Ef lausnirnar eru til, af hverju eru þær ekki notaðar? Birgir Hrafn Birgisson skrifar 30. júlí 2026 09:30 Það hefur verið ánægjulegt að sjá umræðuna um námsgögn taka við sér síðustu vikur. Það er löngu tímabært. En þegar hlustað er á umræðuna situr maður oft eftir sem eitt stórt spurningamerki. Ef við vitum að það vantar fjölbreyttara námsefni, ef við vitum að kennarar eru undir miklu álagi og ef við vitum að þróun námsefnis hefur setið á hakanum árum saman, af hverju nýtum við þá ekki betur þær lausnir sem þegar eru að verða til? Í lögum um Þróunarsjóð námsgagna kemur skýrt fram að hlutverk sjóðsins sé að styðja nýsköpun, þróun og fjölbreytni í námsefni. Í forgangsáherslum þessa árs er sérstaklega nefnt námsefni fyrir íslenskukennslu, stafrænt námsefni og jafnvel gervigreind í skólastarfi. Þetta eru metnaðarfull markmið. En markmið duga ekki ein og sér. Það þarf líka að vera raunverulegt svigrúm fyrir nýjar hugmyndir að verða að veruleika. Íslendingar eru góðir í nýsköpun. Það sést í sjávarútvegi, heilbrigðistækni, hugbúnaði og ferðaþjónustu. En þegar kemur að menntamálum virðist kerfið fyrst og fremst horfa inn á við. Það hlýtur að vera eðlilegt að spyrja hvort ríkið eigi í auknum mæli að þróa allar lausnir sjálft eða hvort það eigi líka að nýta þá þekkingu og það hugvit sem verður til hjá frumkvöðlum og fyrirtækjum um allt land. Við erum ekki að tala um að einkavæða menntakerfið. Þróunin er hröð og við erum að missa af lestinni. Kennarar hafa ekki efni á að bíða í mörg ár eftir nýju efni. Börnin enn síður og það mætti jafnvel færa rök fyrir að ástandið sé krítískt. Við eigum frábæra kennara. Við eigum öflugt skólasamfélag. Við eigum skapandi fólk sem er tilbúið að þróa nýjar lausnir. Spurningin er hvort við séum tilbúin að skapa því raunverulegt svigrúm. Það væri synd ef við enduðum þessa mikilvægu umræðu á því að eingöngu sammælast um að það vanti meira fjármagn, heldur þurfum líka að ræða hvernig við ætlum að nýta það. Höfundur er framkvæmdastjóri hugbúnaðarfyrirtækisins Revera og stofnandi Lesa. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Íslensk tunga Mest lesið Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun Opið bréf til ríkisstjórnar Íslands - Ákall um aðgerðir vegna þjóðarmorðs Halldóra Haraldsdóttir skrifar Skoðun SÁÁ er stærra en einstaklingarnir Ólafur Hand skrifar Skoðun Festi frystir verð á yfir 600 vörum í baráttunni gegn verðbólgu Ásta S. Fjeldsted,Magnús Kr. Ingason skrifar Skoðun Meistaravík, Akureyri og nýtt öryggishlutverk á norðurslóðum Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun 21% þá – 2% nú Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Við borgum, þeir kosta. Eða hvað? María Rut Ágústsdóttir skrifar Skoðun Ekki er allur afgangur eins Birta Karen Tryggvadóttir skrifar Skoðun Virðing er ekki veikleiki Theodór Francis Birgisson skrifar Sjá meira
Það hefur verið ánægjulegt að sjá umræðuna um námsgögn taka við sér síðustu vikur. Það er löngu tímabært. En þegar hlustað er á umræðuna situr maður oft eftir sem eitt stórt spurningamerki. Ef við vitum að það vantar fjölbreyttara námsefni, ef við vitum að kennarar eru undir miklu álagi og ef við vitum að þróun námsefnis hefur setið á hakanum árum saman, af hverju nýtum við þá ekki betur þær lausnir sem þegar eru að verða til? Í lögum um Þróunarsjóð námsgagna kemur skýrt fram að hlutverk sjóðsins sé að styðja nýsköpun, þróun og fjölbreytni í námsefni. Í forgangsáherslum þessa árs er sérstaklega nefnt námsefni fyrir íslenskukennslu, stafrænt námsefni og jafnvel gervigreind í skólastarfi. Þetta eru metnaðarfull markmið. En markmið duga ekki ein og sér. Það þarf líka að vera raunverulegt svigrúm fyrir nýjar hugmyndir að verða að veruleika. Íslendingar eru góðir í nýsköpun. Það sést í sjávarútvegi, heilbrigðistækni, hugbúnaði og ferðaþjónustu. En þegar kemur að menntamálum virðist kerfið fyrst og fremst horfa inn á við. Það hlýtur að vera eðlilegt að spyrja hvort ríkið eigi í auknum mæli að þróa allar lausnir sjálft eða hvort það eigi líka að nýta þá þekkingu og það hugvit sem verður til hjá frumkvöðlum og fyrirtækjum um allt land. Við erum ekki að tala um að einkavæða menntakerfið. Þróunin er hröð og við erum að missa af lestinni. Kennarar hafa ekki efni á að bíða í mörg ár eftir nýju efni. Börnin enn síður og það mætti jafnvel færa rök fyrir að ástandið sé krítískt. Við eigum frábæra kennara. Við eigum öflugt skólasamfélag. Við eigum skapandi fólk sem er tilbúið að þróa nýjar lausnir. Spurningin er hvort við séum tilbúin að skapa því raunverulegt svigrúm. Það væri synd ef við enduðum þessa mikilvægu umræðu á því að eingöngu sammælast um að það vanti meira fjármagn, heldur þurfum líka að ræða hvernig við ætlum að nýta það. Höfundur er framkvæmdastjóri hugbúnaðarfyrirtækisins Revera og stofnandi Lesa.
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar
Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar
Skoðun Opið bréf til ríkisstjórnar Íslands - Ákall um aðgerðir vegna þjóðarmorðs Halldóra Haraldsdóttir skrifar
Skoðun Festi frystir verð á yfir 600 vörum í baráttunni gegn verðbólgu Ásta S. Fjeldsted,Magnús Kr. Ingason skrifar
Skoðun Meistaravík, Akureyri og nýtt öryggishlutverk á norðurslóðum Njáll Trausti Friðbertsson skrifar