200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar 10. september 2026 11:00 Ferðaþjónustan skilar stolt 200 milljarða skattframlagi íslenskrar ferðaþjónustu til ríkis og sveitarfélaga um allt land. Á hverjum degi skilar ferðaþjónustan greiðslum beint til innviða og náttúruverndar, meðal annars í formi bílastæðagjalda og farþegagjalda í þjóðgarða, gistináttaskatts og innviðagjalds á skemmtiferðaskip svo dæmi séu tekin. Þá er greinin orðin einn af burðarásum þeirra samfélagskerfa sem við viljum öll standa vörð um. Við viljum að svo verði áfram. Og við viljum gera enn betur. Við viljum leggja meira af mörkum Ferðaþjónustan hefur lagt tillögur á borðið fyrir stjórnvöld um hvernig auka megi tekjur íslensks samfélags af greininni á jákvæðan og sjálfbæran hátt. Stærsta útflutningsgrein þjóðarinnar býðst þannig til að leggja meira af mörkum og hefur bent á raunhæfar leiðir til þess. Í stuttu máli snúast þær um að stækka kökuna: Nýta betur þær miklu fjárfestingar sem þegar hafa verið byggðar upp, fjölga verðmætum gistinóttum og dreifa ferðamönnum betur um landið og yfir árið. Hvar er aðgerðaáætlunin? Fyrir skömmu var búin til aðgerðaáætlun fyrir ferðaþjónustu á Íslandi. Hún var unnin í náinni samvinnu stjórnvalda, stoðkerfis ferðaþjónustunnar og hennar sjálfrar. Við viljum hrinda henni í framkvæmd. Hún snýst um aukna verðmætasköpun, meiri framleiðni og auknar skatttekjur til framtíðar. Þetta er í raun framhald af því sem ferðaþjónustan hefur kallað eftir árum saman: Öflugri markaðssetningu, betri rannsóknum og gögnum og markvissri uppbyggingu innviða byggðum á þeim. Tilgangurinn er ekki að styrkja einstök fyrirtæki, heldur til að styrkja Ísland sem áfangastað og auka verðmætasköpun þjóðarbúsins til frambúðar. Mikil vonbrigði með leið stjórnvalda Það eru þess vegna mikil vonbrigði að stjórnvöld ætli ekki að grípa þennan bolta. Í stað þess að vinna með okkur að því að stækka kökuna ætla stjórnvöld enn og aftur að ráðast í sértækar skattahækkanir á ferðaþjónustuna. Það gengur þvert gegn yfirlýstri atvinnustefnu þeirra sjálfra og hættan er sú að afleiðingin verði minni fjárfesting, minni hagvöxtur og að lokum minni skatttekjur af ferðaþjónustu en annars hefði orðið. Veljum langtímahugsun frekar en þvingunaraðgerðir Þetta skiptir sérstaklega miklu máli núna þegar hægir á atvinnulífinu. Eitt fjárlagaár er alltof stuttur sjóndeildarhringur fyrir ábyrga hagstjórn. Hallalaus fjárlög geta verið mikilvægt langtímamarkmið, en eins árs þvingunaraðgerðir mega ekki veikja þá tekjustofna sem eiga að standa undir ríkissjóði næstu árin og áratugina. Það er óskynsamlegt að skipta sífellt minni köku Það er hægt að bæta afkomu ríkissjóðs með tvennum hætti: með því að taka stærri sneið af kökunni eða með því að stækka kökuna. Við í ferðaþjónustunni höfum ítrekað bent á að síðari leiðin er betri fyrir okkur öll. Stjórnvöld þurfa nú að útskýra hvers vegna þau vilja ekki koma með okkur í þann leiðangur. Hvers vegna þau kjósa sértækar skattahækkanir sem draga úr samkeppnishæfni stærstu útflutningsgreinar þjóðarinnar í stað þess að skapa skilyrði fyrir meiri verðmætasköpun. Og hvers vegna þau velja skammtímaávinning fram yfir möguleikann á heilbrigðum og sjálfbærum tekjuvexti fyrir íslenskt samfélag. Höfundur er formaður Samtaka ferðaþjónustunnar Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Pétur Óskarsson Ferðaþjónusta Fjárlagafrumvarp 2027 Mest lesið Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hver fær að skilgreina hvað þjóðin sagði? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Fjórfrelsið og EES fyrir Ísland Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar Skoðun Öldungaráð Reykjavíkurborgar tekið úr sambandi Viðar Eggertsson skrifar Skoðun Stöðugleiki á leigumarkaði Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun 5,2% gjaldahækkanir – skýr skilaboðin inn á vinnumarkaðinn Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason skrifar Skoðun Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Læsi er sameiginleg ábyrgð og fjárfesting til framtíðar Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun PISA - Viljum við árangur án erfiðisins? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers eiga fatlaðir og foreldrar þeirra að gjalda? Margrét Össurardóttir skrifar Skoðun Alvöru eða sérhæfðir kennarar Svava Björg Mörk skrifar Skoðun Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson skrifar Skoðun Gulur september – styðjum hvert annað Soffía Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hatur í garð gyðinga Árni Már Jensson skrifar Skoðun Samtal getur bjargað lífi Alma D. Möller skrifar Skoðun Erum við Íslendingar hópheimskir? Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun 200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög – en á kostnað hverra? Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæfan sem við tökum ekki eftir Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Sjá meira
Ferðaþjónustan skilar stolt 200 milljarða skattframlagi íslenskrar ferðaþjónustu til ríkis og sveitarfélaga um allt land. Á hverjum degi skilar ferðaþjónustan greiðslum beint til innviða og náttúruverndar, meðal annars í formi bílastæðagjalda og farþegagjalda í þjóðgarða, gistináttaskatts og innviðagjalds á skemmtiferðaskip svo dæmi séu tekin. Þá er greinin orðin einn af burðarásum þeirra samfélagskerfa sem við viljum öll standa vörð um. Við viljum að svo verði áfram. Og við viljum gera enn betur. Við viljum leggja meira af mörkum Ferðaþjónustan hefur lagt tillögur á borðið fyrir stjórnvöld um hvernig auka megi tekjur íslensks samfélags af greininni á jákvæðan og sjálfbæran hátt. Stærsta útflutningsgrein þjóðarinnar býðst þannig til að leggja meira af mörkum og hefur bent á raunhæfar leiðir til þess. Í stuttu máli snúast þær um að stækka kökuna: Nýta betur þær miklu fjárfestingar sem þegar hafa verið byggðar upp, fjölga verðmætum gistinóttum og dreifa ferðamönnum betur um landið og yfir árið. Hvar er aðgerðaáætlunin? Fyrir skömmu var búin til aðgerðaáætlun fyrir ferðaþjónustu á Íslandi. Hún var unnin í náinni samvinnu stjórnvalda, stoðkerfis ferðaþjónustunnar og hennar sjálfrar. Við viljum hrinda henni í framkvæmd. Hún snýst um aukna verðmætasköpun, meiri framleiðni og auknar skatttekjur til framtíðar. Þetta er í raun framhald af því sem ferðaþjónustan hefur kallað eftir árum saman: Öflugri markaðssetningu, betri rannsóknum og gögnum og markvissri uppbyggingu innviða byggðum á þeim. Tilgangurinn er ekki að styrkja einstök fyrirtæki, heldur til að styrkja Ísland sem áfangastað og auka verðmætasköpun þjóðarbúsins til frambúðar. Mikil vonbrigði með leið stjórnvalda Það eru þess vegna mikil vonbrigði að stjórnvöld ætli ekki að grípa þennan bolta. Í stað þess að vinna með okkur að því að stækka kökuna ætla stjórnvöld enn og aftur að ráðast í sértækar skattahækkanir á ferðaþjónustuna. Það gengur þvert gegn yfirlýstri atvinnustefnu þeirra sjálfra og hættan er sú að afleiðingin verði minni fjárfesting, minni hagvöxtur og að lokum minni skatttekjur af ferðaþjónustu en annars hefði orðið. Veljum langtímahugsun frekar en þvingunaraðgerðir Þetta skiptir sérstaklega miklu máli núna þegar hægir á atvinnulífinu. Eitt fjárlagaár er alltof stuttur sjóndeildarhringur fyrir ábyrga hagstjórn. Hallalaus fjárlög geta verið mikilvægt langtímamarkmið, en eins árs þvingunaraðgerðir mega ekki veikja þá tekjustofna sem eiga að standa undir ríkissjóði næstu árin og áratugina. Það er óskynsamlegt að skipta sífellt minni köku Það er hægt að bæta afkomu ríkissjóðs með tvennum hætti: með því að taka stærri sneið af kökunni eða með því að stækka kökuna. Við í ferðaþjónustunni höfum ítrekað bent á að síðari leiðin er betri fyrir okkur öll. Stjórnvöld þurfa nú að útskýra hvers vegna þau vilja ekki koma með okkur í þann leiðangur. Hvers vegna þau kjósa sértækar skattahækkanir sem draga úr samkeppnishæfni stærstu útflutningsgreinar þjóðarinnar í stað þess að skapa skilyrði fyrir meiri verðmætasköpun. Og hvers vegna þau velja skammtímaávinning fram yfir möguleikann á heilbrigðum og sjálfbærum tekjuvexti fyrir íslenskt samfélag. Höfundur er formaður Samtaka ferðaþjónustunnar
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun
Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar
Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar
Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar
Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun