Atvinnulausum verkamönnum fjölgar um fjörutíu prósent Bjarki Sigurðsson skrifar 12. júlí 2026 12:53 Ingólfur Bender er aðalhagfræðingur Samtaka iðnaðarins. Vísir/Arnar Atvinnulausum í byggingariðnaði og mannvirkjagerð fjölgar um tæp fjörutíu prósent milli ára. Aðalhagfræðingur Samtaka iðnaðarins segir þetta mikið áhyggjuefni og að áform ríkisstjórnarinnar geri illt verra. Tæplega tólfhundruð einstaklingar í byggingariðnaði og mannvirkjagerð voru atvinnulausir í júní samkvæmt tölum Vinnumálastofnunar. Á sama tíma í fyrra voru þeir 860 sem gerir fjölgun upp á tæp fjörutíu prósent. Atvinnuleysi í greininni mælist 6,3 prósent. Samtök iðnaðarins hafa ítrekað vakið athygli á kulnun greinarinnar en Ingólfur Bender, aðalhagfræðingur samtakanna, segir tölurnar sýna svart á hvítu að eitthvað þurfi að breytast. „Þetta er alvarlegt. Greinin veltir um sjö hundruð milljörðum króna. Í henni starfa um tuttugu þúsund manns. Greinin er um átta prósent af hagkerfinu, skattsporið er um 190 milljarðar. Þar af áttatíu milljarðar í beinum sköttum. Um leið og það dregur úr finnur hagkerfið fyrir. Svo sinnir greinin mjög mikilvægum þáttum í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis, atvinnuhúsnæðis og innviða. Við erum með mikla innviðaskuld,“ segir Ingólfur. Samdrátturinn sé mestur við uppbyggingu á íbúðarhúsnæði. Ýmsar skýringar séu á ástandinu en það þurfi að bregðast við. „Almennt er búið að hægja á hagkerfinu og hægur hagvöxtur. Því til viðbótar hefur verið mikil hækkun á opinberum gjöldum og sköttum, sem dregur úr vilja til að byggja íbúðir,“ segir Ingólfur. Þá séu ekki endilega bjartari tímar framundan. „Til þess að bæta gráu ofan á svart ætla stjórnvöld að gera það enn dýrara að byggja. Í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar sem var lögð fram í sumar kemur fram að fyrirhugað sé að lækka enn frekar endurgreiðslu virðisaukaskatts vegna vinnu manna á verkstað. Ef menn fara niður í núllið eru þetta tvær og hálf til þrjár milljónir á hverja íbúð. Það leggst á annan kostnað við uppbyggingu íbúða. Það dregur enn frekar úr uppbyggingu og skapar samdrátt. Þetta eru mjög neikvæð tíðindi ofan í þessar fréttir af samdrætti í greininni,“ segir Ingólfur. Byggingariðnaður Vinnumarkaður Fasteignamarkaður Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Stjórnsýsla Mest lesið Fjórar af hverjum fimm íbúðum seljast undir auglýstu verði: „Við höfum miklar áhyggjur“ Viðskipti innlent Telur Þórð hafa misskilið en sama tala varð niðurstaðan Viðskipti innlent Saka Símann um undirboð með áskriftarpakka Viðskipti innlent Skipuleggur matseðil fjölskyldunnar á augabragði, passar upp á óþol og sparar í innkaupum Atvinnulíf Opinbera sinn fyrsta langloku-iPhone og boða verðhækkanir Viðskipti erlent Eina vottunin sem sýnir hvaða fyrirtæki skara raunverulega fram úr Framúrskarandi fyrirtæki Toyota sýnir nýja bíla á laugardaginn Samstarf Ráðin markaðsstjóri Prís Viðskipti innlent Ráðin framkvæmdastjóri viðskiptaþróunar hjá Íslandshótelum Viðskipti innlent Frumkvöðull stimplar sig aftur inn með 622 kílómetra drægni Samstarf Fleiri fréttir Telur Þórð hafa misskilið en sama tala varð niðurstaðan Fjórar af hverjum fimm íbúðum seljast