Lög að leysa leikskólavandann? Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar 19. mars 2026 09:03 Í Silfrinu síðastliðinn þriðjudag nefndi Pétur oddviti Samfylkingarinnar að lögbinding leikskólastigsins væri möguleg lausn á leikskólavandanum í borginni. Ekki ný og ekki svo galin pæling enda leikskólastigið lögverndað víða í þeim löndum sem við berum okkur saman við. Málið er að vandinn er ekki skortur á lögum. Vandinn er skortur á fólki. Við þurfum ekki að velta þessu lengi fyrir okkur. Nú þegar er í lögum kveðið á um að tveir þriðju starfsfólks í leikskólum skuli vera fagmenntaðir kennarar. Raunin? Aðeins um fjórðungur starfsfólks uppfyllir þá kröfu. Lögin eru til staðar, en þau eru ekki að virka. Það er því fráleitt að halda að fleiri lagagreinar muni skyndilega leysa mönnunarvanda sem hefur byggst upp árum saman. Lög skapa ekki starfsfólk. Þau búa ekki til betri starfskjör, lækka álag eða gera starfið eftirsóknarverðara. Ef eitthvað er, þá getur lögbinding án raunverulegra aðgerða gert stöðuna verri. Hún hækkar væntingar, eykur þrýsting á kerfi sem þegar ræður illa við verkefnið og skilur eftir starfsfólk í enn erfiðari stöðu. Raunveruleg lausn er fjölþættari. Hún felst í því að bæta kjör, laga starfsumhverfi og gera leikskólastarfið að raunhæfum valkosti fyrir menntað fólk og fólk sem brennur fyrir því að starfa með börnum. Borgin þarf að beina fjármagninu meira í skólana sjálfa og minna í yfirbygginguna. Hlusta þarf á ákall þess fólks sem starfar á gólfinu. Án þeirra eru engir skólar og engin þjónusta. Heldur aðeins áframhaldandi umræða um vanda leikskólanna kosningar eftir kosningar. Lögbinding leikskólastigsins er ekki lausn. Hún er í besta falli yfirborðkennd aðgerð og í versta falli leið til að lögfesta vandann í stað þess að leysa hann. Höfundur er foreldrafræðingur og uppeldisráðgjafi og frambjóðandi fyrir Miðflokkinn í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir Skoðun Skoðun Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun Opið bréf til ríkisstjórnar Íslands - Ákall um aðgerðir vegna þjóðarmorðs Halldóra Haraldsdóttir skrifar Skoðun SÁÁ er stærra en einstaklingarnir Ólafur Hand skrifar Skoðun Festi frystir verð á yfir 600 vörum í baráttunni gegn verðbólgu Ásta S. Fjeldsted,Magnús Kr. Ingason skrifar Skoðun Meistaravík, Akureyri og nýtt öryggishlutverk á norðurslóðum Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun 21% þá – 2% nú Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Við borgum, þeir kosta. Eða hvað? María Rut Ágústsdóttir skrifar Skoðun Ekki er allur afgangur eins Birta Karen Tryggvadóttir skrifar Sjá meira
Í Silfrinu síðastliðinn þriðjudag nefndi Pétur oddviti Samfylkingarinnar að lögbinding leikskólastigsins væri möguleg lausn á leikskólavandanum í borginni. Ekki ný og ekki svo galin pæling enda leikskólastigið lögverndað víða í þeim löndum sem við berum okkur saman við. Málið er að vandinn er ekki skortur á lögum. Vandinn er skortur á fólki. Við þurfum ekki að velta þessu lengi fyrir okkur. Nú þegar er í lögum kveðið á um að tveir þriðju starfsfólks í leikskólum skuli vera fagmenntaðir kennarar. Raunin? Aðeins um fjórðungur starfsfólks uppfyllir þá kröfu. Lögin eru til staðar, en þau eru ekki að virka. Það er því fráleitt að halda að fleiri lagagreinar muni skyndilega leysa mönnunarvanda sem hefur byggst upp árum saman. Lög skapa ekki starfsfólk. Þau búa ekki til betri starfskjör, lækka álag eða gera starfið eftirsóknarverðara. Ef eitthvað er, þá getur lögbinding án raunverulegra aðgerða gert stöðuna verri. Hún hækkar væntingar, eykur þrýsting á kerfi sem þegar ræður illa við verkefnið og skilur eftir starfsfólk í enn erfiðari stöðu. Raunveruleg lausn er fjölþættari. Hún felst í því að bæta kjör, laga starfsumhverfi og gera leikskólastarfið að raunhæfum valkosti fyrir menntað fólk og fólk sem brennur fyrir því að starfa með börnum. Borgin þarf að beina fjármagninu meira í skólana sjálfa og minna í yfirbygginguna. Hlusta þarf á ákall þess fólks sem starfar á gólfinu. Án þeirra eru engir skólar og engin þjónusta. Heldur aðeins áframhaldandi umræða um vanda leikskólanna kosningar eftir kosningar. Lögbinding leikskólastigsins er ekki lausn. Hún er í besta falli yfirborðkennd aðgerð og í versta falli leið til að lögfesta vandann í stað þess að leysa hann. Höfundur er foreldrafræðingur og uppeldisráðgjafi og frambjóðandi fyrir Miðflokkinn í Reykjavík.
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar
Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar
Skoðun Opið bréf til ríkisstjórnar Íslands - Ákall um aðgerðir vegna þjóðarmorðs Halldóra Haraldsdóttir skrifar
Skoðun Festi frystir verð á yfir 600 vörum í baráttunni gegn verðbólgu Ásta S. Fjeldsted,Magnús Kr. Ingason skrifar
Skoðun Meistaravík, Akureyri og nýtt öryggishlutverk á norðurslóðum Njáll Trausti Friðbertsson skrifar