Megi búast við útskúfun úr samfélaginu eftir afplánun Freyja Þórisdóttir skrifar 21. apríl 2026 13:00 Fangelsið á Hólmsheiði opnaði þann 10. júní 2016 en það er gæsluvarðhalds- og móttökufangelsi með deild fyrir kvenfanga og aðstöðu fyrir afplánun styttri fangelsisrefsinga og vararefsinga. Vísir/Vilhelm Neikvæð viðhorf í garð fólks sem hefur brotið af sér eru á pari við þau neikvæðu viðhorf sem fram koma gagnvart þeim sem stríða við alvarlegan geðrænan vanda. Margir vilja halda ákveðinni fjarlægð frá fólki sem hefur afplánað fangelsisdóm og þykir eðlilegt að það sé útilokað frá ýmsum sviðum samfélagsins. Þetta og fleira kom fram á fundi sem Geðhjálp stóð fyrir á Kjarvalsstöðum í dag, 21. apríl, þar sem farið var yfir niðurstöður könnunar um fordóma gagnvart einstaklingum sem hafa brotið af sér. Könnunin leiddi í ljós talsvert neikvæð viðhorf hérlendis í garð einstaklinga sem afplánað hafa fangelsisdóm. Fundurinn er hluti af viðburðaröð um fordóma og geðheilbrigði sem ber yfirskriftina Frá skömm yfir í skilning. Könnunin er svo hluti af fordómarannsókn sem var framkvæmd á síðasta ári og nær til fordóma gagnvart einstaklingum með geðrænan vanda, fíkn og/eða þeim sem hafa framið afbrot. Jón Gunnar Bernburg er prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands.vísir/vilhelm Rannsóknin var unnin af prófessorunum Sigrúnu Ólafsdóttur, Jóni Gunnari Bernburg og Kára Kristinssyni og fjármögnuð af Geðhjálp. Innflytjendastaða hafi lítil sem engin áhrif Svarendur höfðu sterka tilhneigingu til þess að vilja halda félagslegri fjarlægð frá einstaklingum sem höfðu lokið afplánun, þeir höfðu um þá neikvæða fordóma og töldu að þá ætti að útiloka frá ýmis konar þátttöku í samfélaginu, þar á meðal á atvinnumarkaði. Þá höfðu svarendur væntingar um að þeir sem lokið hefðu afplánun mættu einmitt búast við útilokun af þessu tagi. Það kom þó rannsakendum á óvart að innflytjendastaða hafði lítil sem engin áhrif á neikvæð viðhorf í garð einstaklinga sem lokið hafa afplánun í fangelsi. Könnunin skoðaði viðhorf í garð fleiri hópa. Í heild má segja að neikvæð viðhorf í garð þessa hóps séu á pari við þau neikvæðu viðhorf sem fram koma gagnvart þeim sem stríða við alvarlegan geðrænan vanda. Fangelsismál Innflytjendamál Mest lesið Fulltrúi Íslands yfirgaf ekki salinn með hinum Innlent María Sigurðardóttir er látin Innlent Freyr látinn fara frá Eflingu Innlent Meira um krabbamein hjá yngra fólki sem eigi að borða rautt kjöt mest einu sinni í viku Innlent Segir Ingu hafa vitnað í trúnaðarsamtal Innlent Veita ekki viðtöl eftir ríkisstjórnarfund Innlent Holmes flutt á áfangaheimili Erlent Kjarni málsins sé að Inga hafi ekki sagt alveg rétt frá Innlent „Mistök að fela honum forystu“ Innlent „Ég hef mikið til verið hér á eigin spýtur“ Innlent Fleiri fréttir Ákærðir fyrir að frelsisvipta mann og nauðga með röri Fundu umfangsmikla kannabisrækt í Bolungarvík „Nauðsynlegt er að kjarasamningar haldi“ Hafði ekkert með átök sundþjálfaranna að gera Freyr látinn fara frá Eflingu Segir Ingu hafa vitnað í trúnaðarsamtal Stefna á að taka inn skjólstæðinga í næstu viku Segir Ingu hafa brotið trúnað í ræðustól Alþingis Bein útsending: Sjálfsvíg á Íslandi – staðan, forvarnir og leiðin fram á við „Við erum ekki að byrja á núlli“ Fimm ára dómur Norberts staðfestur Veita ekki viðtöl eftir ríkisstjórnarfund Jöfnuður næst ekki í um öðrum hverjum kosningum Kjarni málsins sé að Inga hafi ekki sagt alveg rétt frá Endurskoða samning SÁÁ María Sigurðardóttir er látin Handtekinn fyrir líkamsárás, rán, íkveikju og þjófnað Fulltrúi Íslands yfirgaf ekki salinn með hinum Meira um krabbamein hjá yngra fólki sem eigi að borða rautt kjöt mest einu sinni í viku „Það er skilgreiningin á því að pissa í skóinn sinn“ Sorpa skoðar að fara í mál við grenndargámasóða „Mistök að fela honum forystu“ „Ég hef mikið til verið hér á eigin spýtur“ Uppselt á opnunarmyndina í tveimur sölum Mundaði hníf og skotinn með rafbyssu í Hagkaup á Eiðistorgi Lögregluembættum fækkað verulega Tjón á tveimur bílum þegar tré fauk Mikill vatnsstrókur í Miðfirði Sex skriðuviðvaranir í gildi „Þetta var rétt ákvörðun“ Sjá meira
Þetta og fleira kom fram á fundi sem Geðhjálp stóð fyrir á Kjarvalsstöðum í dag, 21. apríl, þar sem farið var yfir niðurstöður könnunar um fordóma gagnvart einstaklingum sem hafa brotið af sér. Könnunin leiddi í ljós talsvert neikvæð viðhorf hérlendis í garð einstaklinga sem afplánað hafa fangelsisdóm. Fundurinn er hluti af viðburðaröð um fordóma og geðheilbrigði sem ber yfirskriftina Frá skömm yfir í skilning. Könnunin er svo hluti af fordómarannsókn sem var framkvæmd á síðasta ári og nær til fordóma gagnvart einstaklingum með geðrænan vanda, fíkn og/eða þeim sem hafa framið afbrot. Jón Gunnar Bernburg er prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands.vísir/vilhelm Rannsóknin var unnin af prófessorunum Sigrúnu Ólafsdóttur, Jóni Gunnari Bernburg og Kára Kristinssyni og fjármögnuð af Geðhjálp. Innflytjendastaða hafi lítil sem engin áhrif Svarendur höfðu sterka tilhneigingu til þess að vilja halda félagslegri fjarlægð frá einstaklingum sem höfðu lokið afplánun, þeir höfðu um þá neikvæða fordóma og töldu að þá ætti að útiloka frá ýmis konar þátttöku í samfélaginu, þar á meðal á atvinnumarkaði. Þá höfðu svarendur væntingar um að þeir sem lokið hefðu afplánun mættu einmitt búast við útilokun af þessu tagi. Það kom þó rannsakendum á óvart að innflytjendastaða hafði lítil sem engin áhrif á neikvæð viðhorf í garð einstaklinga sem lokið hafa afplánun í fangelsi. Könnunin skoðaði viðhorf í garð fleiri hópa. Í heild má segja að neikvæð viðhorf í garð þessa hóps séu á pari við þau neikvæðu viðhorf sem fram koma gagnvart þeim sem stríða við alvarlegan geðrænan vanda.
Fangelsismál Innflytjendamál Mest lesið Fulltrúi Íslands yfirgaf ekki salinn með hinum Innlent María Sigurðardóttir er látin Innlent Freyr látinn fara frá Eflingu Innlent Meira um krabbamein hjá yngra fólki sem eigi að borða rautt kjöt mest einu sinni í viku Innlent Segir Ingu hafa vitnað í trúnaðarsamtal Innlent Veita ekki viðtöl eftir ríkisstjórnarfund Innlent Holmes flutt á áfangaheimili Erlent Kjarni málsins sé að Inga hafi ekki sagt alveg rétt frá Innlent „Mistök að fela honum forystu“ Innlent „Ég hef mikið til verið hér á eigin spýtur“ Innlent Fleiri fréttir Ákærðir fyrir að frelsisvipta mann og nauðga með röri Fundu umfangsmikla kannabisrækt í Bolungarvík „Nauðsynlegt er að kjarasamningar haldi“ Hafði ekkert með átök sundþjálfaranna að gera Freyr látinn fara frá Eflingu Segir Ingu hafa vitnað í trúnaðarsamtal Stefna á að taka inn skjólstæðinga í næstu viku Segir Ingu hafa brotið trúnað í ræðustól Alþingis Bein útsending: Sjálfsvíg á Íslandi – staðan, forvarnir og leiðin fram á við „Við erum ekki að byrja á núlli“ Fimm ára dómur Norberts staðfestur Veita ekki viðtöl eftir ríkisstjórnarfund Jöfnuður næst ekki í um öðrum hverjum kosningum Kjarni málsins sé að Inga hafi ekki sagt alveg rétt frá Endurskoða samning SÁÁ María Sigurðardóttir er látin Handtekinn fyrir líkamsárás, rán, íkveikju og þjófnað Fulltrúi Íslands yfirgaf ekki salinn með hinum Meira um krabbamein hjá yngra fólki sem eigi að borða rautt kjöt mest einu sinni í viku „Það er skilgreiningin á því að pissa í skóinn sinn“ Sorpa skoðar að fara í mál við grenndargámasóða „Mistök að fela honum forystu“ „Ég hef mikið til verið hér á eigin spýtur“ Uppselt á opnunarmyndina í tveimur sölum Mundaði hníf og skotinn með rafbyssu í Hagkaup á Eiðistorgi Lögregluembættum fækkað verulega Tjón á tveimur bílum þegar tré fauk Mikill vatnsstrókur í Miðfirði Sex skriðuviðvaranir í gildi „Þetta var rétt ákvörðun“ Sjá meira