Sneiðum hjá spikinu 17. desember 2004 00:01 Fræða á fólk frekar en að banna því segir Guðrún Þóra Hjaltadóttir næringarráðgjafi og gefur lítið fyrir tillögur Samfylkingarinnar um takmörkun á auglýsingum á óhollum mat. Hún kallar eftir aukinni fræðslu um heilbrigða lífshætti og hvetur landsmenn til að drekka mikið af vatni um jólin svo að saltmagnið í líkamanum verði nú ekki of mikið. Foreldrarnir beri ábyrgðina Nokkrir þingmenn Samfylkingarinnar hafa lagt fram þingsályktunartillögu um takmörkun auglýsinga á óhollri matvöru en eins og rakið hefur verið á síðum þessa blaðs eru skiptar skoðanir um málið. "Mér finnst þetta of seint í rassinn gripið. Ég er þeirrar skoðunar að maður eigi að fræða fólk en ekki að banna því, gefa því heldur kost á að velja," segir Guðrún Þóra Hjaltadóttir, næringarráðgjafi og kennari. Hún neitar því ekki að fyrirtæki eigi að axla sína ábyrgð í þessum efnum en bendir samt á að það sé fyrst og fremst í verkahring foreldranna að ákveða hvað börnin láti ofan í sig. "Þetta er á okkar ábyrgð og mér finnst að við getum ekki alltaf hent þessu út til þjóðfélagsins. Við fæðum börn og svo er eins og allir aðrir eigi að sjá um þau," segir hún. Fræðsluna fyrr Guðrún er ómyrk í máli þegar talið berst að fræðslu um hollan mat og heilbrigða lífshætti en á henni telur hún sáran skort. "Ég held að ef við byrjum strax í leikskólunum að fræða börnin þá erum við að tala fyrir mjög móttækilegum eyrum. Þarna erum við hins vegar ekki með neina markvissa fræðslu." Sama sagan er í grunnskólunum en þar segir Guðrún Þóra lítill áhugi sé á markvissri heimilisfræðikennslu. "Það er til þessi fína námskrá en hins vegar vantar alveg eftirfylgnina, enginn fylgist með hvort farið sé eftir henni. Alltof oft er eingöngu verið að baka kökur og hræra deig." Allt í lagi að syndga smávegis Jólin eru á næsta leyti en þá er sykur-, salt- og fituneysla þjóðarinnar í hámarki. Spikfeitt hangikjötið er hesthúsað í tonnavís og ófáir konfektkassarnir verða tæmdir. Öllu er svo skolað niður með dísætum gosdrykkjum. Guðrún Þóra telur þó ekki ástæðu til að hafa miklar áhyggjur. "Ef þú borðar slíkan mat einn og einn dag skiptir þetta engu máli. Ef þú liggur hins vegar yfir þessu í hálfan mánuð þá er það slæmt. Ef fólk borðar alla jafna hollan mat, sleppir síðan af sér beislinu en tekur síðan upp fyrri hætti þá rjátlast kílóin tiltölulega fljótt af þeim aftur. Líkaminn finnur sitt jafnvægi." Engu að síður er Guðrún Þóra með nokkur góð ráð í handraðanum fyrir landsmenn yfir hátíðarnar. "Ég mæli með því að fólk drekki nóg til að losa saltið úr líkamanum og þá meina ég vatn en ekki sykraða gosdrykki. Síðan er bara að hreyfa sig. Hreyfingin er gífurlega mikilvæg líka," segir hún og bætir því við að varasamt sé að að borða salt dag eftir dag. "Það er ekki gott að borða hamborgarhrygg á aðfangadag, hangikjöt á jóladag og síðan afgangana á annan í jólum, sérstaklega þegar fólk er farið að eldast." Gufusoðnar rjúpur Hvað skyldi svo vera á borðum næringarráðgjafans á aðfangadagskvöld? "Ég hef alltaf haft rjúpur og ætli ég hafi þær ekki bara áfram," segir Guðrún Þóra en hún var með skosku rjúpurnar í fyrra og þótti fínar. "Ég steiki þær og gufusýð, set.leggina í botninn, bringuna niður og smjörklípu og mysuost ofan í og vatn upp að leggjunum. Þannig helst bragðið í rjúpunum," segir Guðrún Þóra Hjaltadóttir næringarráðgjafi. Heilsa Innlent Mest lesið Fann ástina og tók sénsinn í New York Lífið Lést af völdum alnæmis Lífið „Þetta eru pjöllu-klútar“ Lífið Mormónastjarna kemur út úr skápnum Lífið