Húsnæði-byggingarfélag RVK. Kári Jónsson skrifar 8. febrúar 2026 19:02 Húsnæðiskreppan í Reykjavík er ekki tilviljun. Hún er afleiðing stefnu. Ítrekað er því haldið fram að markaðurinn muni leysa vandann. Byggja meira. Byggja hraðar. Byggja ódýrara. Raunin er önnur. Þegar eftirspurn eykst byggja einkaaðilar of lítið. Þegar óvissa eykst hætta þeir að byggja. Útkoman er alltaf sú sama: hærra verð og meira óöryggi. Þetta er ekki markaðsbrestur sem kemur óvænt. Þetta er kerfi sem virkar eins og því er ætlað. Í Vín er um 40 prósent húsnæðis í eigu borgarinnar eða óhagnaðardrifinna félaga. Þar er húsnæði innviður, ekki spákaupmennska. Leiguverð er stöðugra. Sveiflur minni. Helsinki fer aðra leið. Borgin á landið. Setur verðþök. Tryggir framboð. Markaðurinn starfar áfram – en innan ramma. Þessar borgir hafa ekki bannað einkarekstur. Þær hafa einfaldlega hætt að treysta honum einum. Í Reykjavík er staðan önnur. Uppbygging er háð arðsemissjónarmiðum fárra aðila. Þegar þeir hægja á sér, stöðvast framboð. Kostnaðurinn lendir á heimilum. Byggingarfélag í eigu Reykjavíkurborgar er ekki róttæk hugmynd. Það er viðbragð við raunveruleikanum. Slíkt félag þyrfti ekki að hámarka hagnað. Hlutverk þess væri að byggja stöðugt. Byggja fjölbreytt. Byggja á viðráðanlegu verði. Spurningin er einföld. Ætlum við að halda áfram að kalla húsnæðiskreppu „markaðsaðstæður“? Eða ætlum við að viðurkenna að þetta er stefnuval – og velja öðruvísi? Höfundur er verkamaður og öryrki Suðurnesjabær. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Húsnæðismál Mest lesið Referendum: Gratitude and Outlook from the Swiss Substitute Carl Baudenbacher Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson Skoðun Hóparnir þrír sem segja JÁ Rúnar Vilhjálmsson Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason Skoðun Hvaða þýðingu hefur óvissa um aðildarsamning að ESB? Jón Jónsson Skoðun Trump á ekki að vera ástæðan Friðjón R. Friðjónsson Skoðun Einelti og samskiptahættir kvenna á Íslandi Vigdís Ásgeirsdóttir Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir Skoðun Ástkæra, ylhýra, orðljóta málið… mitt Íris Erlingsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Danir, ESB og staða Íslands Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“ ? Guðríður Lára Þrastardóttir skrifar Skoðun Frá öllum til allra með nútímalegum sjúkratryggingum Sigurður H. Helgason skrifar Skoðun Tækifærið er núna Agnar H. Johnson skrifar Skoðun Einelti og samskiptahættir kvenna á Íslandi Vigdís Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Hlaupið er búið - en láttu það ekki stoppa þig Sigrún Elva Einarsdóttir skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift Guðbjörg Oddný Jónasdóttir skrifar Skoðun Trump á ekki að vera ástæðan Friðjón R. Friðjónsson skrifar Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson skrifar Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Samkeppniseftirlitið eitt og sér Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson skrifar Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar Skoðun Skipulag sem má ekki borga sig! Íris Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson skrifar Skoðun Hvaða þýðingu hefur óvissa um aðildarsamning að ESB? Jón Jónsson skrifar Skoðun Ástkæra, ylhýra, orðljóta málið… mitt Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Referendum: Gratitude and Outlook from the Swiss Substitute Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Eru 532 milljarðar minni tala en 245 milljarðar? Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Lágir vextir og lágt vöruverð? Reynir Zoëga skrifar Skoðun Óviss um ESB? Segðu nei Jón Ívar Einarsson skrifar Skoðun Hóparnir þrír sem segja JÁ Rúnar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Segðu bara nei við sölumanninn Egill Gautason skrifar Sjá meira
Húsnæðiskreppan í Reykjavík er ekki tilviljun. Hún er afleiðing stefnu. Ítrekað er því haldið fram að markaðurinn muni leysa vandann. Byggja meira. Byggja hraðar. Byggja ódýrara. Raunin er önnur. Þegar eftirspurn eykst byggja einkaaðilar of lítið. Þegar óvissa eykst hætta þeir að byggja. Útkoman er alltaf sú sama: hærra verð og meira óöryggi. Þetta er ekki markaðsbrestur sem kemur óvænt. Þetta er kerfi sem virkar eins og því er ætlað. Í Vín er um 40 prósent húsnæðis í eigu borgarinnar eða óhagnaðardrifinna félaga. Þar er húsnæði innviður, ekki spákaupmennska. Leiguverð er stöðugra. Sveiflur minni. Helsinki fer aðra leið. Borgin á landið. Setur verðþök. Tryggir framboð. Markaðurinn starfar áfram – en innan ramma. Þessar borgir hafa ekki bannað einkarekstur. Þær hafa einfaldlega hætt að treysta honum einum. Í Reykjavík er staðan önnur. Uppbygging er háð arðsemissjónarmiðum fárra aðila. Þegar þeir hægja á sér, stöðvast framboð. Kostnaðurinn lendir á heimilum. Byggingarfélag í eigu Reykjavíkurborgar er ekki róttæk hugmynd. Það er viðbragð við raunveruleikanum. Slíkt félag þyrfti ekki að hámarka hagnað. Hlutverk þess væri að byggja stöðugt. Byggja fjölbreytt. Byggja á viðráðanlegu verði. Spurningin er einföld. Ætlum við að halda áfram að kalla húsnæðiskreppu „markaðsaðstæður“? Eða ætlum við að viðurkenna að þetta er stefnuval – og velja öðruvísi? Höfundur er verkamaður og öryrki Suðurnesjabær.
Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar