Einn mánuður af átökum: Börn gjalda mest fyrir stríðið í Mið-Austurlöndum Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar 28. mars 2026 08:00 Fyrirsagnir um hækkandi olíuverð og óróa á fjármálamarkaði hafa verið ríkjandi í heimspressunni síðustu vikur, á kostnað fréttaflutnings um þau sem raunverulega gjalda mest fyrir átökin í Mið-Austurlöndum - börnin okkar. Nú þegar einn mánuður er liðinn frá því árásir hófust á Íran og átök brutust út í Líbanon hafa þúsundir fjölskyldna misst heimili sín, öryggi, og lífsafkomu, og börn hafa tapað bernskunni. Áhrifanna gætir langt út fyrir átakasvæðin. Barnaheill – Save the Children starfa í 109 löndum, og við finnum fyrir þeim ótta sem börn um allan heim búa nú við - líka þar sem átökin eru ekki áþreifanleg. Börn eru hrædd og kvíðin, og mörg óttast að stríð geti brotist út í þeirra nánasta umhverfi. Skólar breytast í neyðarskýli og leikvellir í vöruhús Í Líbanon hefur ein milljón manna misst heimili sín. Fjölskyldur, sem hafa flúið átökin og leita skjóls í neyðarskýlum, reyna hvað þær geta til að skapa eðlilegt heimilislíf við óeðlilegar aðstæður. Börn halda dauðahaldi í leikföng, skólatöskur og gæludýr sér til huggunar, nú þegar veröld þeirra hefur verið snúið á hvolf. Skólar sem ætlaðir eru til mennta börn hýsa nú fjölskyldur sem eru á flótta, og leikvellir og íþróttamannvirki hafa breyst í vöruhús og dreifingarstöðvar fyrir hjálpargögn. Ekkert barn ætti að þurfa upplifa slíkar hörmungar. Frá því árásir á Íran hófust þann 28. febrúar, hafa rúmlega fjórar milljónir manna misst heimili sín, þar og í nágrannalöndunum. Hundruð barna hafa látið lífið. Fjölskyldur þeirra, hvort sem er í Íran, Líbanon eða Ísrael, syrgja það sem aldrei verður, syrgja framtíð barna sem engan þátt áttu í þessu stríði en guldu fyrir það með lífi sínu. Afleiðingar þessara átaka mun gæta löngu eftir að sprengjurnar hætta að falla. Eyðileggingin mun vara árum saman. En kostnaðurinn við þetta stríð er ekki bundinn við Mið-Austurlönd. Hjálpargögn föst í Persaflóa og lífsbjargandi verkefnum stefnt í hættu Eldflauga- og drónaárásir hafa eyðilagt orkuinnviði og lokað flutningsleiðum um Persaflóa, þar á meðal Hormússund, þar sem um það bil fimmtungur af olíu- og gasbirgðum heimsins fer um. Skipaleiðum hefur verið breytt, og flutningskostnaður fer stigvaxandi. Þetta veldur verðaukningu á matvælum, eldsneyti og birgðaflutningi um allan heim. Fyrir margar fjölskyldur getur slík verðhækkun á lífsnauðsynjum ógnað getu þeirra til að lifa af. Afleiðingarnar hafa þegar haft áhrif á starf mannúðarsamtaka. Tafir á flutningi hjálpargagna frá Barnaheillum – Save the Children stefna í hættu lífsbjargandi verkefnum sem styðja hundruð þúsunda barna í löndum eins og Súdan, Jemen og Afganistan. Við getum gert svo miklu betur. Stöðvum stríðið strax! Ekkert barn ætti að vera skotmark í stríði. Leiðtogar heimsins verða að bregðast tafarlaust við. Þeir verða að finna leiðir að friði. Allir aðilar átakanna verða að fara að alþjóðlegum mannúðarlögum. Árásum á skóla, sjúkrahús og hjálparstarfsmenn verður að linna, og leyfa verður að fjálsan flutning á hjálpargögnum. Börn eiga ekki að gjalda fyrir stríð sem þau eiga enga aðild að. Ekkert barn ætti að alast upp á flótta frá heimili sínu, að kennslustofum sé breytt í neyðarskýli, eða leikvellinum í vöruhús fyrir hjálpargögn. Þetta er samt daglegur veruleiki milljóna barna í Mið-Austurlöndum. Það verður að stöðva þetta stríð strax og tryggja framtíð barnanna okkar. Höfundur er framkvæmdastjóri Barnaheilla – Save the Children á Íslandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Tótla I. Sæmundsdóttir Mest lesið Dagur, bannað að plata! Ásdís Kristjánsdóttir Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir Skoðun Gríðarlegur velferðarábati með upptöku evru Dagur B. Eggertsson Skoðun Ég hélt að ég væri bara óvenju hrætt foreldri Heiðrún V. Ingudóttir Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson Skoðun Íslenska sumarveðrið dýrmæt auðlind? Gunnar Salvarssson Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun Við þurfum ekki að kaupa gervigreindarfullveldið að utan Hafsteinn Einarsson Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Skoðun Skoðun Dagur, bannað að plata! Ásdís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Íslenska sumarveðrið dýrmæt auðlind? Gunnar Salvarssson skrifar Skoðun Við þurfum ekki að kaupa gervigreindarfullveldið að utan Hafsteinn Einarsson skrifar Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Ég hélt að ég væri bara óvenju hrætt foreldri Heiðrún V. Ingudóttir skrifar Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gríðarlegur velferðarábati með upptöku evru Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Vísindaferð í Brussel eða umsókn um aðild? