Bless tollfrjálsu Temu, Shein og Alibaba Jón Pétur Zimsen skrifar 12. júlí 2026 08:02 Fyrir nokkrum dögum ritaði ég grein á Vísir.is þar sem ég taldi upp ýmsar þær afleiðingar sem innganga í Evrópusambandið hefði í för með sér sem og umsóknarferli að sambandinu. Svargrein barst í kjölfarið frá Sveini Atla Gunnarssyni þar sem hann hélt því fram að „nánast hver einasta málsgrein“ í greininni byggði annað hvort á „útúrsnúningi, hálfsannleik eða hreinum mýtum.“ Þau atriði sem ég nefndi í minni grein voru vel yfir tuttugu talsins en Sveinn nefnir þó aðeins þrjú til sögunnar. Þrátt fyrir fullyrðinguna um að nánast hver einasta málsgrein í henni fæli í sér rangfærslur. Skoðum þessi þrjú atriði sem Sveinn nefndi til sögunnar af yfir tuttugu sem rök fyrir því að afskrifa ætti alla greinina. Ég varaði við því að varnarsamstarf okkar við Bandaríkin væri sett í uppnám. Til að mynda hefur Gunnar Pálsson, fyrrverandi sendiherra Íslands hjá NATO, gert slíkt hið sama. Þannig benti hann á það í grein í Morgunblaðinu í júní að sambærilegir varnarsamningar Bandaríkjanna við önnur ríki í Evrópu væru annars eðlis. Aðallega þar sem varnarsamningurinn við Ísland gerði ráð fyrir því að Bandaríkin ábyrgðust varnir landsins að fullu í ljósi þess að landið væri herlaust. „Gerist Ísland aðili að ESB yrði því vafalítið gert að taka þátt í varnaráætlunum sambandsins og verða þar með hluti af sameiginlegu verndarsvæði þess. Óhjákvæmilega myndi þá sú spurning vakna hvort Bandaríkin teldu það eðlilegan hluta af sínum verkahring að annast frá byrjun hefðbundnar varnir eins – og aðeins eins – af aðildarríkjum sambandsins og taka í sama mund afmarkaðan hluta umdæmis ESB á norðurhöfum undir sinn verndarvæng,“ segir sömuleiðis í Morgunblaðsgrein Gunnars. Falast hefði átt eftir afstöðu Bandaríkjanna til varnarsamstarfsins ef til inngöngu í ESB kæmi. Sveinn nefndi einnig orð mín varðandi Evrópusambandsher sem hann segir ekki vera til. Vissulega er ekki enn til fullmótaður her ESB en hins vegar hefur sambandið þegar á að skipa bæði herráði og hraðsveitum sem starfa undir fána þess. Forystumenn ESB hafa hver um annan þveran á liðnum árum lýst yfir stuðningi við að endanlega yrði til slíkur her. Þar á meðal Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar sambandsins. Bæði á meðan hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og eftir að hún tók við núverandi embætti. Í byrjun þessa árs lýsti Andrius Kubilius, varnarmálastjóri ESB, því yfir að sambandið ætti að koma sér upp 100 þúsund manna fastaher. Þriðja atriðið sem ég nefndi og hafnaði var að verðbólgu og þar með vöxtum yrði haldið uppi um árabil til þess að auka líkurnar á því að þjóðin samþykkti inngöngu í ESB. Benti ég á að ,,Nei” í lok ágúst drægi úr þeim pólitíska hvata og í staðinn yrði hægt að einbeita sér að efnahagsmálunum. Veruleikinn er því miður sá að ríkisstjórnin hefur á þessu ári gert miklu meira af því að auka verðbólguna en nokkurn tímann draga úr henni. Hefði ekki einkum komið til hækkana hennar á gjöldum tengdum bifreiðum í byrjun ársins hefur verið bent á að kjarasamningar væru ekki í uppnámi. Hvað er ríkisstjórnin að gera til þess að koma í veg fyrir að þeim verði mögulega sagt upp í haust? Ekki neitt. Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra talaði beinlínis um það í hlaðvarpinu Chess After Dark í ágúst 2024 að þegar verðbólga væri mikil og vextir háir vildi fólk ganga í ESB. „Það sem gerist svo ítrekað með Evrópusambandið er þegar það gengur illa, þegar það er komin verðbólga, þegar það eru háir vextir, þá byrjar fólk að vilja ganga inn í Evrópusambandið.“ Þetta eru auðvitað aðrir í ríkisstjórninni líka vel meðvitaðir um eins og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra og Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra. Ég vona að þetta sé ekki rétt en það er engin önnur rökrétt skýring á hrópandi aðgerðaleysi ríkisstjórnarinnar frammi fyrir þessar grafalvarlegu stöðu sem kosta heimilin og atvinnulífið milljarða hvern mánuð. Sveinn talar síðan meðal annars um tollamúra, lokað umhverfi og sveiflur íslensku krónunnar sem einhver óskilgreind elíta hér á landi hagnist á að hans sögn. Síðar talar Sveinn síðan um að Íslendingar greiði „margfaldan toll af hversdagslegum matvælum“. Á sama tíma liggur hins vegar fyrir að 90% allra tollnúmera hér á landi eru tollfrjálst á meðan það á einungis við um 30% innan ESB. Nánast fullt tollfrelsi er á milli Íslands og sambandsins. Gleymum ekki að ESB er ekki með frísverslunarsamninga við Kína eins ig við, bróðir minn í Svíðþjóð þarf að fara í gegnum tollaflækju og verulegan kostnað þegar hann pantar af Temu, Shein og Alibaba. Við yrðum þannig miklu frekar ofurseld tollamúrum og í lokuðu umhverfi innan ESB en eins og staðan er í dag. Varðandi sveiflur krónunnar hefur gengi hennar sveiflast minna á undanförnum árum en evrunnar eins og sérfræðingar hafa bent á. Greininni lýkur Sveinn síðan á því að kalla eftir því að samþykkt verði í þjóðaratkvæðinu í lok ágúst að hefja inngöngu í ESB með tilheyrandi fullri aðlögun að stjórnsýslu og regluverki sambandsins áður en samningur lægi fyrir. Segir hann að ákvörðunin eigi að vera í höndum þjóðarinnar en kærir sig greinilega ekki mikið um það að þjóðin hafi val um það að hafna því að haldið verði í þann leiðangur. Margir hér á landi, þar á meðal ég, telja einfaldlega þegar liggja fyrir nægar upplýsingar um ESB til þess að hafna því að farið verði í kostnaðarsamar og tímafrekar aðlögunarviðræður á kostnað brýnni mála til þess að komast að einhverju sem þegar liggur fyrir í öllum meginatriðum. Ríkisstjórnin hefur gefist upp á efnahagsmálunum, menntamálunum og öllu hinu og hefur gefið sérhagsmunum Viðreisnar og elítunnar innan Samfylkingarinnar vængi á kostnað almennings í landinu.. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hver fær að skilgreina hvað þjóðin sagði? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Fjórfrelsið og EES fyrir Ísland Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar Skoðun Öldungaráð Reykjavíkurborgar tekið úr sambandi Viðar Eggertsson skrifar Skoðun Stöðugleiki á leigumarkaði Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun 5,2% gjaldahækkanir – skýr skilaboðin inn á vinnumarkaðinn Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason skrifar Skoðun Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Drífa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Læsi er sameiginleg ábyrgð og fjárfesting til framtíðar Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun PISA - Viljum við árangur án erfiðisins? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers eiga fatlaðir og foreldrar þeirra að gjalda? Margrét Össurardóttir skrifar Skoðun Alvöru eða sérhæfðir kennarar Svava Björg Mörk skrifar Skoðun Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson skrifar Skoðun Gulur september – styðjum hvert annað Soffía Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hatur í garð gyðinga Árni Már Jensson skrifar Skoðun Samtal getur bjargað lífi Alma D. Möller skrifar Skoðun Erum við Íslendingar hópheimskir? Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun 200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög – en á kostnað hverra? Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæfan sem við tökum ekki eftir Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Sjá meira
Fyrir nokkrum dögum ritaði ég grein á Vísir.is þar sem ég taldi upp ýmsar þær afleiðingar sem innganga í Evrópusambandið hefði í för með sér sem og umsóknarferli að sambandinu. Svargrein barst í kjölfarið frá Sveini Atla Gunnarssyni þar sem hann hélt því fram að „nánast hver einasta málsgrein“ í greininni byggði annað hvort á „útúrsnúningi, hálfsannleik eða hreinum mýtum.“ Þau atriði sem ég nefndi í minni grein voru vel yfir tuttugu talsins en Sveinn nefnir þó aðeins þrjú til sögunnar. Þrátt fyrir fullyrðinguna um að nánast hver einasta málsgrein í henni fæli í sér rangfærslur. Skoðum þessi þrjú atriði sem Sveinn nefndi til sögunnar af yfir tuttugu sem rök fyrir því að afskrifa ætti alla greinina. Ég varaði við því að varnarsamstarf okkar við Bandaríkin væri sett í uppnám. Til að mynda hefur Gunnar Pálsson, fyrrverandi sendiherra Íslands hjá NATO, gert slíkt hið sama. Þannig benti hann á það í grein í Morgunblaðinu í júní að sambærilegir varnarsamningar Bandaríkjanna við önnur ríki í Evrópu væru annars eðlis. Aðallega þar sem varnarsamningurinn við Ísland gerði ráð fyrir því að Bandaríkin ábyrgðust varnir landsins að fullu í ljósi þess að landið væri herlaust. „Gerist Ísland aðili að ESB yrði því vafalítið gert að taka þátt í varnaráætlunum sambandsins og verða þar með hluti af sameiginlegu verndarsvæði þess. Óhjákvæmilega myndi þá sú spurning vakna hvort Bandaríkin teldu það eðlilegan hluta af sínum verkahring að annast frá byrjun hefðbundnar varnir eins – og aðeins eins – af aðildarríkjum sambandsins og taka í sama mund afmarkaðan hluta umdæmis ESB á norðurhöfum undir sinn verndarvæng,“ segir sömuleiðis í Morgunblaðsgrein Gunnars. Falast hefði átt eftir afstöðu Bandaríkjanna til varnarsamstarfsins ef til inngöngu í ESB kæmi. Sveinn nefndi einnig orð mín varðandi Evrópusambandsher sem hann segir ekki vera til. Vissulega er ekki enn til fullmótaður her ESB en hins vegar hefur sambandið þegar á að skipa bæði herráði og hraðsveitum sem starfa undir fána þess. Forystumenn ESB hafa hver um annan þveran á liðnum árum lýst yfir stuðningi við að endanlega yrði til slíkur her. Þar á meðal Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar sambandsins. Bæði á meðan hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og eftir að hún tók við núverandi embætti. Í byrjun þessa árs lýsti Andrius Kubilius, varnarmálastjóri ESB, því yfir að sambandið ætti að koma sér upp 100 þúsund manna fastaher. Þriðja atriðið sem ég nefndi og hafnaði var að verðbólgu og þar með vöxtum yrði haldið uppi um árabil til þess að auka líkurnar á því að þjóðin samþykkti inngöngu í ESB. Benti ég á að ,,Nei” í lok ágúst drægi úr þeim pólitíska hvata og í staðinn yrði hægt að einbeita sér að efnahagsmálunum. Veruleikinn er því miður sá að ríkisstjórnin hefur á þessu ári gert miklu meira af því að auka verðbólguna en nokkurn tímann draga úr henni. Hefði ekki einkum komið til hækkana hennar á gjöldum tengdum bifreiðum í byrjun ársins hefur verið bent á að kjarasamningar væru ekki í uppnámi. Hvað er ríkisstjórnin að gera til þess að koma í veg fyrir að þeim verði mögulega sagt upp í haust? Ekki neitt. Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra talaði beinlínis um það í hlaðvarpinu Chess After Dark í ágúst 2024 að þegar verðbólga væri mikil og vextir háir vildi fólk ganga í ESB. „Það sem gerist svo ítrekað með Evrópusambandið er þegar það gengur illa, þegar það er komin verðbólga, þegar það eru háir vextir, þá byrjar fólk að vilja ganga inn í Evrópusambandið.“ Þetta eru auðvitað aðrir í ríkisstjórninni líka vel meðvitaðir um eins og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra og Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra. Ég vona að þetta sé ekki rétt en það er engin önnur rökrétt skýring á hrópandi aðgerðaleysi ríkisstjórnarinnar frammi fyrir þessar grafalvarlegu stöðu sem kosta heimilin og atvinnulífið milljarða hvern mánuð. Sveinn talar síðan meðal annars um tollamúra, lokað umhverfi og sveiflur íslensku krónunnar sem einhver óskilgreind elíta hér á landi hagnist á að hans sögn. Síðar talar Sveinn síðan um að Íslendingar greiði „margfaldan toll af hversdagslegum matvælum“. Á sama tíma liggur hins vegar fyrir að 90% allra tollnúmera hér á landi eru tollfrjálst á meðan það á einungis við um 30% innan ESB. Nánast fullt tollfrelsi er á milli Íslands og sambandsins. Gleymum ekki að ESB er ekki með frísverslunarsamninga við Kína eins ig við, bróðir minn í Svíðþjóð þarf að fara í gegnum tollaflækju og verulegan kostnað þegar hann pantar af Temu, Shein og Alibaba. Við yrðum þannig miklu frekar ofurseld tollamúrum og í lokuðu umhverfi innan ESB en eins og staðan er í dag. Varðandi sveiflur krónunnar hefur gengi hennar sveiflast minna á undanförnum árum en evrunnar eins og sérfræðingar hafa bent á. Greininni lýkur Sveinn síðan á því að kalla eftir því að samþykkt verði í þjóðaratkvæðinu í lok ágúst að hefja inngöngu í ESB með tilheyrandi fullri aðlögun að stjórnsýslu og regluverki sambandsins áður en samningur lægi fyrir. Segir hann að ákvörðunin eigi að vera í höndum þjóðarinnar en kærir sig greinilega ekki mikið um það að þjóðin hafi val um það að hafna því að haldið verði í þann leiðangur. Margir hér á landi, þar á meðal ég, telja einfaldlega þegar liggja fyrir nægar upplýsingar um ESB til þess að hafna því að farið verði í kostnaðarsamar og tímafrekar aðlögunarviðræður á kostnað brýnni mála til þess að komast að einhverju sem þegar liggur fyrir í öllum meginatriðum. Ríkisstjórnin hefur gefist upp á efnahagsmálunum, menntamálunum og öllu hinu og hefur gefið sérhagsmunum Viðreisnar og elítunnar innan Samfylkingarinnar vængi á kostnað almennings í landinu.. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun
Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar
Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar
Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar
Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun