Rétt með­höndlun hakksins hefði komið í veg fyrir veikindi

„Við tökum þessu mjög alvarlega og höfum unnið náið með Matvælastofnun og stýrihópnum á meðan þetta mál er unnið. Þessi lota var framleidd 5. september og málið kemur upp 17. október, segir Ágúst Torfi Hauksson framkvæmdastjóri Kjarnafæðis.

Fram kom í tilkynningu frá MAST í morgun að rannsóknir Matís á uppruna E.coli smits hafi staðfest að bakterían var í hakki sem var matreitt á leikskólanum. Niðurstaða rannsóknarinnar er að eldun hakksins á leikskólanum hafi ekki verið fullnægjandi með tilliti til hreinlætis og réttrar meðhöndlunar hakks. Matráður leikskólans hefur sagt upp störfum en leikskólinn er enn lokaður.

Eingöngu selt til stærri eldhúsa

Börnin fengu hakk og spaghettí í matinn þann 17. október og veiktust eftir það. Hakkið var blandað nautgripa- og kindahakk frá Kjarnafæði. Það fór ekki í almenna sölu, heldur eingöngu selt til stærri eldhúsa. Um 45 börn hafa veikst af sýkingunni. Fjögur voru á gjörgæslu í gær og 11 inniliggjandi á Barnaspítalanum. 

Ágúst Torfi segir að þegar Kjarnafæði leitaði til sinna viðskiptavina, sem einnig höfðu keypt hakkið, hafi komið í ljós að þess hefði alls verið neytt án nokkurra vandkvæða eða veikinda hjá öðrum viðskiptavinum. Það hafi því ekki verið hægt að innkalla það. Hefði það verið hægt hefði Kjarnafæði gert það.

Hreinlæti og rétt meðhöndlun lykilatriði

Í tilkynningu MAST er farið ítarlega yfir það að E. coli bakteríur eru hluti af náttúrulegri þarmaflóru manna og dýra og geti borist í vatn, kjöt, grænmeti og önnur matvæli við framleiðslu þeirra. Þá kemur einnig fram að til séu mismunandi tegundir E.coli gerla. Flestar séu skaðlausar en að Shigatoxin myndandi E. coli (STEC) beri gen sem skrá fyrir eiturefnum sem geti valdið veikindum.

Þá kemur fram að samkvæmt löggjöf kjötframleiðslu sé ekki gerð krafa til framleiðenda að allt kjöt sé laust við E. coli áður en það fer á markað. Kjötframleiðendur eigi að gera allt sem í þeirra valdi stendur til að minnka líkur á mengun á skrokkum og kjötvörum í ferlinu. Það sé gert með hreinum gripum, réttum handbrögðum og hreinum búnaði.

Þá er einnig bent á að í skimun á tilvist sjúkdómsvaldandi baktería í íslensku kjöti á markaði hérlendis árið 2018 kom fram að STEC meinvirknigen fundust í tæplega 30 prósent sýna af lambakjöti og 11,5 prósent sýna af nautgripakjöti.

„Hreinlæti og rétt meðhöndlun kjöts og fullnægjandi eldun hjá notendum/neytendum er því lykilatriði til að koma í veg fyrir smit af völdum E. coli, þ.m.t. STEC frá kjöti. Rannsókn stýrihópsins hefur leitt í ljós að meðhöndlun hakksins að þessu leyti við matseld í leikskólanum hafi verið ófullnægjandi,“ segir í tilkynningunni.

Það hafi því verið gerlar í kjötinu en að vegna lélegrar meðhöndlunar á leikskólanum og lélegs hreinlætis hafi gerlarnir ekki steikst úr við eldun.  Sé kjötið steikt við 75°C eigi gerlarnir að drepast.

Meðhöndlun vörunnar í eldhúsinu ábótavant

Ágúst Torfi segir Kjarnafæði með reglubundið eftirlit á sínum vörum. Þau geri til dæmis örverutengdar mælingar í framleiðsluferlinu og hafi gert slíkar mælingar á þessari lotu af hakki.

„Það er ekkert sem benti til þess að varan hafi verið óörugg neytendum þegar hún fór frá okkur. Allar okkar mælingar voru undir mörkum og aðrir viðskiptavinir sem fengu vöruna í sömu lotu var ekki meint af, það kom ekkert upp.“

Ágúst Torfi segir að í vinnu stýrihópsins hafi verið skoðuð matvæli frá þeim og frá öðrum. Auk þess hafi eldhúsið sjálft verið skoðað.

„Niðurstaðan er sú að meðhöndlun vörunnar í eldhúsi hafi verið ábótavant. Það er alveg skelfilegt að fólk verði svona veikt og sérstaklega þegar það eru börn. Við tökum þessu mjög alvarlega og höfum því unnið náið með MAST og stýrihópnum,“ segir Ágúst Torfi.

Hann segir miður að nafni fyrirtækisins sé blandað í umræðuna og áréttar að niðurstaða stýrihópsins sé röng meðhöndlun í eldhúsinu á leikskólanum.

„Frekar en að okkar framleiðsluvara hafi verið utan einhverra marka. Það breytir því samt ekki að varan var framleidd hjá okkur. Það liggur fyrir að ef varan hefði verið elduð rétt þá dey gerillinn,“ segir hann og að eldunarleiðbeiningar MAST séu alveg skýrar með það.