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Arnarnesvegur og varnaðarorð sem voru hunsuð Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Öryggisvottaðir leikvellir: Úlfur í sauðagæru Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber áfengið heim að dyrum? Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Fótbolti og þjóðarmorð eiga ekki samleið Guðrún Sif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Bikarveiðar í búningi atvinnurekstrar Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar harður andstæðingur ESB-aðildar í Noregi skipti um skoðun Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Undarleg stefna í umræðunni um ESB Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun MBA: Meðvirkni, bómullar- og aumingjavæðing Davíð Bergmann skrifar Sjá meira
Fyrirsagnir um hækkandi olíuverð og óróa á fjármálamarkaði hafa verið ríkjandi í heimspressunni síðustu vikur, á kostnað fréttaflutnings um þau sem raunverulega gjalda mest fyrir átökin í Mið-Austurlöndum - börnin okkar. Nú þegar einn mánuður er liðinn frá því árásir hófust á Íran og átök brutust út í Líbanon hafa þúsundir fjölskyldna misst heimili sín, öryggi, og lífsafkomu, og börn hafa tapað bernskunni. Áhrifanna gætir langt út fyrir átakasvæðin. Barnaheill – Save the Children starfa í 109 löndum, og við finnum fyrir þeim ótta sem börn um allan heim búa nú við - líka þar sem átökin eru ekki áþreifanleg. Börn eru hrædd og kvíðin, og mörg óttast að stríð geti brotist út í þeirra nánasta umhverfi. Skólar breytast í neyðarskýli og leikvellir í vöruhús Í Líbanon hefur ein milljón manna misst heimili sín. Fjölskyldur, sem hafa flúið átökin og leita skjóls í neyðarskýlum, reyna hvað þær geta til að skapa eðlilegt heimilislíf við óeðlilegar aðstæður. Börn halda dauðahaldi í leikföng, skólatöskur og gæludýr sér til huggunar, nú þegar veröld þeirra hefur verið snúið á hvolf. Skólar sem ætlaðir eru til mennta börn hýsa nú fjölskyldur sem eru á flótta, og leikvellir og íþróttamannvirki hafa breyst í vöruhús og dreifingarstöðvar fyrir hjálpargögn. Ekkert barn ætti að þurfa upplifa slíkar hörmungar. Frá því árásir á Íran hófust þann 28. febrúar, hafa rúmlega fjórar milljónir manna misst heimili sín, þar og í nágrannalöndunum. Hundruð barna hafa látið lífið. Fjölskyldur þeirra, hvort sem er í Íran, Líbanon eða Ísrael, syrgja það sem aldrei verður, syrgja framtíð barna sem engan þátt áttu í þessu stríði en guldu fyrir það með lífi sínu. Afleiðingar þessara átaka mun gæta löngu eftir að sprengjurnar hætta að falla. Eyðileggingin mun vara árum saman. En kostnaðurinn við þetta stríð er ekki bundinn við Mið-Austurlönd. Hjálpargögn föst í Persaflóa og lífsbjargandi verkefnum stefnt í hættu Eldflauga- og drónaárásir hafa eyðilagt orkuinnviði og lokað flutningsleiðum um Persaflóa, þar á meðal Hormússund, þar sem um það bil fimmtungur af olíu- og gasbirgðum heimsins fer um. Skipaleiðum hefur verið breytt, og flutningskostnaður fer stigvaxandi. Þetta veldur verðaukningu á matvælum, eldsneyti og birgðaflutningi um allan heim. Fyrir margar fjölskyldur getur slík verðhækkun á lífsnauðsynjum ógnað getu þeirra til að lifa af. Afleiðingarnar hafa þegar haft áhrif á starf mannúðarsamtaka. Tafir á flutningi hjálpargagna frá Barnaheillum – Save the Children stefna í hættu lífsbjargandi verkefnum sem styðja hundruð þúsunda barna í löndum eins og Súdan, Jemen og Afganistan. Við getum gert svo miklu betur. Stöðvum stríðið strax! Ekkert barn ætti að vera skotmark í stríði. Leiðtogar heimsins verða að bregðast tafarlaust við. Þeir verða að finna leiðir að friði. Allir aðilar átakanna verða að fara að alþjóðlegum mannúðarlögum. Árásum á skóla, sjúkrahús og hjálparstarfsmenn verður að linna, og leyfa verður að fjálsan flutning á hjálpargögnum. Börn eiga ekki að gjalda fyrir stríð sem þau eiga enga aðild að. Ekkert barn ætti að alast upp á flótta frá heimili sínu, að kennslustofum sé breytt í neyðarskýli, eða leikvellinum í vöruhús fyrir hjálpargögn. Þetta er samt daglegur veruleiki milljóna barna í Mið-Austurlöndum. Það verður að stöðva þetta stríð strax og tryggja framtíð barnanna okkar. Höfundur er framkvæmdastjóri Barnaheilla – Save the Children á Íslandi.
Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir Skoðun
Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson Skoðun
Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar
Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar
Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir Skoðun
Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson Skoðun
Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun