Hermenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen skrifar 27. maí 2026 07:01 Fyrr í vikunni birtist grein á Vísi eftir Óðinn Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem hann svaraði grein eftir mig á sama miðli í síðustu viku. Í grein minni benti ég m.a. á að ef Ísland gengi í Evrópusambandið gæti sú staða hæglega komið upp í framtíðinni að gerð yrði krafa um það að Íslendingar yrðu kvaddir í sérstakan her sambandsins í nafni samstöðu eins og heimsmálin væru að þróast. Vísaði ég þar til annarra mála þar sem slík þróun hefði átt sér stað innan þess. Óðinn fullyrti í sinni grein að engin áform væru uppi um ESB-her og að slíkur her væri aðeins „hugarfóstur eins manns“, Evrópuþingmannsins Andrius Kubilius. Kubilius er hins vegar alls ekki þingmaður á þingi ESB heldur varnarmálastjóri sambandsins. Sem sagt æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála. Ég gat stöðu hans í grein minni og fyrir vikið all sérstakt að Óðni hafi tekist að gera hann að þingmanni. Fyrir utan að hann ætti að vita það sem talsmaður inngöngu í sambandið. „Það er satt að einn evrópuþingmaður, Andrius Kubilius, hefur lagt fram tillögu um stofnun slíks hers. En sú tillaga er ekki stefna sambandsins. Heldur hugarfóstur eins manns. Í Evrópusambandinu er fjölbreytt og fjölmenn flóra fólks með allskonar mismunandi skoðanir og hugmyndir, alveg eins og á Íslandi. Þótt einn þingmaður á Alþingi Íslendinga sé með ákveðna hugmynd eins og til dæmis um Íslenskan her þá þýðir það ekki að það sé stefna Íslands að stofna íslenskan her. Það sama gildir um Evrópusambandið,“ sagði í grein Óðins. Óðinn viðurkenndi reyndar síðar í grein sinni að hugmyndin um ESB-her ætti sér „einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann“, sem sagt Kubilius varnarmálastjóra, þvert á fyrri fullyrðingu hans um að einungis væri um að ræða hugarfóstur hins meinta þingmanns. Staðreyndin er hins vegar sú að fjölmargir forystumenn innan ESB, bæði sambandsins sjálfs og ríkja innan þess, hafa á liðnum árum lýst yfir stuðningi við það að til verði á endanum Evrópusambandsher. Á meðal þeirra mörgu sem hafa lýst yfir stuðningi við ESB-her er Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar ESB, þegar hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og forveri hennar Jean-Claude Juncker, fyrrverandi forsætisráðherra Lúxemborgar. Hið sama átti t.d. við Angelu Merkel, þáverandi kanslara Þýskalands, og á við um Emmanuel Macron núverandi forseta Frakklands. Nú síðast fyrr á þessu ári lýsti forsætisráðherra Spánar, Pedro Sánchez, stuðningi við ESB-her. Ekki er þó nóg með það heldur á það sama við um forystumenn samtaka frjálslyndra stjórnmálaflokka í Evrópu, ALDE, sem Viðreisn, flokkurinn sem Óðinn er félagi í var í framboði fyrir í Mosfellsbæ í nýafstöðnum sveitarstjórnarkosningum, tilheyrir. T.d. kallaði Marie-Agnes Strack-Zimmermann, oddviti ALDE á þingi ESB, eftir ESB-her á þingi samtakanna sem fram fór í lok október á síðasta ári. Þingið sat Pawel Bartoszek, þingmaður Viðreisnar fyrir hönd flokksins. Valérie Haye, forseti Renew Europe sem er þingflokkur ALDE á þingi ESB, sendi bréf til von der Leyens og Antónios Costa, forseta leiðtogaráðs sambandsins, fyrir rúmu ári fyrir hönd þingflokksins þar sem sagði að tímabært væri að ESB kæmi sér upp eigin her. Guy Verhofstadt, fyrrverandi leiðtogi ALDE á ESB-þinginu, sem var heiðursgestur á landsþingi Viðreisnar sl. haust og kallaði í ræðu sinni þar eftir því að ESB yrði að heimsveldi, hefur einnig kallað eftir slíkum her. Skoðanakannanir fyrir framkvæmdastjórn ESB hafa einnig sýnt mikinn stuðning við ESB-her á meðal íbúa ríkja sambandsins og í mörgum tilfellum meirihluta þeirra. Þetta er einfaldlega veruleikinn. Ég fór yfir það í grein minni að þróunin í átt að endanlegum ESB-her væri þegar komin talsvert áleiðis. ESB væri þannig t.d. bæði með eigið herráð og viðbragðssveitir sem störfuðu undir fána sambandsins. Kubilius varnarmálastjóri kallaði eftir því í janúar að til yrði 100 þúsund manna fastaher ESB. Ég benti einnig á það að varnir Íslands væru þegar eins tryggilega fyrir komið og þær yrðu með aðildinni að NATO en þó fyrst og fremst varnarsamningnum við Bandaríkin. Óðinn vildi meina að með því væri ég að reiða mig á tryggingu sem ég segði sjálfur að væri að veikjast og vísaði þar til þess að Bandaríkjamenn ætluðu að draga úr viðveru sinni í Evrópu. Fyrir liggur hins vegar að Ísland er í annarri stöðu en flest eða öll önnur Evrópuríki vegna landfræðilegrar legu sinnar eins og bandarískir forystumenn hafa bent á. Vegna hennar tengist öryggi Ísland landvörnum Bandaríkjanna. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hver fær að skilgreina hvað þjóðin sagði? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Fjórfrelsið og EES fyrir Ísland Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar Skoðun Öldungaráð Reykjavíkurborgar tekið úr sambandi Viðar Eggertsson skrifar Skoðun Stöðugleiki á leigumarkaði Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun 5,2% gjaldahækkanir – skýr skilaboðin inn á vinnumarkaðinn Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason skrifar Skoðun Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Drífa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Læsi er sameiginleg ábyrgð og fjárfesting til framtíðar Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun PISA - Viljum við árangur án erfiðisins? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers eiga fatlaðir og foreldrar þeirra að gjalda? Margrét Össurardóttir skrifar Skoðun Alvöru eða sérhæfðir kennarar Svava Björg Mörk skrifar Skoðun Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson skrifar Skoðun Gulur september – styðjum hvert annað Soffía Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hatur í garð gyðinga Árni Már Jensson skrifar Skoðun Samtal getur bjargað lífi Alma D. Möller skrifar Skoðun Erum við Íslendingar hópheimskir? Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun 200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög – en á kostnað hverra? Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæfan sem við tökum ekki eftir Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Sjá meira
Fyrr í vikunni birtist grein á Vísi eftir Óðinn Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem hann svaraði grein eftir mig á sama miðli í síðustu viku. Í grein minni benti ég m.a. á að ef Ísland gengi í Evrópusambandið gæti sú staða hæglega komið upp í framtíðinni að gerð yrði krafa um það að Íslendingar yrðu kvaddir í sérstakan her sambandsins í nafni samstöðu eins og heimsmálin væru að þróast. Vísaði ég þar til annarra mála þar sem slík þróun hefði átt sér stað innan þess. Óðinn fullyrti í sinni grein að engin áform væru uppi um ESB-her og að slíkur her væri aðeins „hugarfóstur eins manns“, Evrópuþingmannsins Andrius Kubilius. Kubilius er hins vegar alls ekki þingmaður á þingi ESB heldur varnarmálastjóri sambandsins. Sem sagt æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála. Ég gat stöðu hans í grein minni og fyrir vikið all sérstakt að Óðni hafi tekist að gera hann að þingmanni. Fyrir utan að hann ætti að vita það sem talsmaður inngöngu í sambandið. „Það er satt að einn evrópuþingmaður, Andrius Kubilius, hefur lagt fram tillögu um stofnun slíks hers. En sú tillaga er ekki stefna sambandsins. Heldur hugarfóstur eins manns. Í Evrópusambandinu er fjölbreytt og fjölmenn flóra fólks með allskonar mismunandi skoðanir og hugmyndir, alveg eins og á Íslandi. Þótt einn þingmaður á Alþingi Íslendinga sé með ákveðna hugmynd eins og til dæmis um Íslenskan her þá þýðir það ekki að það sé stefna Íslands að stofna íslenskan her. Það sama gildir um Evrópusambandið,“ sagði í grein Óðins. Óðinn viðurkenndi reyndar síðar í grein sinni að hugmyndin um ESB-her ætti sér „einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann“, sem sagt Kubilius varnarmálastjóra, þvert á fyrri fullyrðingu hans um að einungis væri um að ræða hugarfóstur hins meinta þingmanns. Staðreyndin er hins vegar sú að fjölmargir forystumenn innan ESB, bæði sambandsins sjálfs og ríkja innan þess, hafa á liðnum árum lýst yfir stuðningi við það að til verði á endanum Evrópusambandsher. Á meðal þeirra mörgu sem hafa lýst yfir stuðningi við ESB-her er Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar ESB, þegar hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og forveri hennar Jean-Claude Juncker, fyrrverandi forsætisráðherra Lúxemborgar. Hið sama átti t.d. við Angelu Merkel, þáverandi kanslara Þýskalands, og á við um Emmanuel Macron núverandi forseta Frakklands. Nú síðast fyrr á þessu ári lýsti forsætisráðherra Spánar, Pedro Sánchez, stuðningi við ESB-her. Ekki er þó nóg með það heldur á það sama við um forystumenn samtaka frjálslyndra stjórnmálaflokka í Evrópu, ALDE, sem Viðreisn, flokkurinn sem Óðinn er félagi í var í framboði fyrir í Mosfellsbæ í nýafstöðnum sveitarstjórnarkosningum, tilheyrir. T.d. kallaði Marie-Agnes Strack-Zimmermann, oddviti ALDE á þingi ESB, eftir ESB-her á þingi samtakanna sem fram fór í lok október á síðasta ári. Þingið sat Pawel Bartoszek, þingmaður Viðreisnar fyrir hönd flokksins. Valérie Haye, forseti Renew Europe sem er þingflokkur ALDE á þingi ESB, sendi bréf til von der Leyens og Antónios Costa, forseta leiðtogaráðs sambandsins, fyrir rúmu ári fyrir hönd þingflokksins þar sem sagði að tímabært væri að ESB kæmi sér upp eigin her. Guy Verhofstadt, fyrrverandi leiðtogi ALDE á ESB-þinginu, sem var heiðursgestur á landsþingi Viðreisnar sl. haust og kallaði í ræðu sinni þar eftir því að ESB yrði að heimsveldi, hefur einnig kallað eftir slíkum her. Skoðanakannanir fyrir framkvæmdastjórn ESB hafa einnig sýnt mikinn stuðning við ESB-her á meðal íbúa ríkja sambandsins og í mörgum tilfellum meirihluta þeirra. Þetta er einfaldlega veruleikinn. Ég fór yfir það í grein minni að þróunin í átt að endanlegum ESB-her væri þegar komin talsvert áleiðis. ESB væri þannig t.d. bæði með eigið herráð og viðbragðssveitir sem störfuðu undir fána sambandsins. Kubilius varnarmálastjóri kallaði eftir því í janúar að til yrði 100 þúsund manna fastaher ESB. Ég benti einnig á það að varnir Íslands væru þegar eins tryggilega fyrir komið og þær yrðu með aðildinni að NATO en þó fyrst og fremst varnarsamningnum við Bandaríkin. Óðinn vildi meina að með því væri ég að reiða mig á tryggingu sem ég segði sjálfur að væri að veikjast og vísaði þar til þess að Bandaríkjamenn ætluðu að draga úr viðveru sinni í Evrópu. Fyrir liggur hins vegar að Ísland er í annarri stöðu en flest eða öll önnur Evrópuríki vegna landfræðilegrar legu sinnar eins og bandarískir forystumenn hafa bent á. Vegna hennar tengist öryggi Ísland landvörnum Bandaríkjanna. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun
Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar
Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar
Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar
Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun