Það er jóker í spilinu Sigurgeir Þorkelsson skrifar 16. ágúst 2026 14:56 Mun forseti Bandaríkjanna halda sig til hlés í aðdraganda þjóðaratkvæðis hérlendis eða mun hann láta gamminn geisa? Samsett Skoðanakannanir síðustu vikna virðast benda til þess að sífellt fleiri kjósendur séu búnir að gera upp hug sinn fyrir komandi þjóðaratkvæðagreiðslu eftir því sem hlutfall óákveðinna fer lækkandi. Þá virðist einnig sem hægt og rólega saxist á það forskot sem já-hliðin naut þegar mælingar hófust fyrst eftir að tilkynnt var um þjóðaratkvæðið. Ólafur Þ. Harðarson, prófessor emeritus í stjórnmálafræði, og Vilborg Ása Guðjónsdóttir alþjóðastjórnmálafræðingur voru til viðtals á Sprengisandi í morgun. „Það er ólíklegt að þetta breytist mikið nema eitthvað óvænt komi upp,“ segir Ólafur, en ákveðið eins manns stjórnmálaafl kemur honum til hugar sem jóker í spilinu, sjálfur Bandaríkjaforseti, Donald Trump. „Trump er náttúrulega mikið ólíkindatól,“ bendir dr. Ólafur á. „Hann er búinn að vinna tvennar kosningar frá því að hann hóf sitt síðara kjörtímabil,“ segir Ólafur kankvís. „Hann tryggði frjálslyndum í Kanada sigur gegn öllum fyrri spám og hann tryggði krötunum í Ástralíu sigur þvert gegn öllum spám. Það væri því núna nokkuð kaldhæðið ef hann gerði eitthvað sem tryggði sigur já-manna á Íslandi,“ segir Ólafur. Vilborg Ása tekur undir með honum: „Ég hef hugsað þetta því það komu fréttir í vor af því að honum litist ekkert á að Ísland ætlaði að ganga inn. Síðan hefur ekkert heyrst. Segjum sem svo að hann myndi, þegar nær dregur, tjá sig eitthvað, þá er ekki nema líklegt að það myndi gagnast jáinu. Við Íslendingar látum nú ekki segja okkur hvað við eigum að gera.“ Fá bæði fyrirspurnir frá erlendum fjölmiðlum Hún segir áhuga erlendra fjölmiðla sem setja sig í samband við hana mestan á þessum anga málsins og Ólafur tekur undir með henni. Vilborg segir furðu gæta hve lítill hluti umræðunnar hérlendis hafi, hingað til, snúið að ásælni Bandaríkjaforseta í yfirráð yfir Grænlandi þar sem það hafi markað vatnaskil. Bandamenn þeirra hafi í kjölfarið þurft að endurmeta aðstæður, helst allra Kanadamenn og Danir. „Eins og staðan er í dag eru Bandaríkin einfaldlega ekki traustur bandamaður,“ segir Vilborg. „Þetta er eitthvað sem öll Evrópuríki eru að takast á við.“ Vilborg kallar eftir aukinni umræðu hérlendis um þessa breyttu stöðu þegar kemur að öryggismálum. „Þar verður að gera bragarbót á og þessir síðustu mánuðir eru auðvitað gríðarlega mikilvægt innlegg inn í það. Það er mikilvægt að við séum meðvituð um hvaða möguleikar standi okkur til boða, í hvaða stöðu við erum og hvaða breytingar við þurfum mögulega að gera á okkar utanríkismálum,“ segir hún í samhengi við komandi þjóðaratkvæðagreiðslu. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Donald Trump Evrópusambandið Mest lesið Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza Innlent „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Innlent „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Innlent „Ég væri að ljúga ef ég segði að það væri tilviljun“ Innlent Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Innlent Á spítala eftir misheppnaða aftöku Erlent Lét ákærða vita af andlátinu: „Hann var í miklu uppnámi“ Innlent Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun Innlent Valgerður réttir fram sáttahönd Innlent Tilkynnt um ölvaðan flugmann Innlent Fleiri fréttir Væntingar um útspil tengt gjaldahækkunum Neituðu sök við þingfestingu Straumsvíkurmálsins Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun „Ég væri að ljúga ef ég segði að það væri tilviljun“ Sniðganga geti verið túlkuð sem yfirlýsing ríkisstjórnarinnar Fjórir í gæsluvarðhald eftir hraðsendingu frá Þýskalandi Ekkert svigrúm í tengslum við kjarasamninga og tvísýnt með framhaldið Lét ákærða vita af andlátinu: „Hann var í miklu uppnámi“ „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Flutningabíll valt á Þverárfjallsvegi sem er lokaður Lægðin grynnist í dag en von á annarri Bíl ekið á ljósastaur Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Eldgos áfram líklegasta sviðsmyndin en óljóst hvenær það yrði ESA geti ekki beðið endalaust Valgerður réttir fram sáttahönd Vill að Daði vísi til þess sem hún á að hafa sagt Tilkynnt um ölvaðan flugmann Brunavörnum hafi verið verulega áfátt Konan sem lögreglan lýsti eftir er fundin Nú er hægt að taka Strætó alla leið að flugstöðinni Öllum heilbrigðisfulltrúum landsins sagt upp Gera alvarlegar athugasemdir við málflutning Daða Skoðar uppfærslu í 36 sæta rafflugvél Neysla geðrofs-, tauga- og ofnæmislyfja stóraukist Dæmdur fyrir manndráp af gáleysi við Vík Innan við helmingur karla vill refsingar fyrir vændiskaup Árásin rannsökuð sem tilraun til manndráps Sjá meira
Ólafur Þ. Harðarson, prófessor emeritus í stjórnmálafræði, og Vilborg Ása Guðjónsdóttir alþjóðastjórnmálafræðingur voru til viðtals á Sprengisandi í morgun. „Það er ólíklegt að þetta breytist mikið nema eitthvað óvænt komi upp,“ segir Ólafur, en ákveðið eins manns stjórnmálaafl kemur honum til hugar sem jóker í spilinu, sjálfur Bandaríkjaforseti, Donald Trump. „Trump er náttúrulega mikið ólíkindatól,“ bendir dr. Ólafur á. „Hann er búinn að vinna tvennar kosningar frá því að hann hóf sitt síðara kjörtímabil,“ segir Ólafur kankvís. „Hann tryggði frjálslyndum í Kanada sigur gegn öllum fyrri spám og hann tryggði krötunum í Ástralíu sigur þvert gegn öllum spám. Það væri því núna nokkuð kaldhæðið ef hann gerði eitthvað sem tryggði sigur já-manna á Íslandi,“ segir Ólafur. Vilborg Ása tekur undir með honum: „Ég hef hugsað þetta því það komu fréttir í vor af því að honum litist ekkert á að Ísland ætlaði að ganga inn. Síðan hefur ekkert heyrst. Segjum sem svo að hann myndi, þegar nær dregur, tjá sig eitthvað, þá er ekki nema líklegt að það myndi gagnast jáinu. Við Íslendingar látum nú ekki segja okkur hvað við eigum að gera.“ Fá bæði fyrirspurnir frá erlendum fjölmiðlum Hún segir áhuga erlendra fjölmiðla sem setja sig í samband við hana mestan á þessum anga málsins og Ólafur tekur undir með henni. Vilborg segir furðu gæta hve lítill hluti umræðunnar hérlendis hafi, hingað til, snúið að ásælni Bandaríkjaforseta í yfirráð yfir Grænlandi þar sem það hafi markað vatnaskil. Bandamenn þeirra hafi í kjölfarið þurft að endurmeta aðstæður, helst allra Kanadamenn og Danir. „Eins og staðan er í dag eru Bandaríkin einfaldlega ekki traustur bandamaður,“ segir Vilborg. „Þetta er eitthvað sem öll Evrópuríki eru að takast á við.“ Vilborg kallar eftir aukinni umræðu hérlendis um þessa breyttu stöðu þegar kemur að öryggismálum. „Þar verður að gera bragarbót á og þessir síðustu mánuðir eru auðvitað gríðarlega mikilvægt innlegg inn í það. Það er mikilvægt að við séum meðvituð um hvaða möguleikar standi okkur til boða, í hvaða stöðu við erum og hvaða breytingar við þurfum mögulega að gera á okkar utanríkismálum,“ segir hún í samhengi við komandi þjóðaratkvæðagreiðslu.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Donald Trump Evrópusambandið Mest lesið Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza Innlent „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Innlent „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Innlent „Ég væri að ljúga ef ég segði að það væri tilviljun“ Innlent Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Innlent Á spítala eftir misheppnaða aftöku Erlent Lét ákærða vita af andlátinu: „Hann var í miklu uppnámi“ Innlent Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun Innlent Valgerður réttir fram sáttahönd Innlent Tilkynnt um ölvaðan flugmann Innlent Fleiri fréttir Væntingar um útspil tengt gjaldahækkunum Neituðu sök við þingfestingu Straumsvíkurmálsins Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun „Ég væri að ljúga ef ég segði að það væri tilviljun“ Sniðganga geti verið túlkuð sem yfirlýsing ríkisstjórnarinnar Fjórir í gæsluvarðhald eftir hraðsendingu frá Þýskalandi Ekkert svigrúm í tengslum við kjarasamninga og tvísýnt með framhaldið Lét ákærða vita af andlátinu: „Hann var í miklu uppnámi“ „Vitum ekki hundrað prósent hvað er í þessu“ Flutningabíll valt á Þverárfjallsvegi sem er lokaður Lægðin grynnist í dag en von á annarri Bíl ekið á ljósastaur Söknuðu nærgætni og umhyggju eftir háska á Ibiza „Ég er bara ótrúlega leiður yfir þessu“ Gerðu stutt hlé á sprengingunum en séu enn á áætlun og verði búin í lok október Eldgos áfram líklegasta sviðsmyndin en óljóst hvenær það yrði ESA geti ekki beðið endalaust Valgerður réttir fram sáttahönd Vill að Daði vísi til þess sem hún á að hafa sagt Tilkynnt um ölvaðan flugmann Brunavörnum hafi verið verulega áfátt Konan sem lögreglan lýsti eftir er fundin Nú er hægt að taka Strætó alla leið að flugstöðinni Öllum heilbrigðisfulltrúum landsins sagt upp Gera alvarlegar athugasemdir við málflutning Daða Skoðar uppfærslu í 36 sæta rafflugvél Neysla geðrofs-, tauga- og ofnæmislyfja stóraukist Dæmdur fyrir manndráp af gáleysi við Vík Innan við helmingur karla vill refsingar fyrir vændiskaup Árásin rannsökuð sem tilraun til manndráps Sjá meira