Nokkur orð í viskubrunninn Einar Helgason skrifar 26. mars 2026 18:33 Hvað er betra þegar maður er kominn á efri ár og sestur í helgan stein eins og það er kallað að fylgjast með þjóðfélagsumræðunni á íslandi frá degi til dags. Og þegar sú furðulega ákvörðun ríkisstjórnarinnar að efna eitt af loforðum sínum í kosningabaráttunni og kanna aðild að Evrópusambandinu varð að veruleika þá má heita að fjörið hafi virkilega byrjað. Í fyrsta lagi kom það mér á óvart að stjórnmálaflokkar sem ná kjöri og mynda ríkisstjórn ætla að standa við kosningaloforð. Og satt að segja þótt ég sé komin nálægt áttrætt hef ég ekki beint vanist því í gegn um tíðina á Íslandi. En þar sem ég er auðvita bjartsýnn og vongóður maður þá vona ég innilega að þetta sé ekki merki um að það eigi að fara að umbylta þjóðfélaginu í eitthvað sem heitir siðað. En þegar þessi ákvörðun lá fyrir um hvort við Íslendingar ættum að sundra sjálfstæði okkar með því að leggja lag okkar við þessa skuggalegu verur sem sitja í kjöllurunum þarna í Brussel, þá fór maður að hlusta betur. Hvort sem þátturinn heitir Silfrið eða Sprengisandur eða eitthvað annað þá lagði maður sig fram um að missa ekki af neinu. Kannski er það því að þakka að ég finn mig knúin til að leggja orð í þennan viskubrunn eftir að hafa hlustað á öll þessi gáfumenni sem þar hafa látið ljós sitt skína. Og þvílík speki og gáfur sem þarna hefur flætt um allar gáttir gerir mann hreinlega orðlausan. Í fyrsta lagi, eins og gáfumennirnir segja, auðvita förum við ekki að hætta okkur inn í brennandi hús. En samkvæmt frásögn þeirra logar allt Evrópusambandið stafnanna á milli og er komið að því að hrynja. Við getum auðvitað verið þakklát fyrir að menn með gáfnafar á þessu kaliberi vara okkur við. Enda hef ég alltaf haft grun um að það sé stórhættulegt að skreppa til Kaupmannahafnar eða Stokkhólms vegna brunans sem þar geisar. Svo er þetta með sjálfstæðið sem við töpum eins og gáfumennirnir segja, það er náttúrlega mun meira sjálfstæði fólgið í því að sitja úti á gangi í dimmum kjöllurunum í Brussel en við fundarborðið í herberginu þar sem ákvarðanir eru teknar. Þar getum við setið áhyggjulaus og jafnvel leikið okkur í símanum á meðan þeir sem sitja við fundarborðið búa til einhverjar reglugerðir til að fara eftir. Þegar fundirnir eru svo búnir þá tökum við bara við reglugerðunum fullkomlega áhyggjulaus og bætum kannski eitthvað við þær svona til að sýna hvað við erum gáfuð. Það er nú varla hægt að vera sjálfstæðari en þetta. Í einum af gáfumannaþáttunum sem ég hef hlustað á að undanförnu talaði kona sem lýsti furðu sinni á því að einhver Íslendingur dytti það í hug að ganga í Evrópusambandið. Þessi kona sem þarna talaði var hvorki meira né minna en formaður flokks sem einu sinni var stór á Íslandi en hefur nú skroppið saman í flokksbrot þótt furðulegt sé. Hún benti auðvita réttilega á það að þar sem okkar land væri á alþjóðlegum mælikvörðum besta land í heimi til að búa á þá væri það furðulegt að einhverjum dytti þessi della í hug. Hérna væri jöfnuður á milli þjóðfélagshópa svo stórkostlega mikill að aðrar þjóðir kæmust ekki með tærnar þar sem við hefðum hælanna. Eftir að ég hafði hlustað á þessa ágætu konu flytja þennan boðskap þá fór ég að íhuga hvort ég væri svona helvíti heimskur að ég sæi þetta ekki. Þegar ég fór svo að reikna þetta út í rólegheitunum þá sá ég auðvita að konan hafði alveg laukrétt fyrir sér. Sko, ef maður tekur laun sem þessi kona fær í hverjum mánuði og ellilaunin sem ég fæ á mánuði þá sér náttúrlega hver heilvita maður hvað maður hefur það gott. Ef hún, sem hefur í laun svona tvær til þrjár milljónir á mánuði og ég með mín ellilaun sem er tæplega fjögur hundruð þúsund leggjum saman og deilum með tveimur þá sér þetta auðvita hver hálfviti. Ég er bara svo mikill bjáni að ég hef ekki séð hvað miklir fjármunir hellast inn á reikninginn minn um hver mánaðarmót. Og, ég sem stóð í þeirri meiningu að ég hefði ekki efni á að skreppa til Tene. Ég sé það auðvita núna að ég gæti kíkt þangað einu sinni í mánuði ef ég vildi með svona rosalaun á mánuði. Það er ekkert skrítið þegar alþjóðastofnanir úti í heimi fá svona útreikninga að þeir setji Ísland í fremsta sæti í lífskjörum. Svo er það hann Jói sem býr hérna á hæðinni fyrir neðan með henni Dísu konunni sinni. Þetta unga fólk er sko gott dæmi um sjálfstæða Íslendinga sem munu aldrei samþykkja að ganga í þetta Evrópusamband. Hann starfar á bensínstöðinna hérna úti á horni en Dísa vinnur í leikskóla. Reyndar er þau bæði með aukavinnu þar sem þau vinna fram á nótt í hreingerningum og um helgar líka sérstaklega til þess að geta borgað húsaleiguna. En þau eru það lánsöm að leigja íbúðina hjá fyrirtækinu, Sporður EHF, sem á nokkur þúsund íbúðir og er í eigu nokkra útgerðamanna á Íslandi. Stærsti eigandi þar er líklegast hún Gudda, en hún er frá Vestmannaeyjum. Eins og Jói segir stundum þegar hann rífst við vinnufélagana. Ég hefði ekki þetta frelsi til að vinna á mörgum stöðum ef við færum inn í þetta Evrópusamband. Og síðan bætir hann gjarnan við að hann myndi aldrei taka séns á því að bæði missa sjálfstæðið og auðlindir þjóðarinnar í hendurnar á þessum græðgispungum sem sitja í dimmum kjöllurunum þarna í Brussel. Og Jói veit alveg hvað hann syngur þótt honum hafi ekki gengið vel í gegn um skólagönguna og hafi ekki getað lesið sér til gagns. Enda þarf hann ekkert að lesa sér til um þetta andskotans Evrópusamband eftir að hann hefur hlustað á sinn mann, Sigmund Davíð segja frá hvers konar glæpafélag þetta er og ekki lýgur hann, þingmaðurinn sjálfur. Svo get ég ekki látið það vera í þessum hugleiðingum mínum en að minnast á Íslensku krónuna. En það eru einhverjir bjánar sem halda því fram að ef við köstum henni og tökum einhverja útlenska peninga þá muni bæði vextir og óstöðugt gengi snarlagast í Íslensku þjóðfélagi. Þvílíkur barnaskapur sem þarna er á ferðinni og ég spyr bara á móti, hvað haldið þið að hafi bjargað okkur út úr hruninu sem var auðvita bara prófraun á okkar fjármálasnilli. Ekki þurftu frændur okkar Færeyingarnir að takast á slíka eldraun, enda hefðu þeir varla ráðið við það. Þjóð sem á ekki einu sinni seðlabanka eins og við Íslendingar þar sem tæplega þrjú hundruð mans reikna út vexti frá morgni til kvölds. Hvar í ósköpunum ættum við að finna vinnu fyrir allt þetta fólk ef við færum að nota aðra mynt en krónuna. Svo vitum við öll um þessi tæplega þrjú hundruð stærstu fyrirtæki á Íslandi sem eru að prófa að reka sjálfan sig með erlendum peningum að auðvita eru þau að prófa þetta eingöngu fyrir okkur fátæka fólkið til að vara okkur við að fara sömu leið. Enda eru stjórnendur þessara fyrirtækja duglegastir við að segja okkur að við myndum missa allt sjálfstæði ef við færum að nota aðra mynt. Þarna er kannski kominn skýringinn á því hvers vegna þeir snúa ekki til baka og taka upp okkar Íslensku krónu í sínum rekstri. Þeir eru auðvita búnir að missa allt sjálfstæði til að snúa við og komast ekki til baka. En svona að síðustu ætla ég að fullvissa ykkur lesendur góðir að ég mun áfram fylgjast vel með öllum umræðum um þessi mál og upplýsa ykkur svo við förum ekki að álpast inn í þetta Evrópusamband. Höfundur er eftirlaunaþegi sem hefur gaman af því að velta sér upp úr þjóðfélagsmálum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hver fær að skilgreina hvað þjóðin sagði? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Fjórfrelsið og EES fyrir Ísland Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar Skoðun Öldungaráð Reykjavíkurborgar tekið úr sambandi Viðar Eggertsson skrifar Skoðun Stöðugleiki á leigumarkaði Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun 5,2% gjaldahækkanir – skýr skilaboðin inn á vinnumarkaðinn Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason skrifar Skoðun Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Læsi er sameiginleg ábyrgð og fjárfesting til framtíðar Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun PISA - Viljum við árangur án erfiðisins? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers eiga fatlaðir og foreldrar þeirra að gjalda? Margrét Össurardóttir skrifar Skoðun Alvöru eða sérhæfðir kennarar Svava Björg Mörk skrifar Skoðun Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson skrifar Skoðun Gulur september – styðjum hvert annað Soffía Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hatur í garð gyðinga Árni Már Jensson skrifar Skoðun Samtal getur bjargað lífi Alma D. Möller skrifar Skoðun Erum við Íslendingar hópheimskir? Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun 200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög – en á kostnað hverra? Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæfan sem við tökum ekki eftir Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Sjá meira
Hvað er betra þegar maður er kominn á efri ár og sestur í helgan stein eins og það er kallað að fylgjast með þjóðfélagsumræðunni á íslandi frá degi til dags. Og þegar sú furðulega ákvörðun ríkisstjórnarinnar að efna eitt af loforðum sínum í kosningabaráttunni og kanna aðild að Evrópusambandinu varð að veruleika þá má heita að fjörið hafi virkilega byrjað. Í fyrsta lagi kom það mér á óvart að stjórnmálaflokkar sem ná kjöri og mynda ríkisstjórn ætla að standa við kosningaloforð. Og satt að segja þótt ég sé komin nálægt áttrætt hef ég ekki beint vanist því í gegn um tíðina á Íslandi. En þar sem ég er auðvita bjartsýnn og vongóður maður þá vona ég innilega að þetta sé ekki merki um að það eigi að fara að umbylta þjóðfélaginu í eitthvað sem heitir siðað. En þegar þessi ákvörðun lá fyrir um hvort við Íslendingar ættum að sundra sjálfstæði okkar með því að leggja lag okkar við þessa skuggalegu verur sem sitja í kjöllurunum þarna í Brussel, þá fór maður að hlusta betur. Hvort sem þátturinn heitir Silfrið eða Sprengisandur eða eitthvað annað þá lagði maður sig fram um að missa ekki af neinu. Kannski er það því að þakka að ég finn mig knúin til að leggja orð í þennan viskubrunn eftir að hafa hlustað á öll þessi gáfumenni sem þar hafa látið ljós sitt skína. Og þvílík speki og gáfur sem þarna hefur flætt um allar gáttir gerir mann hreinlega orðlausan. Í fyrsta lagi, eins og gáfumennirnir segja, auðvita förum við ekki að hætta okkur inn í brennandi hús. En samkvæmt frásögn þeirra logar allt Evrópusambandið stafnanna á milli og er komið að því að hrynja. Við getum auðvitað verið þakklát fyrir að menn með gáfnafar á þessu kaliberi vara okkur við. Enda hef ég alltaf haft grun um að það sé stórhættulegt að skreppa til Kaupmannahafnar eða Stokkhólms vegna brunans sem þar geisar. Svo er þetta með sjálfstæðið sem við töpum eins og gáfumennirnir segja, það er náttúrlega mun meira sjálfstæði fólgið í því að sitja úti á gangi í dimmum kjöllurunum í Brussel en við fundarborðið í herberginu þar sem ákvarðanir eru teknar. Þar getum við setið áhyggjulaus og jafnvel leikið okkur í símanum á meðan þeir sem sitja við fundarborðið búa til einhverjar reglugerðir til að fara eftir. Þegar fundirnir eru svo búnir þá tökum við bara við reglugerðunum fullkomlega áhyggjulaus og bætum kannski eitthvað við þær svona til að sýna hvað við erum gáfuð. Það er nú varla hægt að vera sjálfstæðari en þetta. Í einum af gáfumannaþáttunum sem ég hef hlustað á að undanförnu talaði kona sem lýsti furðu sinni á því að einhver Íslendingur dytti það í hug að ganga í Evrópusambandið. Þessi kona sem þarna talaði var hvorki meira né minna en formaður flokks sem einu sinni var stór á Íslandi en hefur nú skroppið saman í flokksbrot þótt furðulegt sé. Hún benti auðvita réttilega á það að þar sem okkar land væri á alþjóðlegum mælikvörðum besta land í heimi til að búa á þá væri það furðulegt að einhverjum dytti þessi della í hug. Hérna væri jöfnuður á milli þjóðfélagshópa svo stórkostlega mikill að aðrar þjóðir kæmust ekki með tærnar þar sem við hefðum hælanna. Eftir að ég hafði hlustað á þessa ágætu konu flytja þennan boðskap þá fór ég að íhuga hvort ég væri svona helvíti heimskur að ég sæi þetta ekki. Þegar ég fór svo að reikna þetta út í rólegheitunum þá sá ég auðvita að konan hafði alveg laukrétt fyrir sér. Sko, ef maður tekur laun sem þessi kona fær í hverjum mánuði og ellilaunin sem ég fæ á mánuði þá sér náttúrlega hver heilvita maður hvað maður hefur það gott. Ef hún, sem hefur í laun svona tvær til þrjár milljónir á mánuði og ég með mín ellilaun sem er tæplega fjögur hundruð þúsund leggjum saman og deilum með tveimur þá sér þetta auðvita hver hálfviti. Ég er bara svo mikill bjáni að ég hef ekki séð hvað miklir fjármunir hellast inn á reikninginn minn um hver mánaðarmót. Og, ég sem stóð í þeirri meiningu að ég hefði ekki efni á að skreppa til Tene. Ég sé það auðvita núna að ég gæti kíkt þangað einu sinni í mánuði ef ég vildi með svona rosalaun á mánuði. Það er ekkert skrítið þegar alþjóðastofnanir úti í heimi fá svona útreikninga að þeir setji Ísland í fremsta sæti í lífskjörum. Svo er það hann Jói sem býr hérna á hæðinni fyrir neðan með henni Dísu konunni sinni. Þetta unga fólk er sko gott dæmi um sjálfstæða Íslendinga sem munu aldrei samþykkja að ganga í þetta Evrópusamband. Hann starfar á bensínstöðinna hérna úti á horni en Dísa vinnur í leikskóla. Reyndar er þau bæði með aukavinnu þar sem þau vinna fram á nótt í hreingerningum og um helgar líka sérstaklega til þess að geta borgað húsaleiguna. En þau eru það lánsöm að leigja íbúðina hjá fyrirtækinu, Sporður EHF, sem á nokkur þúsund íbúðir og er í eigu nokkra útgerðamanna á Íslandi. Stærsti eigandi þar er líklegast hún Gudda, en hún er frá Vestmannaeyjum. Eins og Jói segir stundum þegar hann rífst við vinnufélagana. Ég hefði ekki þetta frelsi til að vinna á mörgum stöðum ef við færum inn í þetta Evrópusamband. Og síðan bætir hann gjarnan við að hann myndi aldrei taka séns á því að bæði missa sjálfstæðið og auðlindir þjóðarinnar í hendurnar á þessum græðgispungum sem sitja í dimmum kjöllurunum þarna í Brussel. Og Jói veit alveg hvað hann syngur þótt honum hafi ekki gengið vel í gegn um skólagönguna og hafi ekki getað lesið sér til gagns. Enda þarf hann ekkert að lesa sér til um þetta andskotans Evrópusamband eftir að hann hefur hlustað á sinn mann, Sigmund Davíð segja frá hvers konar glæpafélag þetta er og ekki lýgur hann, þingmaðurinn sjálfur. Svo get ég ekki látið það vera í þessum hugleiðingum mínum en að minnast á Íslensku krónuna. En það eru einhverjir bjánar sem halda því fram að ef við köstum henni og tökum einhverja útlenska peninga þá muni bæði vextir og óstöðugt gengi snarlagast í Íslensku þjóðfélagi. Þvílíkur barnaskapur sem þarna er á ferðinni og ég spyr bara á móti, hvað haldið þið að hafi bjargað okkur út úr hruninu sem var auðvita bara prófraun á okkar fjármálasnilli. Ekki þurftu frændur okkar Færeyingarnir að takast á slíka eldraun, enda hefðu þeir varla ráðið við það. Þjóð sem á ekki einu sinni seðlabanka eins og við Íslendingar þar sem tæplega þrjú hundruð mans reikna út vexti frá morgni til kvölds. Hvar í ósköpunum ættum við að finna vinnu fyrir allt þetta fólk ef við færum að nota aðra mynt en krónuna. Svo vitum við öll um þessi tæplega þrjú hundruð stærstu fyrirtæki á Íslandi sem eru að prófa að reka sjálfan sig með erlendum peningum að auðvita eru þau að prófa þetta eingöngu fyrir okkur fátæka fólkið til að vara okkur við að fara sömu leið. Enda eru stjórnendur þessara fyrirtækja duglegastir við að segja okkur að við myndum missa allt sjálfstæði ef við færum að nota aðra mynt. Þarna er kannski kominn skýringinn á því hvers vegna þeir snúa ekki til baka og taka upp okkar Íslensku krónu í sínum rekstri. Þeir eru auðvita búnir að missa allt sjálfstæði til að snúa við og komast ekki til baka. En svona að síðustu ætla ég að fullvissa ykkur lesendur góðir að ég mun áfram fylgjast vel með öllum umræðum um þessi mál og upplýsa ykkur svo við förum ekki að álpast inn í þetta Evrópusamband. Höfundur er eftirlaunaþegi sem hefur gaman af því að velta sér upp úr þjóðfélagsmálum.
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun
Skoðun Já heilbrigðisráðherra - sóknarfærin eru mörg þegar kemur að lýðheilsu barna Halla Þorvaldsdóttir skrifar
Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar
Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar
Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun