Telja sjávarhæð verulega vanmetna sem gæti ógnað milljónum manna Kjartan Kjartansson skrifar 5. mars 2026 15:43 Maður horfir á hafið í rústum húss fjölskyldunnar á Sri Lanka. Staða heimshafanna hækkar nú vegna hlýnunar og bráðnunar landíss sem henni fylgir. Það eykur hættuna á sjávarflóðum og strandeyðingu. AP/Eranga Jayawardena Hópur vísindamanna í Hollandi segir að fjöldi jarðarbúa sem er talinn í hættu vegna vaxandi ágangs sjávar sé mun meiri en áætlað hefur verið hingað til vegna þess að sjávarhæð hafi verið verulega vanmetin. Vísindamennirnir gaumgæfðu hundruð vísindarannsókna og áhættumatsskýrslur og komust að þeirri niðurstöðu að í um níutíu prósentum þeirra hefði sjávarstaða verið vanmetin um þrjátíu sentímetra. Þetta eigi sérstaklega við í suðrænum ríkjum en síður í Evrópu og við strendur Atlantshafsins. Ástæðuna fyrir þessu vanmati segja vísindamennirnir misræmi á milli mælingaraðferða á láði annars vegar og legi hins vegar. Mælingarnar séu réttar hvor í sínu lagi en misræmið komi fram við strendur þar sem ekki hafi verið tekið tillit til áhrifa sjávarfalla, hafstrauma, vinda og fleira, að því er kemur fram í frétt AP-fréttastofunnar. Philip Minderhoud, prófessor í vatnafræði við Wageningen-háskóla í Hollandi, líkir þessu við „aðferðafræðilegan blindblett“. Þegar vísindamennirnir leiðréttu fyrir þessu misræmi á milli mæliaðferða komust þeir að því að hækki sjávarstaða um metra eða svo fyrir lok aldarinnar gæti sjór gengið á land á meira en þrefalt stærra svæði en reiknað hefur verið með til þessa. Sú viðbót geti sett 77 til 132 milljónir manna aukalega í hættu. Aðrir fræðimenn sem tóku ekki þátt í rannsókninni telja vandamálið orðum aukið. Það sé vel þekkt hjá skipulags- og verkfræðingum og á flestum stöðum séu yfirvöld meðvituð um hættuna sem steðjar að standbyggðum. Vísindi Loftslagsmál Hafið Náttúruhamfarir Mest lesið Sérsveitaraðgerð í Vestmannaeyjum Innlent Farþegi Norrænu greindist með annað afbrigði hantaveiru Erlent „Auðvitað hef ég íhugað það“ Innlent Bjó sér til vopn með því að setja steinhellu í sokk Innlent Segir þekkt andlit mikið auglýst, jafnvel á kostnað málefna Innlent „Sá gamli er miklu fallegri“ Innlent Maðurinn handtekinn og fluttur til Reykjavíkur í nótt Innlent „Beinlínis gengið í skrokk á fólki“ Innlent Venstre fá umboð til að mynda ríkisstjórn Erlent Gagnrýna myndband Miðflokksins: „Þetta er bara Sovét-Ísland í dag“ Innlent Fleiri fréttir Farþegi Norrænu greindist með annað afbrigði hantaveiru Venstre fá umboð til að mynda ríkisstjórn Þriggja daga vopnahlé í Úkraínu Frederiksen á fund konungs vegna þráteflis Sátu um tóman banka í sex tíma Samföngum Maxwell refsað fyrir að tjá sig Stærsta haldlagning á rafmynt í sögu Svíþjóðar Umsátur í Þýskalandi: Bankarán varð að gíslatöku Segjast aldrei hafa séð Epstein-bréfið meinta áður Ekkert vopnahlé heldur umfangsmiklar árásir í Rússlandi Farage og félagar í Reform margfalda styrk sinn í sveitarstjórnum Englands Trump hefur í hótunum við Evrópusambandið Vopnahléið enn í gildi en alls óvíst um varanlegt samkomulag Skutu hvor á annan: Saka Bandaríkjamenn um að brjóta gegn vopnahléinu Sé ekki það sama og fyrir sex árum með Covid-19 Vopnaður maður sagður hafa ógnað Andrési fyrrverandi prins Handtaka kínverskan meintan njósnara í Noregi Þrjár „brúðir ISIS“ ákærðar fyrir hryðjuverk og þrælahald Kortleggja ferðir tuga sem fóru frá borði eftir að sá fyrsti dó Trump enn með tangarhald á Repúblikanaflokknum Risaflóðbylgja í Alaska talin nærri fimm hundruð metra há Franskur floti á leið til Persaflóa Segja Írani hafa valdið meiri skaða en menn hafa viðurkennt Segja Evrópu „útungunarstöð“ hryðjuverkaógnarinnar Birta bréf sem Epstein á að hafa skrifað áður en hann lést Þrír fluttir til Hollands og hantaveiruskipið á leið til Tenerife Deilir djúpfalsaðri mynd af sér sjálfri til að vara aðra við Gerðu árás á Beirút í fyrsta skipti eftir að vopnahlé tók gildi Ted Turner er látinn Segja Bandaríkin enn með óásættanlegar kröfur Sjá meira