Ókunnug mamma ekki sátt með kaupin Tíska og hönnun Stjörnulífið: Sleikur við austurrískan leðurpervert Lífið Fjarlægður úr Love Island vegna tengsla sinna við stunguárás Lífið Fyrsta stiklan úr mynd Eggers og Sjónar Bíó og sjónvarp Syntu í tæpa þrettán tíma með höfrungum og hákörlum Lífið Synir Britney gengu tískupallinn í París Tíska og hönnun Fleiri fréttir Í jólaskapi í júní Sex íslenskir söngvarar ráðnir til Þjóðaróperunnar Myndaveisla: Þær voru fjallkonur um land allt í ár Þrír fulltrúar Íslendinga í hópi topp 20 undir 30 Hilmir Snær stígur einn á svið Arnhildur Pálmadóttir er borgarlistamaður Reykjavíkur Veggjakrotað með kandýfloss á sýningunni „Hæhóogjibbíjei” Myndaveisla: Aldrei of gamall til að skella sér á bak David Hockney er látinn Ný bók frá Kirkegaard 47 árum eftir dauða hans Pissaði fyrir framan fólk í sjö klukkutíma á dag Þorgerður Katrín og Sólveig Anna í þrumustuði í Þulu Metsöluhöfundur birtist óvænt á Ísafirði og áritaði bækur Marjane Satrapi er látin „úr sorg“ Natasha S. hlýtur Maístjörnuna Deilt um sýningu Bjarkar: „Asnalega uppsett og kostnaðarsamt prump“ Samfélag í bleyti framlag Íslands á Feneyjartvíæringnum í arkitektúr Aðalsteinn Bergdal er látinn Jónmundur bæjarlistamaður Garðabæjar 2026 Stóri skandallinn, óvæntir sigurvegarar og ótvíræð taplið Óresteia og Lína sigursælust á Grímunni Fjörður og mynd um áhrif innrásar Rússa verðlaunuð í Cannes „Þetta parísarhjól sökkar“ Tónlistariðnaðurinn mikið til „klám og rúnk“ Lætur Parkinson ekki lengur stöðva sig Borgin vill breyta Ingólfstorgi í sumarmarkað: „Eins og þruma úr heiðskíru lofti“ Tíminn stóð í stað í bílveltunni Sjóðheitir listamenn í eina litríka sæng Benedict snýr aftur í Þjóðleikhúsið og Óresteia í útrás Heiðra Sigrúnu Eldjárn með sérstöku brunnloki í Lækjargötu Sjá meira
Fræða á fólk frekar en að banna því segir Guðrún Þóra Hjaltadóttir næringarráðgjafi og gefur lítið fyrir tillögur Samfylkingarinnar um takmörkun á auglýsingum á óhollum mat. Hún kallar eftir aukinni fræðslu um heilbrigða lífshætti og hvetur landsmenn til að drekka mikið af vatni um jólin svo að saltmagnið í líkamanum verði nú ekki of mikið. Foreldrarnir beri ábyrgðina Nokkrir þingmenn Samfylkingarinnar hafa lagt fram þingsályktunartillögu um takmörkun auglýsinga á óhollri matvöru en eins og rakið hefur verið á síðum þessa blaðs eru skiptar skoðanir um málið. "Mér finnst þetta of seint í rassinn gripið. Ég er þeirrar skoðunar að maður eigi að fræða fólk en ekki að banna því, gefa því heldur kost á að velja," segir Guðrún Þóra Hjaltadóttir, næringarráðgjafi og kennari. Hún neitar því ekki að fyrirtæki eigi að axla sína ábyrgð í þessum efnum en bendir samt á að það sé fyrst og fremst í verkahring foreldranna að ákveða hvað börnin láti ofan í sig. "Þetta er á okkar ábyrgð og mér finnst að við getum ekki alltaf hent þessu út til þjóðfélagsins. Við fæðum börn og svo er eins og allir aðrir eigi að sjá um þau," segir hún. Fræðsluna fyrr Guðrún er ómyrk í máli þegar talið berst að fræðslu um hollan mat og heilbrigða lífshætti en á henni telur hún sáran skort. "Ég held að ef við byrjum strax í leikskólunum að fræða börnin þá erum við að tala fyrir mjög móttækilegum eyrum. Þarna erum við hins vegar ekki með neina markvissa fræðslu." Sama sagan er í grunnskólunum en þar segir Guðrún Þóra lítill áhugi sé á markvissri heimilisfræðikennslu. "Það er til þessi fína námskrá en hins vegar vantar alveg eftirfylgnina, enginn fylgist með hvort farið sé eftir henni. Alltof oft er eingöngu verið að baka kökur og hræra deig." Allt í lagi að syndga smávegis Jólin eru á næsta leyti en þá er sykur-, salt- og fituneysla þjóðarinnar í hámarki. Spikfeitt hangikjötið er hesthúsað í tonnavís og ófáir konfektkassarnir verða tæmdir. Öllu er svo skolað niður með dísætum gosdrykkjum. Guðrún Þóra telur þó ekki ástæðu til að hafa miklar áhyggjur. "Ef þú borðar slíkan mat einn og einn dag skiptir þetta engu máli. Ef þú liggur hins vegar yfir þessu í hálfan mánuð þá er það slæmt. Ef fólk borðar alla jafna hollan mat, sleppir síðan af sér beislinu en tekur síðan upp fyrri hætti þá rjátlast kílóin tiltölulega fljótt af þeim aftur. Líkaminn finnur sitt jafnvægi." Engu að síður er Guðrún Þóra með nokkur góð ráð í handraðanum fyrir landsmenn yfir hátíðarnar. "Ég mæli með því að fólk drekki nóg til að losa saltið úr líkamanum og þá meina ég vatn en ekki sykraða gosdrykki. Síðan er bara að hreyfa sig. Hreyfingin er gífurlega mikilvæg líka," segir hún og bætir því við að varasamt sé að að borða salt dag eftir dag. "Það er ekki gott að borða hamborgarhrygg á aðfangadag, hangikjöt á jóladag og síðan afgangana á annan í jólum, sérstaklega þegar fólk er farið að eldast." Gufusoðnar rjúpur Hvað skyldi svo vera á borðum næringarráðgjafans á aðfangadagskvöld? "Ég hef alltaf haft rjúpur og ætli ég hafi þær ekki bara áfram," segir Guðrún Þóra en hún var með skosku rjúpurnar í fyrra og þótti fínar. "Ég steiki þær og gufusýð, set.leggina í botninn, bringuna niður og smjörklípu og mysuost ofan í og vatn upp að leggjunum. Þannig helst bragðið í rjúpunum," segir Guðrún Þóra Hjaltadóttir næringarráðgjafi.
Heilsa Innlent Mest lesið Fann ástina og tók sénsinn í New York Lífið Lést af völdum alnæmis Lífið „Þetta eru pjöllu-klútar“ Lífið Mormónastjarna kemur út úr skápnum Lífið Ókunnug mamma ekki sátt með kaupin Tíska og hönnun Stjörnulífið: Sleikur við austurrískan leðurpervert Lífið Fjarlægður úr Love Island vegna tengsla sinna við stunguárás Lífið Fyrsta stiklan úr mynd Eggers og Sjónar Bíó og sjónvarp Syntu í tæpa þrettán tíma með höfrungum og hákörlum Lífið Synir Britney gengu tískupallinn í París Tíska og hönnun Fleiri fréttir Í jólaskapi í júní Sex íslenskir söngvarar ráðnir til Þjóðaróperunnar Myndaveisla: Þær voru fjallkonur um land allt í ár Þrír fulltrúar Íslendinga í hópi topp 20 undir 30 Hilmir Snær stígur einn á svið Arnhildur Pálmadóttir er borgarlistamaður Reykjavíkur Veggjakrotað með kandýfloss á sýningunni „Hæhóogjibbíjei” Myndaveisla: Aldrei of gamall til að skella sér á bak David Hockney er látinn Ný bók frá Kirkegaard 47 árum eftir dauða hans Pissaði fyrir framan fólk í sjö klukkutíma á dag Þorgerður Katrín og Sólveig Anna í þrumustuði í Þulu Metsöluhöfundur birtist óvænt á Ísafirði og áritaði bækur Marjane Satrapi er látin „úr sorg“ Natasha S. hlýtur Maístjörnuna Deilt um sýningu Bjarkar: „Asnalega uppsett og kostnaðarsamt prump“ Samfélag í bleyti framlag Íslands á Feneyjartvíæringnum í arkitektúr Aðalsteinn Bergdal er látinn Jónmundur bæjarlistamaður Garðabæjar 2026 Stóri skandallinn, óvæntir sigurvegarar og ótvíræð taplið Óresteia og Lína sigursælust á Grímunni Fjörður og mynd um áhrif innrásar Rússa verðlaunuð í Cannes „Þetta parísarhjól sökkar“ Tónlistariðnaðurinn mikið til „klám og rúnk“ Lætur Parkinson ekki lengur stöðva sig Borgin vill breyta Ingólfstorgi í sumarmarkað: „Eins og þruma úr heiðskíru lofti“ Tíminn stóð í stað í bílveltunni Sjóðheitir listamenn í eina litríka sæng Benedict snýr aftur í Þjóðleikhúsið og Óresteia í útrás Heiðra Sigrúnu Eldjárn með sérstöku brunnloki í Lækjargötu Sjá meira