Framtíð lýðveldisins Íslands Snorri Sturluson skrifar 2. september 2026 09:32 Þjóðaratkvæðagreiðslan sýndi okkur ýmislegt. Klárlega er ekki nægur stuðningur til inngöngu í ESB, það er ljóst. Þetta hefði þó getað fallið hvorum megin sem er ef leikreglurnar hefðu verið skýrari, fjölmiðlarnir sjálfstæðari og ríkisstjórnin staðið betur að upplýsingagjöf.En atkvæðagreiðslan sýndi okkur sérstaklega að við þurfum að passa upp á lýðræðið okkar. Fjármagn á allt of greiðan aðgang að framgangi lýðræðisins og fréttaflutningur er alltof hlutdrægur, veikburða og í mörgun tilfellum beinlínis kostaður af fjármagnsöflum sem gæta hagsmuna sinna sama hvað það kostar, bæði í peningum og með því að hagræða sannleikanum (sem er það sama og að ljúga).Þetta verður til þess að áróður sem á ekkert skylt við raunveruleikan á auðvelt með að hafa áhrif á alltof stóran hluta kjósenda sem eru tvístígandi, óákveðnir og hafa ekki tíma eða áhuga á að setja sig almennilega inn í mál.Ég græt það ekkert að atkvæðagreiðslan hafi farið á þennan veg. Þetta er mál sem þarf að vera annaðhvort breið samstaða um eða að við sjáum engan annan kost en inngöngu (sem ég held að muni gerast innan 10 ára).Það sem ætti að valda okkur öllum áhyggjum er að ef þessi þróun upplýsingaóreiðu og peningavæðingar heldur áfram verðum við komin í sömu stöðu og bandarísk stjórnmál áður en langt um líður.Viljum við það? Höfundur er heimspekingur og áhugamaður um spillingu og vald. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadótti skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Reynsla, fagmennska og framtíð SÁÁ Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Próf eiga að vera áttaviti, ekki áfangastaður Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Við getum ekki sagt körlum að tala og svo ekki hlustað Grétar Björnsson skrifar Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar Skoðun Höfum við tíma fyrir börnin okkar? jóhann Rúnar Pálsson skrifar Skoðun Lindsay Clancy: Konur eru „hysterískar” þegar það hentar þeim Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Sjá meira
Þjóðaratkvæðagreiðslan sýndi okkur ýmislegt. Klárlega er ekki nægur stuðningur til inngöngu í ESB, það er ljóst. Þetta hefði þó getað fallið hvorum megin sem er ef leikreglurnar hefðu verið skýrari, fjölmiðlarnir sjálfstæðari og ríkisstjórnin staðið betur að upplýsingagjöf.En atkvæðagreiðslan sýndi okkur sérstaklega að við þurfum að passa upp á lýðræðið okkar. Fjármagn á allt of greiðan aðgang að framgangi lýðræðisins og fréttaflutningur er alltof hlutdrægur, veikburða og í mörgun tilfellum beinlínis kostaður af fjármagnsöflum sem gæta hagsmuna sinna sama hvað það kostar, bæði í peningum og með því að hagræða sannleikanum (sem er það sama og að ljúga).Þetta verður til þess að áróður sem á ekkert skylt við raunveruleikan á auðvelt með að hafa áhrif á alltof stóran hluta kjósenda sem eru tvístígandi, óákveðnir og hafa ekki tíma eða áhuga á að setja sig almennilega inn í mál.Ég græt það ekkert að atkvæðagreiðslan hafi farið á þennan veg. Þetta er mál sem þarf að vera annaðhvort breið samstaða um eða að við sjáum engan annan kost en inngöngu (sem ég held að muni gerast innan 10 ára).Það sem ætti að valda okkur öllum áhyggjum er að ef þessi þróun upplýsingaóreiðu og peningavæðingar heldur áfram verðum við komin í sömu stöðu og bandarísk stjórnmál áður en langt um líður.Viljum við það? Höfundur er heimspekingur og áhugamaður um spillingu og vald.
Skoðun Blómleg ferðaþjónusta skilar sér heim til íslenskra samfélaga Sigfinnur Björnsson skrifar
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar