiðara fyrir Bandaríkin að gangast við því að létta til dæmis tímabundið viðskiptahömlum á útflutning Írana á olíu, sem gæti lagað framboðsstöðuna töluvert á komandi dögum.“

Sjá einnig:Íranir neita á­byrgð í á­rásum á olíu­vinnslu­stöðvar Sádi-Arabíu

Aukin spenna gæti leitt til mikilla hækkana á heimsmarkaðsverði sem hefðu áhrif um allan heim.

„Þannig að ef spenna eykst á svæðinu og/eða lengra líður þangað til framleiðslugeta kemst í lag, tala þá ekki um hvort tveggja, þá verða áhrifin á eldsneytisverð óhjákvæmilega umtalsverð. Menn eru að tala um jafnvel einhverja tveggja stafa tölu í prósentuhækkunum á eldsneyti og það finnum við fyrir hér á Íslandi eins og aðrir,“ bætti Jón Bjarki við.

Segir stöðuna eiga eftir að ráðast á allra næstu dögum

„Bara á allra næstu dögum þá annars vegar skýrist hvort að Sádarnir verði fljótir að laga framleiðslugetuna hjá sér eða hvort að það er eitthvað sem tekur vikur eða mánuði, og hvaða stefnu pólitíkin á svæðinu tekur. Hvort að þetta verður svona áminning til manna að bera klæði á vopnin og reyna að stofna til meiri friðar á svæðinu eða hvort að haukarnir nái yfirhöndinni og það gæti jafnvel orðið enn meiri spenna milli Írans og Bandaríkjanna,“ sagði Jón Bjarki.

Jón segir jafnframt að það myndi hafa áhrif á innflutningsverð og verðlagsþróun hér á landi.

„Ef að þróunin verður óhagstæð bæði varðandi framleiðslugetuna og pólitíkina, þá eru áhrifin að fara að verða umtalsverð á verð á eldsneyti, og það hefur áhrif á okkur, á flugfargjöld, almennt innflutningsverð og verðlagsþróun.“