ESA sögð til­búin með mál gegn Ís­landi vegna bókunar 35

Fréttaritari Ríkisútvarpsins í Brussel segir eftirlitsstofnunina (ESA) nánast tilbúna með mál gegn Íslandi fyrir brot á EES-samningnum. Ástæðan sé sú að Ísland hafi ekki enn innleitt bókun 35 sem felur í sér að ákvæði sem voru tekin inn í íslensk lög í gegnum EES-samninginn gangi framar öðrum íslenskum lögum ef þau stangast á nema Alþingi hafi ákveði annað.

Íslensk stjórnvöld eru sögð hafa vitað af því að málsóknin vofði yfir.  Málið hafi verið í biðstöðu vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar um aðildarviðræður sem fór fram um helgina.

Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra, hefur sagt að bókun 35 verði sett í forgang á nýju þingi til þess að festa EES-samninginn í sessi eftir að meirihluti kjósenda hafnaði aðildarviðræðum á laugardag.

ESA sendi íslenskum stjórnvöld formlegt álit árið 2017 um að þau hefðu ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart EES-samningnum. Það bréf var sent fimm árum eftir að ESA óskaði eftir upplýsingum frá íslenskum stjórnvöldum um hvernig þau ætluðu að standa við skuldbindingar sínar. Íslensk stjórnvöld svöruðu því erindi ekki.

Íslensk stjórnvöld töldu sig hafa uppfyllt skuldbindingar sínar með ákvæði í lögum um evrópska efnahagssvæðið árið 1993. Dómur Hæstaréttar um áratug síðar setti það í uppnám þar sem hann taldi ákvæðið ekki þýða að lög sem byggðu á EES-reglum gengu framar öðrum lagagreinum.

Hluti stjórnarandstöðunnar hefur sett sig upp á móti því að bókun 35 verði samþykkt. Málið hefur þrisvar verið lagt fram á Alþingi frá 2023 en aldrei verið samþykkt. Þingmenn Miðflokksins stóðu meðal annars fyrir málþófi til að koma í veg fyrir framgang þess í fyrra.