Ef fyrirtæki nota AI til að fækka fólki, eru þau að hugsa of smátt Vaka Ágústsdóttir skrifar 1. júní 2026 15:00 Gervigreindin mun breyta vinnumarkaðnum — en stærsta tækifærið felst ekki í niðurskurði, heldur í vexti. Fyrirtæki sem sjá hana eingöngu sem sparnaðartæki missa af stærri myndinni. Það er mikið talað um áhrif gervigreindar á vinnumarkaðinn. Hún á að auka skilvirkni, spara tíma, einfalda ferla og — í sumum tilfellum — leysa ákveðin störf af hólmi. Og já, hún mun gera það. Það væri óraunhæft að halda öðru fram. Tæknin hefur alltaf breytt vinnumarkaðnum. Við hættum að þurfa að hringja í klukkuna til að stilla úrið. Símaskrár hurfu. Internetið umbreytti því hvernig við finnum upplýsingar, eigum samskipti og veitum þjónustu. Sjálfvirknin hefur í áratugi tekið yfir endurtekin verkefni. Gervigreindin er einfaldlega næsta skref í þeirri þróun. En umræðan er oft of þröng. Of mörg fyrirtæki virðast fyrst og fremst horfa á gervigreind sem leið til að fækka starfsfólki, skera niður launakostnað og gera meira með færri höndum. Það getur skilað árangri til skamms tíma, en sem langtímastefna er það takmarkað sjónarhorn. Raunverulegt tækifæri gervigreindar snýst ekki um að gera það sama með færra fólki. Það snýst um að geta gert meira. Fyrirtæki sem nýta gervigreind vel geta þjónustað viðskiptavini hraðar og betur, tekið betri ákvarðanir og þróað nýjar vörur og þjónustu með meiri hraða en áður. Þau geta losað starfsfólk undan verkefnum sem skapa lítið virði og nýtt tímann í það sem skiptir raunverulega máli: samskipti, lausn flókinna vandamála, sköpun, gæði og uppbyggingu trausts. Það verða verðmætin verða til. Þegar fyrirtæki nálgast gervigreind spyrja mörg: „Hvað getum við látið AI gera í staðinn fyrir fólk?“ Sú spurning leiðir nánast óhjákvæmilega til niðurskurðar. Betri spurning er: „Hvað getum við gert meira — eða betur — ef fólkið okkar fær AI sem verkfæri?“ Þetta er ekki bara orðalag. Þetta er gjörólík hugsun. Fyrri spurningin snýst um að minnka. Seinni snýst um að vaxa. Höfundur er sérfræðingur í mannauðsmálum með meistaragráðu í vinnusálfræði og stofnandi VÁ Ráðgjafar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gervigreind Vinnumarkaður Tækni Mest lesið Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Vísindaferð í Brussel eða umsókn um aðild? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Arnarnesvegur og varnaðarorð sem voru hunsuð Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Öryggisvottaðir leikvellir: Úlfur í sauðagæru Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber áfengið heim að dyrum? Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Fótbolti og þjóðarmorð eiga ekki samleið Guðrún Sif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Bikarveiðar í búningi atvinnurekstrar Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar harður andstæðingur ESB-aðildar í Noregi skipti um skoðun Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Undarleg stefna í umræðunni um ESB Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun MBA: Meðvirkni, bómullar- og aumingjavæðing Davíð Bergmann skrifar Skoðun Börn þurfa meira en stærðfræði Aðalheiður Mjöll Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Er málflutningur SJÁ samtakanna marktækur? Birgir Finnsson skrifar Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar Skoðun Hvernig náum við til ykkar? Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Að leggja rækt við tortryggnina Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Milli gjörða og gilda býr vonin. Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Áfengi heim að dyrum? Halla Þorvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Gervigreindin mun breyta vinnumarkaðnum — en stærsta tækifærið felst ekki í niðurskurði, heldur í vexti. Fyrirtæki sem sjá hana eingöngu sem sparnaðartæki missa af stærri myndinni. Það er mikið talað um áhrif gervigreindar á vinnumarkaðinn. Hún á að auka skilvirkni, spara tíma, einfalda ferla og — í sumum tilfellum — leysa ákveðin störf af hólmi. Og já, hún mun gera það. Það væri óraunhæft að halda öðru fram. Tæknin hefur alltaf breytt vinnumarkaðnum. Við hættum að þurfa að hringja í klukkuna til að stilla úrið. Símaskrár hurfu. Internetið umbreytti því hvernig við finnum upplýsingar, eigum samskipti og veitum þjónustu. Sjálfvirknin hefur í áratugi tekið yfir endurtekin verkefni. Gervigreindin er einfaldlega næsta skref í þeirri þróun. En umræðan er oft of þröng. Of mörg fyrirtæki virðast fyrst og fremst horfa á gervigreind sem leið til að fækka starfsfólki, skera niður launakostnað og gera meira með færri höndum. Það getur skilað árangri til skamms tíma, en sem langtímastefna er það takmarkað sjónarhorn. Raunverulegt tækifæri gervigreindar snýst ekki um að gera það sama með færra fólki. Það snýst um að geta gert meira. Fyrirtæki sem nýta gervigreind vel geta þjónustað viðskiptavini hraðar og betur, tekið betri ákvarðanir og þróað nýjar vörur og þjónustu með meiri hraða en áður. Þau geta losað starfsfólk undan verkefnum sem skapa lítið virði og nýtt tímann í það sem skiptir raunverulega máli: samskipti, lausn flókinna vandamála, sköpun, gæði og uppbyggingu trausts. Það verða verðmætin verða til. Þegar fyrirtæki nálgast gervigreind spyrja mörg: „Hvað getum við látið AI gera í staðinn fyrir fólk?“ Sú spurning leiðir nánast óhjákvæmilega til niðurskurðar. Betri spurning er: „Hvað getum við gert meira — eða betur — ef fólkið okkar fær AI sem verkfæri?“ Þetta er ekki bara orðalag. Þetta er gjörólík hugsun. Fyrri spurningin snýst um að minnka. Seinni snýst um að vaxa. Höfundur er sérfræðingur í mannauðsmálum með meistaragráðu í vinnusálfræði og stofnandi VÁ Ráðgjafar.
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar
Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun