Óskhyggja að vona að afgerandi svar fáist þann 29. ágúst Elísabet Inga Sigurðardóttir skrifar 8. ágúst 2026 12:00 Eiríkur Bergmann Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði og rithöfundur. vísir/anton brink Það er óskhyggja að vonast til að afgerandi stuðningur með eða á móti aðildarviðræðum við Evrópusambandið fáist upp úr kjörkössunum þann 29. ágúst. Þetta segir prófessor í stjórnmálafræði. Sagan í seinni tíð sýni að afar mjótt verði á munum þegar atkvæði verða talin. Samkvæmt nýrri könnun Gallup sem gerð var fyrir hreyfinguna Áfram-Ísland segjast átta prósent óákveðnir þegar spurt er um afstöðu þeirra í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við Evrópusambandið. 46 prósent ætla að segja já og sami fjöldi, 46 prósent, ætlar að segja nei. Staðan er því hnífjöfn þegar kemur að hópunum tveimur. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði segir það ekki koma á óvart. Reynslan í seini tíð sýni að þjóðaratkvæðagreiðslur sem snúast um Evrópusambandið verði ansi jafnar. Það hafi þó ekki alltaf verið þannig í sögunni. „Til dæmis þegar Austur-Evrópuríkin gengu inn í Evrópusambandið þá gerður þær það allar með yfirgnæfandi stuðningi eða meira og minna í það minnsta en það hefur verið miklu mjórra á mununum í ríkjum sem Íslendingar eru vanari að bera sig saman við eins og á Norðurlöndunum.“ Mjótt á munum Eiríkur segir til dæmis að Svíar hafi gengið inn í sambandið með litlum stuðningi auk þess sem Norðmenn felldu samning naumlega. „Þegar Bretar gengu út úr Evrópusambandinu var það líka mjög naumlega. Seinasta kosningin sem er reyndar fyrrum austantjaldsríki, Moldóva, þar var mjög mjótt á mununum. Þannig þetta hefur verið tilhneigingin ef maður lítur til tímans og samanburðarhæfra ríkja við Ísland þá segi það okkur að mjótt verði á munum.“ Þær atkvæðagreiðslur sem Eiríkur vísar til snérust um aðild að sambandinu eða útgöngu úr því. Í ágúst greiðum við landsmenn atkvæði með eða á móti því að fara í aðildarviðræður. Eiríkur segir þá breytu mögulega hafa einhver áhrif á það hvort mjög mjótt verði á munum, það sé þó erfitt að segja. Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra, var spurð að því í Bítinu á Bylgjunni fyrir helgi hvort 51 prósent niðurstaða væri nógu afgerandi til að hefja ekki viðræður. Sagðist hún þá gjarnan vilja fá meira afgerandi svar frá þjóðinni. Er það raunhæft? „Það er óskhyggja.“ Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Klukkustundar löng röð í öryggisleitina: Á hlaupum í átt að hliðinu Innlent Hafnaði úti í fjöru Innlent Kampavínið klárt þegar hann beið eftir að morðingjar létu til skarar skríða Erlent Brotist inn á meðan húsfrúin var heima: „Lífið er aðeins verra eftir þetta“ Innlent Endaði út af eftir framúrakstur Innlent Baudenbacher úthýst úr hátíðarsal háskólans Innlent Óskhyggja að vona að afgerandi svar fáist þann 29. ágúst Innlent Hvernig er myrkvinn þann 12. ágúst ólíkur þeim sem var árið 2015? Innlent Hátt í sjö hundruð komast ekki á kjörskrá í tæka tíð Innlent Sonur Bidens segir náðunina ekki góða ákvörðun Erlent Fleiri fréttir Beint streymi frá Gleðigöngunni Sakar rektor um að hindra upplýsingamiðlun til þjóðarinnar Óskhyggja að vona að afgerandi svar fáist þann 29. ágúst Óskhyggja að vonast eftir afgerandi svari og deilan harðnar 72 ár síðan síðast en 170 ár þar til næst Slökkvilið brást við tilkynningu um reyk Hafnaði úti í fjöru Klukkustundar löng röð í öryggisleitina: Á hlaupum í átt að hliðinu Endaði út af eftir framúrakstur Baudenbacher úthýst úr hátíðarsal háskólans Hátt í sjö hundruð komast ekki á kjörskrá í tæka tíð Sjö hundruð fá ekki að greiða atkvæði og bókstafirnir burt Ný fjarskiptakerfi séu viðkvæmari hvað varðar útbreiðslu Brotist inn á meðan húsfrúin var heima: „Lífið er aðeins verra eftir þetta“ Hægt að nálgast staðarspár fyrir almyrkvaslóðir á sérstöku spásvæði Heimabærinn borgar fyrir útför Gunnars að hluta Einkunnir verða birtar í tölustöfum í stað bókstafa Tilkynningum um innbrot fjölgar á ný ESB vill „skapandi lausnir“ fyrir íslenskan sjávarútveg Óvissa með sólmyrkvaveður Götulokanir vegna Gleðigöngunnar taka gildi í dag Stækkunarstjórinn boðar „skapandi lausnir“ fyrir Íslendinga Hommar komi verst út þegar kemur að mismunun launa Hvernig er myrkvinn þann 12. ágúst ólíkur þeim sem var árið 2015? „Nokkuð gott“ að fyrsta höggið hafi komið eftir sjö ára hjólahvísl Fengu virkjunarleyfi í Strandabyggð Ekki rétt að börn þurfi að bera gleraugun allan tímann Andstæðingar afvegaleiði kjósendur með „kjaftæði“ Farþegar muni ekki þurfa að taka allt úr töskunum í Keflavík Skattgreiðendur eigi fullan rétt á svörum Sjá meira
Samkvæmt nýrri könnun Gallup sem gerð var fyrir hreyfinguna Áfram-Ísland segjast átta prósent óákveðnir þegar spurt er um afstöðu þeirra í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við Evrópusambandið. 46 prósent ætla að segja já og sami fjöldi, 46 prósent, ætlar að segja nei. Staðan er því hnífjöfn þegar kemur að hópunum tveimur. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði segir það ekki koma á óvart. Reynslan í seini tíð sýni að þjóðaratkvæðagreiðslur sem snúast um Evrópusambandið verði ansi jafnar. Það hafi þó ekki alltaf verið þannig í sögunni. „Til dæmis þegar Austur-Evrópuríkin gengu inn í Evrópusambandið þá gerður þær það allar með yfirgnæfandi stuðningi eða meira og minna í það minnsta en það hefur verið miklu mjórra á mununum í ríkjum sem Íslendingar eru vanari að bera sig saman við eins og á Norðurlöndunum.“ Mjótt á munum Eiríkur segir til dæmis að Svíar hafi gengið inn í sambandið með litlum stuðningi auk þess sem Norðmenn felldu samning naumlega. „Þegar Bretar gengu út úr Evrópusambandinu var það líka mjög naumlega. Seinasta kosningin sem er reyndar fyrrum austantjaldsríki, Moldóva, þar var mjög mjótt á mununum. Þannig þetta hefur verið tilhneigingin ef maður lítur til tímans og samanburðarhæfra ríkja við Ísland þá segi það okkur að mjótt verði á munum.“ Þær atkvæðagreiðslur sem Eiríkur vísar til snérust um aðild að sambandinu eða útgöngu úr því. Í ágúst greiðum við landsmenn atkvæði með eða á móti því að fara í aðildarviðræður. Eiríkur segir þá breytu mögulega hafa einhver áhrif á það hvort mjög mjótt verði á munum, það sé þó erfitt að segja. Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra, var spurð að því í Bítinu á Bylgjunni fyrir helgi hvort 51 prósent niðurstaða væri nógu afgerandi til að hefja ekki viðræður. Sagðist hún þá gjarnan vilja fá meira afgerandi svar frá þjóðinni. Er það raunhæft? „Það er óskhyggja.“
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Klukkustundar löng röð í öryggisleitina: Á hlaupum í átt að hliðinu Innlent Hafnaði úti í fjöru Innlent Kampavínið klárt þegar hann beið eftir að morðingjar létu til skarar skríða Erlent Brotist inn á meðan húsfrúin var heima: „Lífið er aðeins verra eftir þetta“ Innlent Endaði út af eftir framúrakstur Innlent Baudenbacher úthýst úr hátíðarsal háskólans Innlent Óskhyggja að vona að afgerandi svar fáist þann 29. ágúst Innlent Hvernig er myrkvinn þann 12. ágúst ólíkur þeim sem var árið 2015? Innlent Hátt í sjö hundruð komast ekki á kjörskrá í tæka tíð Innlent Sonur Bidens segir náðunina ekki góða ákvörðun Erlent Fleiri fréttir Beint streymi frá Gleðigöngunni Sakar rektor um að hindra upplýsingamiðlun til þjóðarinnar Óskhyggja að vona að afgerandi svar fáist þann 29. ágúst Óskhyggja að vonast eftir afgerandi svari og deilan harðnar 72 ár síðan síðast en 170 ár þar til næst Slökkvilið brást við tilkynningu um reyk Hafnaði úti í fjöru Klukkustundar löng röð í öryggisleitina: Á hlaupum í átt að hliðinu Endaði út af eftir framúrakstur Baudenbacher úthýst úr hátíðarsal háskólans Hátt í sjö hundruð komast ekki á kjörskrá í tæka tíð Sjö hundruð fá ekki að greiða atkvæði og bókstafirnir burt Ný fjarskiptakerfi séu viðkvæmari hvað varðar útbreiðslu Brotist inn á meðan húsfrúin var heima: „Lífið er aðeins verra eftir þetta“ Hægt að nálgast staðarspár fyrir almyrkvaslóðir á sérstöku spásvæði Heimabærinn borgar fyrir útför Gunnars að hluta Einkunnir verða birtar í tölustöfum í stað bókstafa Tilkynningum um innbrot fjölgar á ný ESB vill „skapandi lausnir“ fyrir íslenskan sjávarútveg Óvissa með sólmyrkvaveður Götulokanir vegna Gleðigöngunnar taka gildi í dag Stækkunarstjórinn boðar „skapandi lausnir“ fyrir Íslendinga Hommar komi verst út þegar kemur að mismunun launa Hvernig er myrkvinn þann 12. ágúst ólíkur þeim sem var árið 2015? „Nokkuð gott“ að fyrsta höggið hafi komið eftir sjö ára hjólahvísl Fengu virkjunarleyfi í Strandabyggð Ekki rétt að börn þurfi að bera gleraugun allan tímann Andstæðingar afvegaleiði kjósendur með „kjaftæði“ Farþegar muni ekki þurfa að taka allt úr töskunum í Keflavík Skattgreiðendur eigi fullan rétt á svörum Sjá meira