Setur „stærsta samning í sögunni“ í uppnám

Agnar Már Másson skrifar 17. janúar 2026 23:24

Von der Leyen og Trump tókust í hendur á Turnberry-golfvellinum í Skotlandi, sem er í eigu Trump, þar sem samningurinn var undirritaður í sumar. AP

Verslunarsamningur Bandaríkjanna og Evrópusambandsins frá því í fyrra er í uppnámi þar sem meirihluti á Evrópuþingi vill ekki lengur staðfesta samkomulagið í kjölfar þess að Donald Trump Bandaríkjaforseti hótaði átta Evrópulöndum með tollum í tengslum við Grænland.

Evrópuleiðtogar stilla nú saman strengi til þess að bregðast við hótunum Trumps, sem tilkynnti í dag að hann hygðist leggja tíu prósenta toll á allar vörur frá Danmörku, Noregi, Svíþjóð, Frakklandi, Bretlandi, Hollandi, Finnlandi og Þýskalandi frá og með 1. febrúar vegna þess að fyrrnefnd lönd styðja ekki innlimun Bandaríkjanna á Grænlandi.

Öll eiga þessi átta lönd það sameiginlegt að hafa sent hermenn til Grænlands á hernaðaræfingu. Að óbreyttu myndu tollarnir hækka í 25 prósent hinn 1. júní, bætti Trump við í færslu sinni í morgun.

Í ljósi þessara hótana Trumps er útlit fyrir að Evrópusambandið muni í bili ekki staðfesta viðskiptasamning ESB og Bandaríkjanna sem átti að binda enda á tollastríð Bandaríkjaforsetans og Evrópusambandsins.

Leiðtogar á Evrópuþinginu hafa hver á fætur öðrum lýst því yfir að þeir muni ekki samþykkja samninginn í bili.

Samningurinn var undirritaður af Trump og Ursulu von der Leyen, forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, í Turnberry í Skotlandi í júní. Trump hampaði samningnum sem þeim „stærsta í sögunni“ en hann þar hafði Evrópusambandið lofað að verja 750 milljörðum Bandaríkjadala í bandaríska orku og 600 milljörðum aukalega í fjárfestingar á bandarískum markaði.

Manfred Weber, formaður kristilegra Demókrata í EPP sem er stærsta flokkahópsins á Evrópuþinginu, lýsti því yfir í dag að vegna hótana Trump vildi flokkurinn ekki samþykkja verslunarsamning sem ESB og Bandaríkjastjórn komust að síðasta sumar.

Samkomulagið er vissulega þegar umdeilt á þinginu þar sem það þótti halla á Evrópumenn enda kveður það á um 15 prósenta toll á langflestar evrópskar útflutningsvörur, en ákveðnar bandarískar útflutningsvörur til Evrópu sluppu hins vegar við toll, sem var nýlunda.

„EPP er í raun fylgjandi viðskiptasamningnum, en í ljósi hótana Donalds Trumps í garð Grænlands getum við ekki lengur samþykkt hann. Gera verður hlé á núllprósenta tolli á bandarískar vörur,“ skrifaði Weber úr EPP í færslu á X í dag, en íhaldsfylking hans er stærsti flokkurinn á Evrópuþinginu.

Kathleen Van Brempt, varaforseti fylkingar sósíaldemókrata, sem er næststærti flokkahópurinn, hefur einnig gefið út að viðskiptasamningurinn verði ekki staðfestur undir þessum kringumstæðum, samkvæmt umfjöllun Guardian.

Valérie Hayer, formaður flokksins Endurnýjum Evrópu, fylkingar frjálslyndra mið-hægri manna, tekur undir og segir hótnair Trumps vera óásættanlegar. „Fyrir vikið getur Endurnýjum Evrópu ekki kosið með Turnberry-verslunarsamningi ESB og Bandaríkjanna.“

Á sama tíma er fjöldi flokkahópa í minnihluta á þinginu sem ekki styður samningin yfir höfuð og því má ráða að hann fái ekki samþykki en til stóð að greiða atkvæði um samninginn 26. janúar.

Á morgun, sunnudag, hefur verið boðað til aukafundar í ráði Evrópusambandsins klukkan 17 vegna hótana Bandaríkjaforseta.

Grænland Skattar, tollar og gjöld Evrópusambandið Donald Trump Bandaríkin Hótanir Bandaríkjanna vegna Grænlands