Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn Freyja Þórisdóttir skrifar 14. mars 2026 10:17 Þórdís Kolbrún leggur áherslu á að umræða vegna þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild að ESB verði málefnaleg. Vísir/Viktor Kjósendur verða að beita eigin dómgreind og kynna sér sjónarmið. Á sama tíma er það skylda stjórnvalda að vanda undirbúning í hverju einasta skrefi. Þessi ákvörðun sé stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Þetta og fleira kemur fram í grein Þórdísar Kolbrúnar sem birtist í Morgunblaðinu í dag, laugardaginn 14. mars. Þar segir hún einnig að hvort þjóðaratkvæðagreiðsla um aðild að Evrópusambandinu sé áframhald á eldra ferli eða nýtt ferli á sama grunni sé að hennar mati tæknilegt atriði. „Mikilvægara er að vitsmunaleg umræða eigi sér stað um stóru drættina í þeirri vegferð sem ríkisstjórnin ætlar að bjóða upp á og gera sér grein fyrir því að ákvörðun um að sækja um aðild, á grundvelli milliliðalauss umboðs frá þjóðinni, væri stærsta ákvörðun sem tekin hefur verið í utanríkismálum að minnsta kosti frá því við gerðumst aðilar að EES-samtarfinu,“ segir Þórdís. Þá segir hún að ákvörðun sem þessi sé stærri en núverandi ríkisstjórn og stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Hún bendir á að þrátt fyrir að margir telji að ekki eigi að „sundra þjóðinni með því að setja þetta mál á dagskrá“ þá verði að gæta þess að umræðan verði ekki of hatrömm. Þá einna helst með því að líta í eigin barm og stuðla ekki sjálf að því vandamáli. Óraunsætt að forðast spurningar Þórdís telur einnig að það væri óraunsætt miðað við þróun heimsmála að íslenskt ríki geti forðast spurningar um stöðu þess í heiminum. „Hvernig sem við teljum að hagsmunum okkar, lífskjörum, fullveldi okkar og sjálfstæði til lengri tíma sé best borgið. Þar er spurningin um aðild að Evrópusambandinu undir – hvernig sem henni er svo svarað,“ segir Þórdís í greininni. Hún segir jafnframt að það þurfi að átta sig á því að ef vel á að vera yrði stjórnkerfi Íslands að miklu leyti undirlagt aðildarumsókn frá þeim tíma sem viðræður hæfust. Þetta yrðu ekki með neinu móti einfaldar og léttar aðildarviðræður þar sem ekkert breyttist hér heima fyrr en kæmi að því að taka afstöðu. Á móti kemur að Þórdís segir stóran hluta lagasafns Íslands samræmast ESB-löggjöf nú þegar og þannig væri það „hálfur sannleikur að láta eins og þetta séu að öllu leyti aðlögunarviðræður.“ Hornsteinn að tilheyra stóru bandalagi Hún heldur áfram á sömu nótum og segir það vera rangt að halda því fram að Ísland væri ekki sjálfstæð þjóð né fullvalda ef það væri með aðild að Evrópusambandinu, hún segir aðildarríki ESB auðvitað vera fullvalda og sjálfstæð ríki. „Sum þeirra, eins og Eystrasaltsríkin, með sína erfiðu sögu, líta á það sem hornstein í fullveldi sínu að tilheyra stóru bandalagi. Þau rök hafa, hingað til, aldrei átt betur við Ísland, sem betur fer,“ segir Þórdís. Það sé hins vegar hárrétt að með aðildinni myndi verða til þörf á breytingum á stjórnarskrá vegna valdaframsals sem hún heimilar ekki. Ef svarið verði nei í fyrirhugaðri kosningu sé málið hins vegar úr sögunni í íslenskri pólitík, að minnsta kosti í fyrirsjáanlegri framtíð. Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Alþingi Sjálfstæðisflokkurinn Utanríkismál Öryggis- og varnarmál Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Evrópusambandið Mest lesið Fimm ára drengur skilinn eftir í bíl á hálendinu Innlent Ríflega hundrað og sextíu ungmenni handtekin Erlent Grýtt á leið sinni heim úr Gleðigöngunni: „Þetta er nákvæmlega ástæðan fyrir því að við mætum“ Innlent Biðlar til leigjenda að áframselja ekki úr Góða hirðinum Innlent Troðfullur strætó ók fram hjá Kristrúnu sem fékk ekki pláss Innlent Mikill viðbúnaður lögreglu í Vogunum Innlent Nýjasta sólmyrkvaspáin gefur ívið betri fyrirheit Veður Einn fluttur á slysadeild í kjölfar alvarlegrar líkamsárásar Innlent Ljónið, Karlsvagninn og reikistjörnur gætu stolið senunni þann 12. ágúst Innlent Þjóðin þekki ekki annað en öryggisvernd frá Bandaríkjunum Innlent Fleiri fréttir Rannsaka manndráp á Kársnesi Mikill viðbúnaður lögreglu í Vogunum Einn fluttur á slysadeild í kjölfar alvarlegrar líkamsárásar Rósa Björk segir já Gangi Ísland í Evrópusambandið verði framsal ríkisvaldsins verulegt Muni hlusta og taka væntingar, þrár og áhyggjur til greina Grýtt á leið sinni heim úr Gleðigöngunni: „Þetta er nákvæmlega ástæðan fyrir því að við mætum“ Þjóðin þekki ekki annað en öryggisvernd frá Bandaríkjunum Hallalaus fjárlög ekki í spá fyrr en árið 2031: „Við höfum varað við þessu síðastliðið ár“ Ný skýrsla AGS og ummerki um snjóflóð á hafsbotni Ljónið, Karlsvagninn og reikistjörnur gætu stolið senunni þann 12. ágúst „Svolítið sérstakt“ að næturvaktin hafi sinnt fleiri útköllum Þyrlan kölluð út vegna mótorhjólaslyss á Sprengisandsleið Brotaþolar fluttir á slysadeild og allar árásirnar til rannsóknar Fimm ára drengur skilinn eftir í bíl á hálendinu Evrópumálin tekin fyrir í Sprengisandi Alls sjö líkamsárásir tilkynntar í gær og í nótt Þyrlan sækir mann eftir hestaslys Hættu við að taka á loft vegna fugls sem hafnaði á vélinni Troðfullur strætó ók fram hjá Kristrúnu sem fékk ekki pláss Virtu ekki lokanir vegna Gleðigöngunnar Stelpurnar fái sambærilega upplifun og strákarnir Biðlar til leigjenda að áframselja ekki úr Góða hirðinum Beint streymi frá Gleðigöngunni Sakar rektor um að hindra upplýsingamiðlun til þjóðarinnar Óskhyggja að vona að afgerandi svar fáist þann 29. ágúst Óskhyggja að vonast eftir afgerandi svari og deilan harðnar 72 ár síðan síðast en 170 ár þar til næst Slökkvilið brást við tilkynningu um reyk Hafnaði úti í fjöru Sjá meira
Þetta og fleira kemur fram í grein Þórdísar Kolbrúnar sem birtist í Morgunblaðinu í dag, laugardaginn 14. mars. Þar segir hún einnig að hvort þjóðaratkvæðagreiðsla um aðild að Evrópusambandinu sé áframhald á eldra ferli eða nýtt ferli á sama grunni sé að hennar mati tæknilegt atriði. „Mikilvægara er að vitsmunaleg umræða eigi sér stað um stóru drættina í þeirri vegferð sem ríkisstjórnin ætlar að bjóða upp á og gera sér grein fyrir því að ákvörðun um að sækja um aðild, á grundvelli milliliðalauss umboðs frá þjóðinni, væri stærsta ákvörðun sem tekin hefur verið í utanríkismálum að minnsta kosti frá því við gerðumst aðilar að EES-samtarfinu,“ segir Þórdís. Þá segir hún að ákvörðun sem þessi sé stærri en núverandi ríkisstjórn og stærri en flokkspólitískir hagsmunir. Hún bendir á að þrátt fyrir að margir telji að ekki eigi að „sundra þjóðinni með því að setja þetta mál á dagskrá“ þá verði að gæta þess að umræðan verði ekki of hatrömm. Þá einna helst með því að líta í eigin barm og stuðla ekki sjálf að því vandamáli. Óraunsætt að forðast spurningar Þórdís telur einnig að það væri óraunsætt miðað við þróun heimsmála að íslenskt ríki geti forðast spurningar um stöðu þess í heiminum. „Hvernig sem við teljum að hagsmunum okkar, lífskjörum, fullveldi okkar og sjálfstæði til lengri tíma sé best borgið. Þar er spurningin um aðild að Evrópusambandinu undir – hvernig sem henni er svo svarað,“ segir Þórdís í greininni. Hún segir jafnframt að það þurfi að átta sig á því að ef vel á að vera yrði stjórnkerfi Íslands að miklu leyti undirlagt aðildarumsókn frá þeim tíma sem viðræður hæfust. Þetta yrðu ekki með neinu móti einfaldar og léttar aðildarviðræður þar sem ekkert breyttist hér heima fyrr en kæmi að því að taka afstöðu. Á móti kemur að Þórdís segir stóran hluta lagasafns Íslands samræmast ESB-löggjöf nú þegar og þannig væri það „hálfur sannleikur að láta eins og þetta séu að öllu leyti aðlögunarviðræður.