Brennd af ferða­mönnum sem flökkuðu um landið í sótt­kví

Jóhann Sigurjónsson læknir á Ísafirði kom því á framfæri í færslu á Facebook-síðu sinni í gær að sér þætti ótækt að halda því að ferðalöngum, sem búsettir eru á landsbyggðinni og koma frá útlöndum, að koma sér tafarlaust á skráðan sóttkvíarstað, jafnvel þótt þeir eigi langt ferðalag fyrir höndum. Leggja ætti áherslu á að fólk gæti hvílt sig í grennd við flugvöllinn, frekar en að „etja þreyttum ferðalöngum út í að keyra um landið þvert og endilangt“, oft við erfið skilyrði.

Jóhann birti vangaveltur sínar í kjölfar banaslyss sem varð í Skötufirði á laugardag. Kona á þrítugsaldri lést þegar bíll sem hún var í ásamt manni sínum og barni hafnaði úti í sjó. Fjölskyldan átti langt ferðalag að baki; kom frá Póllandi seint um nóttina og hélt heim til Flateyrar strax í kjölfarið.

Þurfa ef til vill að hnykkja á möguleikanum

Rögnvaldur Ólafsson aðstoðaryfirlögregluþjónn hjá almannavörnum segir ábendinguna réttmæta og að hún sé til skoðunar hjá almannavörnum. Hann bendir þó á að hugsað hafi verið fyrir undanþágu í leiðbeiningum almannavarna, sem heimila ferðalöngum í sóttkví að gista nálægt landamærastöð ef brýna nauðsyn beri til.

„Og það á alltaf við þessi almenna regla ökumanna, alveg burtséð frá þessu, að ef fólk finnur fyrir þreytu á að leggja úti í kanti og hvíla sig eða bíða með að fara af stað eða þess háttar. En þetta hefur alltaf verið til staðar þessi heimild og við þurfum kannski að hnykkja á því við þá sem spurðir eru álits og leiðbeininga [á Keflavíkurflugvelli] að benda á þennan möguleika,“ segir Rögnvaldur í samtali við Vísi.

„Þessi heimild er til staðar en það er kannski túlkunaratriði hvað fólk metur sem brýna nauðsyn. En hún er alveg klár ef það er þreyta, flugþreyta eða veður og færð að trufla. Það var í rauninni það sem við höfðum í huga á sínum tíma þegar þetta var gert, því við búum á Íslandi þar sem er allra veðra von og maður þarf að vera stundum sveigjanlegur í plönum.“

Ferðamenn svo gott sem í hringferð í sóttkvínni

Gagnrýni Jóhanns sneri einkum að því að þrátt fyrir að reglur gerðu ráð fyrir umræddri undantekningu virtust landamæraverðir á Keflavíkurflugvelli ekki umburðarlyndir fyrir slíku. Jóhann vísaði til eigin reynslu í þeim efnum.

„[Ég] bar fyrir mig umferðaröryggi og spurði líka hvernig væri ef veður væri vont og færð á vegum slæm. Mér var tjáð skýrt og afdráttarlaust að veður og færð á vegum teldist ekki nauðsynleg ástæða til að tefja för, nema ef vegir væru beinlínis lokaðir,“ sagði Jóhann í færslu sinni.

Rögnvaldur bendir á í því samhengi að starfsfólk á landamærunum sé brennt af reynslu sinni af ferðamönnum, sem ekki hafi virt reglur um sóttkví.

„En þau eru væntanlega svolítið brennd af því að það bar á því fyrst þegar við settum þessar reglur að fólk túlkaði þær þannig, sérstaklega ferðamenn, að það gæti komið til landsins og ferðast í sóttkvínni. Það voru brögð að því. Við vorum að hafa afskipti af fólki sem kom til landsins og fór síðan bara á milli hótela og var í rauninni bara í hringferð um landið. Og var líka í „sight-seeing“ og að fara á ferðamannastaði yfir daginn. Við höfum alveg dæmi um það og það er náttúrulega alls ekki það sem við ætlumst til.“

En verður þessu haldið betur að fólki, að það skuli hvíla sig ef það á langt ferðalag fyrir höndum?

„Þetta er allt í höndum hvers og eins. Og maður veit að fyrir marga skipta peningar máli í þessu eins og öllu öðru. Það gildir bara nú eins og alltaf, að fólk á ekki að vera í umferðinni ef það treysti sér ekki til. Og það breytist ekkert þó að við séum í Covid.“