Vísindamennirnir gaumgæfðu hundruð vísindarannsókna og áhættumatsskýrslur og komust að þeirri niðurstöðu að í um níutíu prósentum þeirra hefði sjávarstaða verið vanmetin um þrjátíu sentímetra. Þetta eigi sérstaklega við í suðrænum ríkjum en síður í Evrópu og við strendur Atlantshafsins. Ástæðuna fyrir þessu vanmati segja vísindamennirnir misræmi á milli mælingaraðferða á láði annars vegar og legi hins vegar. Mælingarnar séu réttar hvor í sínu lagi en misræmið komi fram við strendur þar sem ekki hafi verið tekið tillit til áhrifa sjávarfalla, hafstrauma, vinda og fleira, að því er kemur fram í frétt AP-fréttastofunnar. Philip Minderhoud, prófessor í vatnafræði við Wageningen-háskóla í Hollandi, líkir þessu við „aðferðafræðilegan blindblett“. Þegar vísindamennirnir leiðréttu fyrir þessu misræmi á milli mæliaðferða komust þeir að því að hækki sjávarstaða um metra eða svo fyrir lok aldarinnar gæti sjór gengið á land á meira en þrefalt stærra svæði en reiknað hefur verið með til þessa. Sú viðbót geti sett 77 til 132 milljónir manna aukalega í hættu. Aðrir fræðimenn sem tóku ekki þátt í rannsókninni telja vandamálið orðum aukið. Það sé vel þekkt hjá skipulags- og verkfræðingum og á flestum stöðum séu yfirvöld meðvituð um hættuna sem steðjar að standbyggðum.
Vísindi Loftslagsmál Hafið Náttúruhamfarir Mest lesið Sérsveitaraðgerð í Vestmannaeyjum Innlent Farþegi Norrænu greindist með annað afbrigði hantaveiru Erlent „Auðvitað hef ég íhugað það“ Innlent Bjó sér til vopn með því að setja steinhellu í sokk Innlent Segir þekkt andlit mikið auglýst, jafnvel á kostnað málefna Innlent „Sá gamli er miklu fallegri“ Innlent Maðurinn handtekinn og fluttur til Reykjavíkur í nótt Innlent „Beinlínis gengið í skrokk á fólki“ Innlent Venstre fá umboð til að mynda ríkisstjórn Erlent Gagnrýna myndband Miðflokksins: „Þetta er bara Sovét-Ísland í dag“ Innlent Fleiri fréttir Farþegi Norrænu greindist með annað afbrigði hantaveiru Venstre fá umboð til að mynda ríkisstjórn Þriggja daga vopnahlé í Úkraínu Frederiksen á fund konungs vegna þráteflis Sátu um tóman banka í sex tíma Samföngum Maxwell refsað fyrir að tjá sig Stærsta haldlagning á rafmynt í sögu Svíþjóðar Umsátur í Þýskalandi: Bankarán varð að gíslatöku Segjast aldrei hafa séð Epstein-bréfið meinta áður Ekkert vopnahlé heldur umfangsmiklar árásir í Rússlandi Farage og félagar í Reform margfalda styrk sinn í sveitarstjórnum Englands Trump hefur í hótunum við Evrópusambandið Vopnahléið enn í gildi en alls óvíst um varanlegt samkomulag Skutu hvor á annan: Saka Bandaríkjamenn um að brjóta gegn vopnahléinu Sé ekki það sama og fyrir sex árum með Covid-19 Vopnaður maður sagður hafa ógnað Andrési fyrrverandi prins Handtaka kínverskan meintan njósnara í Noregi Þrjár „brúðir ISIS“ ákærðar fyrir hryðjuverk og þrælahald Kortleggja ferðir tuga sem fóru frá borði eftir að sá fyrsti dó Trump enn með tangarhald á Repúblikanaflokknum Risaflóðbylgja í Alaska talin nærri fimm hundruð metra há Franskur floti á leið til Persaflóa Segja Írani hafa valdið meiri skaða en menn hafa viðurkennt Segja Evrópu „útungunarstöð“ hryðjuverkaógnarinnar Birta bréf sem Epstein á að hafa skrifað áður en hann lést Þrír fluttir til Hollands og hantaveiruskipið á leið til Tenerife Deilir djúpfalsaðri mynd af sér sjálfri til að vara aðra við Gerðu árás á Beirút í fyrsta skipti eftir að vopnahlé tók gildi Ted Turner er látinn Segja Bandaríkin enn með óásættanlegar kröfur Sjá meira