Stóra sleggjan Gunnar Einarsson skrifar 2. febrúar 2026 09:01 Andmæli við lið tvö í grein Eyþórs Eðvarssonar frá 31 desember. Eyþór segir: „97% virkra loftslagfræðinga eru sammála um að loftslagshlýnunin sé mest af mannavöldum“. Þetta er stóra sleggjan, sem tekin er upp til að slá niður gagnrýni á Hamfarahlýnun. Í upprunalegu útgáfunni var sagt að 97% teldu CO2 hafa áhrif til hlýnunar, ekki að hlýnun væri „mest „ af völdum manna, né heldur að 97% vísindamanna teldu áhrifin skaðleg, sem var túlkun sem aðrir settu inn síðar. Tölfræðin að baki þessari fyrstu útgáfu var sérkennileg. Það voru lesnar 12000 greinar um loftslagsmál. 33% töldu að menn hefðu áhrif til til hlýnunar. 1 % taldi engin áhrif. Þetta gerir stærðfræðilega 97% með. Hin 66% sem ekki tóku afstöðu var sleppt úr jöfnunni, án skýringa. Hversu stór hluti trúði á hamfara hlýnun, var ekki til athugunar. Jafnvel þó einhverjir trúi fullyrðingunni, þá inniber hún tvær rökvillur: „appeal to popularity“ er þegar menn fullyrða að af því hversu margir aðhyllast einhverja skoðun þá hljóti hún fyrir vikið að vera sönn – „argumentum ad populum“. Hin er „appeal to authority“ það er þegar menn bera fyrir sig að af því eitthvað meint yfirvald eða einhver með ákveðna stöðu, segir eitthvað þá hljóti sú staðæfing þar með að vera sönn „argumentum ad verecundiam“ Al Gore ferðaðist um heiminn og flutti heimsendaspá sína. Hann spáði t.d. 2009 að allur ís yrði farin af norðurskautinu 2015. Stór landsvæði færu í kaf og fleira hræðilegt kæmi yfir okkur. Mannkynið jafnvel í hættu. Allt þetta átti að gerast á örfáum árum, ef ekki yrði brugðist við helst strax í gær. Honum og fleirum tókst að skapa stemningu, sem jaðraði við trúarbrögð. Sannleikurinn var fundinn. Prestar safnaðarins boðuðu bannfæringu þeirra sem andmæltu. Dr. Gro Harlem: „vísindalegri umræðan um hamfarahlýnun er lokið“. Yvo de Boer: „það er glæpsamlega óábyrgt að hunsa bráðavandan vegna hnattrænar hlýnunar“. Judy Curry sem er loftslagsfræðingur. Hún var í góðri stöðu í háskóla. Hún hafði verið í framlínu umræðu um CO2. Hún taldi að CO2 hafi áhrif en las ekki út úr gögnum að hamfarahlýnun væri á leiðinni. Hún byrjaði að lýsa efasemdum. Í raun var hún að segja: „hverfum ekki frá hinni vísindalegu aðferð, hlustum á gagnrýni. Loftslagið er svo flókið að það er útilokað að fullyrða eitthvað með vissu um veðurfar framtíðarinnar“. Það leið ekki á löngu þar til að ráðist var á hana og hún sökuð um andvísindaleg vinnubrögð og afneitun. Það var ráðist á hana persónulega og mannorð hennar dregið niður. Það endaði með að hún varð að segja af sér góðri stöðu við háskóla. Hún segir: „ég lifði þetta af, efnahagslega,, enda búin að borga niður húsnæðislánið og koma dóttur minni gegnum skóla“. Það er ekki skrítið að yngri vísindamenn séu hikandi að koma fram með gagnrýni þegar stemningin er þannig, að það er ráðist að gagnrýnandanum, ekki þau rök sem hann kemur með. Hver vill hljóta bannfæringu? Þeir sem ekki trúðu héldu sig til hlés, en muldruðu ef til vill þegar lítið bar á: “ hún snýst nú samt“. Annar vísindamaður Professor William Happer, einn af þeim sem var meðhöfundur að grein skrifaðri upp úr 1980 og boðaði að CO2 hefði áhrif til hlýnunar. Hann segir um þessa grein: við spáðum um áhrif CO2 til hlýnunar og settum fyrst inn bara hver áhrif CO2 yrðu. Áður en greinin var birt bætum við um betur og settum inn „positive feedback“. Þetta var gert á afar hæpnum forsemdum og ég skammast mín fyrir að nafn mitt sé á þessari ritgerð.“ Það er þessi reikniregla sem magnar upp áhrifin af CO2 og gerir þau meiri en ástæða er til. Hver sá sem hlustar á William á youtube getur varla sagt að hann viti ekki hvað hann er að tala um, hvað þá að hægt sé að líkja málflutningi hans við málflutning þeirra sem telja að jörðin sé flöt, eins og stundum er gert um afneitunarsinna. Hann segir að vissulega hafi CO2 áhrif en að þau séu hverfandi. Allt tal um að hamfarahlýnun sé yfirvofandi, standist ekki. Þeir sem trúa á að það þurfi ákveðin fjölda vísindamanna til að gagnrýni verði marktæk, geta fundið á netinu, langa lista með vísindamönnum sem afneita hamfarahlýnun. Stóra sleggjan virkaði vel, en hún er andvísindaleg og ég hélt satt best að segja að hún hefði verið grafin. Höfundur er fyrrverandi bóndi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Tækifæri í menntun sem við megum ekki missa af Skoðun Hvernig stenzt þetta skoðun, Dagur? Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Áklæðið endurnýjað en vélin enn biluð Jóhanna Þorkelsdóttir Skoðun Snorri Másson Heller Mills Sjöfn Asare Hauksdóttir Skoðun Halldór 18.04.2026 Halldór Trillukarlar – síðasta vígið gegn fáræði og spillingu Kjartan Sveinsson Skoðun Táknin skipta ekki máli – fagmennskan gerir það Magnús Þór Jónsson Skoðun Regnbogagrýlan Sigtryggur Ellertsson Skoðun Ríkisstjórnin má ekki bíða lengur Stefán Vagn Stefánsson Skoðun 30 ára aðlögun án áhrifa Ingólfur Sverrisson Skoðun Skoðun Skoðun Hvernig stenzt þetta skoðun, Dagur? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Áklæðið endurnýjað en vélin enn biluð Jóhanna Þorkelsdóttir skrifar Skoðun Tækifæri í menntun sem við megum ekki missa af skrifar Skoðun „Miskunnsami Samverjinn“ — sá sem þér ber að hata, fyrirlíta og forðast Sigurvin Lárus Jónsson skrifar Skoðun Samfélag regnbogans Dagný Kristinsdóttir skrifar Skoðun Táknin skipta ekki máli – fagmennskan gerir það Magnús Þór Jónsson skrifar Skoðun 30 ára aðlögun án áhrifa Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Kópavogsdalur er okkar Central Park Hákon Gunnarsson skrifar Skoðun Rödd þeirra sem bera kerfið uppi og rétturinn til að nota hana Formenn fag- og stéttarfélaga í heilbrigðisþjónustu skrifar Skoðun Trillukarlar – síðasta vígið gegn fáræði og spillingu Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Lyfjatengd dauðsföll eru pólitísk ákvörðun Unnar Þór Sæmundsson skrifar Skoðun Börn með málþroskaraskanir geta ekki beðið endalaust Hildur Jónsdóttir skrifar Skoðun Regnbogagrýlan Sigtryggur Ellertsson skrifar Skoðun Tímasetning efnahagsaðgerða er lykilatriði Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Snorri Másson Heller Mills Sjöfn Asare Hauksdóttir skrifar Skoðun Menntamálin eru í alvarlegum vanda Ragnar Þór Pétursson skrifar Skoðun Ríkisstjórnin má ekki bíða lengur Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Fullveldi eða ESB: Hver greiðir heimilisreikninginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum lengra Auður Hrefna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Ilmefni í umhverfi barna Harpa Fönn SIgurjónsdóttir skrifar Skoðun Í stuttu máli: Villandi tal um aðlögunarviðræður Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Vald í velvild Guðný Sara Birgisdóttir skrifar Skoðun „Hugmyndafræði“ regnbogans Snæbjörn Guðmundsson skrifar Skoðun Álag vegna keppnisferða að buga suma foreldra Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Kostnaður, kvíði og aðskilnaður Sigdór Yngvi Kristinsson skrifar Skoðun Staðfestur kerfisbrestur! Hver ber ábyrgð? Jón Þór Guðjónsson skrifar Skoðun Aðlögun Íslands að ESB: Þrír ólíkir farvegir Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Sanngjörn þjónusta fyrir alla Kópavogsbúa - líka í efri byggðum Örn Arnarson skrifar Skoðun Sjúklingar með langvinna sjúkdóma bera fastan kostnað sem heilbrigðir blessunarlega sleppa við Gestur Andrés Grjetarsson skrifar Skoðun Á leiksviði lífsins Hörður Torfason skrifar Sjá meira
Andmæli við lið tvö í grein Eyþórs Eðvarssonar frá 31 desember. Eyþór segir: „97% virkra loftslagfræðinga eru sammála um að loftslagshlýnunin sé mest af mannavöldum“. Þetta er stóra sleggjan, sem tekin er upp til að slá niður gagnrýni á Hamfarahlýnun. Í upprunalegu útgáfunni var sagt að 97% teldu CO2 hafa áhrif til hlýnunar, ekki að hlýnun væri „mest „ af völdum manna, né heldur að 97% vísindamanna teldu áhrifin skaðleg, sem var túlkun sem aðrir settu inn síðar. Tölfræðin að baki þessari fyrstu útgáfu var sérkennileg. Það voru lesnar 12000 greinar um loftslagsmál. 33% töldu að menn hefðu áhrif til til hlýnunar. 1 % taldi engin áhrif. Þetta gerir stærðfræðilega 97% með. Hin 66% sem ekki tóku afstöðu var sleppt úr jöfnunni, án skýringa. Hversu stór hluti trúði á hamfara hlýnun, var ekki til athugunar. Jafnvel þó einhverjir trúi fullyrðingunni, þá inniber hún tvær rökvillur: „appeal to popularity“ er þegar menn fullyrða að af því hversu margir aðhyllast einhverja skoðun þá hljóti hún fyrir vikið að vera sönn – „argumentum ad populum“. Hin er „appeal to authority“ það er þegar menn bera fyrir sig að af því eitthvað meint yfirvald eða einhver með ákveðna stöðu, segir eitthvað þá hljóti sú staðæfing þar með að vera sönn „argumentum ad verecundiam“ Al Gore ferðaðist um heiminn og flutti heimsendaspá sína. Hann spáði t.d. 2009 að allur ís yrði farin af norðurskautinu 2015. Stór landsvæði færu í kaf og fleira hræðilegt kæmi yfir okkur. Mannkynið jafnvel í hættu. Allt þetta átti að gerast á örfáum árum, ef ekki yrði brugðist við helst strax í gær. Honum og fleirum tókst að skapa stemningu, sem jaðraði við trúarbrögð. Sannleikurinn var fundinn. Prestar safnaðarins boðuðu bannfæringu þeirra sem andmæltu. Dr. Gro Harlem: „vísindalegri umræðan um hamfarahlýnun er lokið“. Yvo de Boer: „það er glæpsamlega óábyrgt að hunsa bráðavandan vegna hnattrænar hlýnunar“. Judy Curry sem er loftslagsfræðingur. Hún var í góðri stöðu í háskóla. Hún hafði verið í framlínu umræðu um CO2. Hún taldi að CO2 hafi áhrif en las ekki út úr gögnum að hamfarahlýnun væri á leiðinni. Hún byrjaði að lýsa efasemdum. Í raun var hún að segja: „hverfum ekki frá hinni vísindalegu aðferð, hlustum á gagnrýni. Loftslagið er svo flókið að það er útilokað að fullyrða eitthvað með vissu um veðurfar framtíðarinnar“. Það leið ekki á löngu þar til að ráðist var á hana og hún sökuð um andvísindaleg vinnubrögð og afneitun. Það var ráðist á hana persónulega og mannorð hennar dregið niður. Það endaði með að hún varð að segja af sér góðri stöðu við háskóla. Hún segir: „ég lifði þetta af, efnahagslega,, enda búin að borga niður húsnæðislánið og koma dóttur minni gegnum skóla“. Það er ekki skrítið að yngri vísindamenn séu hikandi að koma fram með gagnrýni þegar stemningin er þannig, að það er ráðist að gagnrýnandanum, ekki þau rök sem hann kemur með. Hver vill hljóta bannfæringu? Þeir sem ekki trúðu héldu sig til hlés, en muldruðu ef til vill þegar lítið bar á: “ hún snýst nú samt“. Annar vísindamaður Professor William Happer, einn af þeim sem var meðhöfundur að grein skrifaðri upp úr 1980 og boðaði að CO2 hefði áhrif til hlýnunar. Hann segir um þessa grein: við spáðum um áhrif CO2 til hlýnunar og settum fyrst inn bara hver áhrif CO2 yrðu. Áður en greinin var birt bætum við um betur og settum inn „positive feedback“. Þetta var gert á afar hæpnum forsemdum og ég skammast mín fyrir að nafn mitt sé á þessari ritgerð.“ Það er þessi reikniregla sem magnar upp áhrifin af CO2 og gerir þau meiri en ástæða er til. Hver sá sem hlustar á William á youtube getur varla sagt að hann viti ekki hvað hann er að tala um, hvað þá að hægt sé að líkja málflutningi hans við málflutning þeirra sem telja að jörðin sé flöt, eins og stundum er gert um afneitunarsinna. Hann segir að vissulega hafi CO2 áhrif en að þau séu hverfandi. Allt tal um að hamfarahlýnun sé yfirvofandi, standist ekki. Þeir sem trúa á að það þurfi ákveðin fjölda vísindamanna til að gagnrýni verði marktæk, geta fundið á netinu, langa lista með vísindamönnum sem afneita hamfarahlýnun. Stóra sleggjan virkaði vel, en hún er andvísindaleg og ég hélt satt best að segja að hún hefði verið grafin. Höfundur er fyrrverandi bóndi.
Skoðun „Miskunnsami Samverjinn“ — sá sem þér ber að hata, fyrirlíta og forðast Sigurvin Lárus Jónsson skrifar
Skoðun Rödd þeirra sem bera kerfið uppi og rétturinn til að nota hana Formenn fag- og stéttarfélaga í heilbrigðisþjónustu skrifar
Skoðun Sjúklingar með langvinna sjúkdóma bera fastan kostnað sem heilbrigðir blessunarlega sleppa við Gestur Andrés Grjetarsson skrifar