undir auglýstu verði: „Við höfum miklar áhyggjur“ Bundu nær allan koltvísýring og brennistein á Hellisheiði Ráðin framkvæmdastjóri viðskiptaþróunar hjá Íslandshótelum Ráðin markaðsstjóri Prís Saka Símann um undirboð með áskriftarpakka Opna nýtt kaffihús í Listasafni Reykjavíkur Svona er umhorfs í endurbættri fríhöfn Tjáir sig ekki um hvort mál tengt Heiðari sé til skoðunar 65 milljarða halli ef svartsýna sviðsmyndin rætist Á ég að festa vextina á húsnæðisláninu? Atli Þór til Almannaróms Sjö milljarðar gætu farið frá ríki til flugfélaga með sérlausn Markaðurinn verðleggur meiri verðbólgu eftir fjárlögin Reiðarslag, gríðarleg vonbrigði og „efnahagslegt flanerí“ Færri tengifarþegar en fleiri komu til Íslands Ferðamenn verða rukkaðir um aðgang að ferðamannastöðum Bankaskattur hækkaður um 75 prósent Gert ráð fyrir fimm milljarða afgangi „Það er svona sem við stækkum þessa köku“ Bakarar í basli eftir bandarísk mistök Yfir sjö þúsund tóku þátt í Regluverðinum Stóð varla í lappirnar og fattaði að þau gætu ekki staðið í þessu lengur Hagnaðist um 58 milljónir og greiddi 67 í arð „Lán á bara að vera lán“ Komin með ný nöfn Jóhanna, Egill og dr. Tingting til Reykjavík Geothermal Malbiksmeistari stýrir Malbikstöðinni Svara ekki spurningum um mögulegar uppsagnir hjá NetApp Bankaskattar séu fimm sinnum hærri en í samanburðarlöndum Sjá meira
Tæplega tólfhundruð einstaklingar í byggingariðnaði og mannvirkjagerð voru atvinnulausir í júní samkvæmt tölum Vinnumálastofnunar. Á sama tíma í fyrra voru þeir 860 sem gerir fjölgun upp á tæp fjörutíu prósent. Atvinnuleysi í greininni mælist 6,3 prósent. Samtök iðnaðarins hafa ítrekað vakið athygli á kulnun greinarinnar en Ingólfur Bender, aðalhagfræðingur samtakanna, segir tölurnar sýna svart á hvítu að eitthvað þurfi að breytast. „Þetta er alvarlegt. Greinin veltir um sjö hundruð milljörðum króna. Í henni starfa um tuttugu þúsund manns. Greinin er um átta prósent af hagkerfinu, skattsporið er um 190 milljarðar. Þar af áttatíu milljarðar í beinum sköttum. Um leið og það dregur úr finnur hagkerfið fyrir. Svo sinnir greinin mjög mikilvægum þáttum í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis, atvinnuhúsnæðis og innviða. Við erum með mikla innviðaskuld,“ segir Ingólfur. Samdrátturinn sé mestur við uppbyggingu á íbúðarhúsnæði. Ýmsar skýringar séu á ástandinu en það þurfi að bregðast við. „Almennt er búið að hægja á hagkerfinu og hægur hagvöxtur. Því til viðbótar hefur verið mikil hækkun á opinberum gjöldum og sköttum, sem dregur úr vilja til að byggja íbúðir,“ segir Ingólfur. Þá séu ekki endilega bjartari tímar framundan. „Til þess að bæta gráu ofan á svart ætla stjórnvöld að gera það enn dýrara að byggja. Í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar sem var lögð fram í sumar kemur fram að fyrirhugað sé að lækka enn frekar endurgreiðslu virðisaukaskatts vegna vinnu manna á verkstað. Ef menn fara niður í núllið eru þetta tvær og hálf til þrjár milljónir á hverja íbúð. Það leggst á annan kostnað við uppbyggingu íbúða. Það dregur enn frekar úr uppbyggingu og skapar samdrátt. Þetta eru mjög neikvæð tíðindi ofan í þessar fréttir af samdrætti í greininni,“ segir Ingólfur.
Byggingariðnaður Vinnumarkaður Fasteignamarkaður Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Stjórnsýsla Mest lesið Fjórar af hverjum fimm íbúðum seljast undir auglýstu verði: „Við höfum miklar áhyggjur“ Viðskipti innlent Telur Þórð hafa misskilið en sama tala varð niðurstaðan Viðskipti innlent Saka Símann um undirboð með áskriftarpakka Viðskipti innlent Skipuleggur matseðil fjölskyldunnar á augabragði, passar upp á óþol og sparar í innkaupum Atvinnulíf Opinbera sinn fyrsta langloku-iPhone og boða verðhækkanir Viðskipti erlent Eina vottunin sem sýnir hvaða fyrirtæki skara raunverulega fram úr Framúrskarandi fyrirtæki Toyota sýnir nýja bíla á laugardaginn Samstarf Ráðin markaðsstjóri Prís Viðskipti innlent Ráðin framkvæmdastjóri viðskiptaþróunar hjá Íslandshótelum Viðskipti innlent Frumkvöðull stimplar sig aftur inn með 622 kílómetra drægni Samstarf Fleiri fréttir Telur Þórð hafa misskilið en sama tala varð niðurstaðan Fjórar af hverjum fimm íbúðum seljast undir auglýstu verði: „Við höfum miklar áhyggjur“ Bundu nær allan koltvísýring og brennistein á Hellisheiði Ráðin framkvæmdastjóri viðskiptaþróunar hjá Íslandshótelum Ráðin markaðsstjóri Prís Saka Símann um undirboð með áskriftarpakka Opna nýtt kaffihús í Listasafni Reykjavíkur Svona er umhorfs í endurbættri fríhöfn Tjáir sig ekki um hvort mál tengt Heiðari sé til skoðunar 65 milljarða halli ef svartsýna sviðsmyndin rætist Á ég að festa vextina á húsnæðisláninu? Atli Þór til Almannaróms Sjö milljarðar gætu farið frá ríki til flugfélaga með sérlausn Markaðurinn verðleggur meiri verðbólgu eftir fjárlögin Reiðarslag, gríðarleg vonbrigði og „efnahagslegt flanerí“ Færri tengifarþegar en fleiri komu til Íslands Ferðamenn verða rukkaðir um aðgang að ferðamannastöðum Bankaskattur hækkaður um 75 prósent Gert ráð fyrir fimm milljarða afgangi „Það er svona sem við stækkum þessa köku“ Bakarar í basli eftir bandarísk mistök Yfir sjö þúsund tóku þátt í Regluverðinum Stóð varla í lappirnar og fattaði að þau gætu ekki staðið í þessu lengur Hagnaðist um 58 milljónir og greiddi 67 í arð „Lán á bara að vera lán“ Komin með ný nöfn Jóhanna, Egill og dr. Tingting til Reykjavík Geothermal Malbiksmeistari stýrir Malbikstöðinni Svara ekki spurningum um mögulegar uppsagnir hjá NetApp Bankaskattar séu fimm sinnum hærri en í samanburðarlöndum Sjá meira
Fjórar af hverjum fimm íbúðum seljast undir auglýstu verði: „Við höfum miklar áhyggjur“ Viðskipti innlent
Skipuleggur matseðil fjölskyldunnar á augabragði, passar upp á óþol og sparar í innkaupum Atvinnulíf
Fjórar af hverjum fimm íbúðum seljast undir auglýstu verði: „Við höfum miklar áhyggjur“ Viðskipti innlent
Skipuleggur matseðil fjölskyldunnar á augabragði, passar upp á óþol og sparar í innkaupum Atvinnulíf