“ Hornsteinn að tilheyra stóru bandalagi Hún heldur áfram á sömu nótum og segir það vera rangt að halda því fram að Ísland væri ekki sjálfstæð þjóð né fullvalda ef það væri með aðild að Evrópusambandinu, hún segir aðildarríki ESB auðvitað vera fullvalda og sjálfstæð ríki. „Sum þeirra, eins og Eystrasaltsríkin, með sína erfiðu sögu, líta á það sem hornstein í fullveldi sínu að tilheyra stóru bandalagi. Þau rök hafa, hingað til, aldrei átt betur við Ísland, sem betur fer,“ segir Þórdís. Það sé hins vegar hárrétt að með aðildinni myndi verða til þörf á breytingum á stjórnarskrá vegna valdaframsals sem hún heimilar ekki. Ef svarið verði nei í fyrirhugaðri kosningu sé málið hins vegar úr sögunni í íslenskri pólitík, að minnsta kosti í fyrirsjáanlegri framtíð.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Alþingi Sjálfstæðisflokkurinn Utanríkismál Öryggis- og varnarmál Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Evrópusambandið Mest lesið Fimm ára drengur skilinn eftir í bíl á hálendinu Innlent Ríflega hundrað og sextíu ungmenni handtekin Erlent Grýtt á leið sinni heim úr Gleðigöngunni: „Þetta er nákvæmlega ástæðan fyrir því að við mætum“ Innlent Biðlar til leigjenda að áframselja ekki úr Góða hirðinum Innlent Troðfullur strætó ók fram hjá Kristrúnu sem fékk ekki pláss Innlent Mikill viðbúnaður lögreglu í Vogunum Innlent Nýjasta sólmyrkvaspáin gefur ívið betri fyrirheit Veður Einn fluttur á slysadeild í kjölfar alvarlegrar líkamsárásar Innlent Ljónið, Karlsvagninn og reikistjörnur gætu stolið senunni þann 12. ágúst Innlent Þjóðin þekki ekki annað en öryggisvernd frá Bandaríkjunum Innlent Fleiri fréttir Rannsaka manndráp á Kársnesi Mikill viðbúnaður lögreglu í Vogunum Einn fluttur á slysadeild í kjölfar alvarlegrar líkamsárásar Rósa Björk segir já Gangi Ísland í Evrópusambandið verði framsal ríkisvaldsins verulegt Muni hlusta og taka væntingar, þrár og áhyggjur til greina Grýtt á leið sinni heim úr Gleðigöngunni: „Þetta er nákvæmlega ástæðan fyrir því að við mætum“ Þjóðin þekki ekki annað en öryggisvernd frá Bandaríkjunum Hallalaus fjárlög ekki í spá fyrr en árið 2031: „Við höfum varað við þessu síðastliðið ár“ Ný skýrsla AGS og ummerki um snjóflóð á hafsbotni Ljónið, Karlsvagninn og reikistjörnur gætu stolið senunni þann 12. ágúst „Svolítið sérstakt“ að næturvaktin hafi sinnt fleiri útköllum Þyrlan kölluð út vegna mótorhjólaslyss á Sprengisandsleið Brotaþolar fluttir á slysadeild og allar árásirnar til rannsóknar Fimm ára drengur skilinn eftir í bíl á hálendinu Evrópumálin tekin fyrir í Sprengisandi Alls sjö líkamsárásir tilkynntar í gær og í nótt Þyrlan sækir mann eftir hestaslys Hættu við að taka á loft vegna fugls sem hafnaði á vélinni Troðfullur strætó ók fram hjá Kristrúnu sem fékk ekki pláss Virtu ekki lokanir vegna Gleðigöngunnar Stelpurnar fái sambærilega upplifun og strákarnir Biðlar til leigjenda að áframselja ekki úr Góða hirðinum Beint streymi frá Gleðigöngunni Sakar rektor um að hindra upplýsingamiðlun til þjóðarinnar Óskhyggja að vona að afgerandi svar fáist þann 29. ágúst Óskhyggja að vonast eftir afgerandi svari og deilan harðnar 72 ár síðan síðast en 170 ár þar til næst Slökkvilið brást við tilkynningu um reyk Hafnaði úti í fjöru Sjá meira
Grýtt á leið sinni heim úr Gleðigöngunni: „Þetta er nákvæmlega ástæðan fyrir því að við mætum“ Innlent
Grýtt á leið sinni heim úr Gleðigöngunni: „Þetta er nákvæmlega ástæðan fyrir því að við mætum“ Innlent