Reykjavík getur verið þorpið sem við þurfum öll á að halda Viðar Gunnarsson skrifar 8. maí 2026 14:01 Hugmyndin um að það þurfi þorp til að ala upp barn er ekki bara fallegt orðatiltæki hún er lifandi leiðarljós fyrir félagshyggjuna og raunar kjarninn í þeirri framtíðarsýn sem Vinstrið stendur fyrir. Hún minnir okkur á að uppeldi er aldrei einkamál fjölskyldu. Börn og unglingar mótast af efnahag, skólanum, hverfinu, frístundum, húsnæðisöryggi og því hvernig samfélagið bregst við þegar hlutirnir ganga ekki upp. Elín – þegar húsnæðismarkaðurinn brýtur niður börn Elín hefur flutt oftar en hún getur talið. Ný íbúð, nýtt hverfi, nýr skóli – aftur og aftur. Með hverjum flutningi missir hún vini, festu og öryggi. Að lokum dregur hún sig í hlé. Þetta er ekki einstaklingsvandi. Þetta er afleiðing af húsnæðisstefnu sem setur markaðinn ofar börnum. Í borg sem virkar sem þorp er húsnæði ekki happdrætti. Það er grunnréttur. Þar hefur barn eins og Elín möguleika á að festa rætur, byggja tengsl og verða hluti af samfélagi. Það er pólitísk ákvörðun hvort við leyfum rótleysi að grafa undan börnum – eða hvort við tryggjum þeim stöðugleika. Piotr – þegar tungumálið verður ósýnileg hindrun Piotr kemur til Reykjavíkur fullur vonar en stendur fljótt frammi fyrir múr – tungumálinu. Hann vill taka þátt en skortir verkfærin. Í veikburða kerfi verður hann jaðarsettur. Í sterku þorpi er brugðist við með markvissum tungumálastuðningi, skólum sem hafa svigrúm til að mæta fjölbreytileika og frístundum sem tengja börn saman. Þetta snýst ekki bara um Piotr. Þetta snýst um hvaða samfélag við kjósum að vera: samfélag sem útilokar – eða samfélag sem tekur utan um fólk. Jónas – þegar kerfin tala ekki saman Jónas býr í stóru húsi. Utan frá séð er allt í lagi. En bak við luktar dyr glímir hann við geðrænan vanda sem hefur þróast yfir í vímuefnaneyslu. Fjölskyldan er að bugast – og yngri bróðir hans lifir í stöðugum kvíða. Í borg sem hugsar eins og þorp er þetta ekki einkamál. Þar vinna skóli, heilbrigðisþjónusta og félagsþjónusta saman. Þar er gripið inn í snemma, ekki þegar allt er komið í óefni. En það gerist ekki af sjálfu sér. Það krefst pólitískrar forgangsröðunar. Það krefst þess að við veljum að fjárfesta í geðheilbrigði barna frekar en að bregðast við afleiðingunum. Borg sem grípur – eða borg sem horfir á Sögur Elínar, Piotrs og Jónasar, eru ekki undantekningar. Þær eru spegilmynd af kerfi sem er of sundrað, of seint og of oft ósýnilegt þegar mest á reynir. Við getum haldið áfram á sömu braut:– þar sem börn falla milli kerfa– þar sem húsnæði er ótryggt– þar sem stuðningur kemur of seint En við getum valið að breyta um stefnu. Um hvað kjósum við 16 maí. Vinstrið býður upp á skýra stefnu: Vinstrið vill að heimili séu mannréttindi ekki markaðsvara. Vinstrið vill skapa samfélag sem stendur markvisst við nýja íbúa Reykjavíkur. Vinstrið vill styrkja frístundastarf barna og unglinga þar sem hægt sé að grípa strax inn í ef vandamál eru í uppsiglingu. Vinstrið vill borg þar sem velferð er réttur, ekki happdrætti. Því borg sem er góð fyrir börnin sín er ekki bara betri borg – hún er réttlátari, sterkari og mannlegri fyrir okkur öll. Veljum Vinstrið og setjum x við A. Höfundur skipar 13. sæti á lista Vinstrisins Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Skoðun Skoðun Má þjóðin aðeins fá að anda? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hver fær að skilgreina hvað þjóðin sagði? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Fjórfrelsið og EES fyrir Ísland Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar Skoðun Öldungaráð Reykjavíkurborgar tekið úr sambandi Viðar Eggertsson skrifar Skoðun Stöðugleiki á leigumarkaði Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun 5,2% gjaldahækkanir – skýr skilaboðin inn á vinnumarkaðinn Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason skrifar Skoðun Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Læsi er sameiginleg ábyrgð og fjárfesting til framtíðar Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun PISA - Viljum við árangur án erfiðisins? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers eiga fatlaðir og foreldrar þeirra að gjalda? Margrét Össurardóttir skrifar Skoðun Alvöru eða sérhæfðir kennarar Svava Björg Mörk skrifar Skoðun Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson skrifar Skoðun Gulur september – styðjum hvert annað Soffía Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hatur í garð gyðinga Árni Már Jensson skrifar Skoðun Samtal getur bjargað lífi Alma D. Möller skrifar Skoðun Erum við Íslendingar hópheimskir? Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun 200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög – en á kostnað hverra? Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæfan sem við tökum ekki eftir Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson skrifar Sjá meira
Hugmyndin um að það þurfi þorp til að ala upp barn er ekki bara fallegt orðatiltæki hún er lifandi leiðarljós fyrir félagshyggjuna og raunar kjarninn í þeirri framtíðarsýn sem Vinstrið stendur fyrir. Hún minnir okkur á að uppeldi er aldrei einkamál fjölskyldu. Börn og unglingar mótast af efnahag, skólanum, hverfinu, frístundum, húsnæðisöryggi og því hvernig samfélagið bregst við þegar hlutirnir ganga ekki upp. Elín – þegar húsnæðismarkaðurinn brýtur niður börn Elín hefur flutt oftar en hún getur talið. Ný íbúð, nýtt hverfi, nýr skóli – aftur og aftur. Með hverjum flutningi missir hún vini, festu og öryggi. Að lokum dregur hún sig í hlé. Þetta er ekki einstaklingsvandi. Þetta er afleiðing af húsnæðisstefnu sem setur markaðinn ofar börnum. Í borg sem virkar sem þorp er húsnæði ekki happdrætti. Það er grunnréttur. Þar hefur barn eins og Elín möguleika á að festa rætur, byggja tengsl og verða hluti af samfélagi. Það er pólitísk ákvörðun hvort við leyfum rótleysi að grafa undan börnum – eða hvort við tryggjum þeim stöðugleika. Piotr – þegar tungumálið verður ósýnileg hindrun Piotr kemur til Reykjavíkur fullur vonar en stendur fljótt frammi fyrir múr – tungumálinu. Hann vill taka þátt en skortir verkfærin. Í veikburða kerfi verður hann jaðarsettur. Í sterku þorpi er brugðist við með markvissum tungumálastuðningi, skólum sem hafa svigrúm til að mæta fjölbreytileika og frístundum sem tengja börn saman. Þetta snýst ekki bara um Piotr. Þetta snýst um hvaða samfélag við kjósum að vera: samfélag sem útilokar – eða samfélag sem tekur utan um fólk. Jónas – þegar kerfin tala ekki saman Jónas býr í stóru húsi. Utan frá séð er allt í lagi. En bak við luktar dyr glímir hann við geðrænan vanda sem hefur þróast yfir í vímuefnaneyslu. Fjölskyldan er að bugast – og yngri bróðir hans lifir í stöðugum kvíða. Í borg sem hugsar eins og þorp er þetta ekki einkamál. Þar vinna skóli, heilbrigðisþjónusta og félagsþjónusta saman. Þar er gripið inn í snemma, ekki þegar allt er komið í óefni. En það gerist ekki af sjálfu sér. Það krefst pólitískrar forgangsröðunar. Það krefst þess að við veljum að fjárfesta í geðheilbrigði barna frekar en að bregðast við afleiðingunum. Borg sem grípur – eða borg sem horfir á Sögur Elínar, Piotrs og Jónasar, eru ekki undantekningar. Þær eru spegilmynd af kerfi sem er of sundrað, of seint og of oft ósýnilegt þegar mest á reynir. Við getum haldið áfram á sömu braut:– þar sem börn falla milli kerfa– þar sem húsnæði er ótryggt– þar sem stuðningur kemur of seint En við getum valið að breyta um stefnu. Um hvað kjósum við 16 maí. Vinstrið býður upp á skýra stefnu: Vinstrið vill að heimili séu mannréttindi ekki markaðsvara. Vinstrið vill skapa samfélag sem stendur markvisst við nýja íbúa Reykjavíkur. Vinstrið vill styrkja frístundastarf barna og unglinga þar sem hægt sé að grípa strax inn í ef vandamál eru í uppsiglingu. Vinstrið vill borg þar sem velferð er réttur, ekki happdrætti. Því borg sem er góð fyrir börnin sín er ekki bara betri borg – hún er réttlátari, sterkari og mannlegri fyrir okkur öll. Veljum Vinstrið og setjum x við A. Höfundur skipar 13. sæti á lista Vinstrisins Reykjavík.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun
Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar
Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar
Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar
Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun