Fötlunargleraugun upp! Ester Bíbí Ásgeirsdóttir og Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir skrifa 11. maí 2026 12:12 Það var mikið gleðiefni þegar Ísland lögfesti loksins samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks í lok síðasta árs eftir áratuga baráttu fatlaðs fólks, aðstandenda og hagsmunasamtaka þeirra. Nú sitjum við eftir með spurninguna „Og hvað svo?“ því mannréttindasáttmálar eru einskis virði ef samfélagið ætlar ekki að virða þá, vinna eftir þeim og læra af mistökunum sem gerð hafa verið.Alltof oft eru réttindi og þátttaka fatlaðs fólks bundin við velferðarþjónustu og við hugsum ekki um fatlað fólk sem þátttakendur í samfélaginu; á vinnumarkaði, sem listafólk, sem foreldra, sem neytendur og dýrmætan þátt í fjölbreytileika samfélagsins. En ef við hugsum ekki um fatlað fólk byggjum við ósjálfrátt hindranir sem koma í veg fyrir að fólk geti verið með. Þannig verður til hingrás af aðskilnaði og ósýnileika sem festir fordóma og útskúfun í sessi. Þess vegna verðum við að keyra upp úr þeim hjólförum að hugsa bara um fatlað fólk þegar við erum að hugsa um velferð og þjónustu fyrir fatlað fólk og setja upp fötlunargleraugun í hverju einasta máli. Hvernig við byggjum upp menningar- og íþróttastarf, hvernig við skipuleggjum útivistarsvæði, hvernig við hönnum strætóbiðskýli, hvernig þróum vefi og öpp og svo mætti áfram telja.Vinstrið í Hafnarfirði heitir því að vinna að aðgerðaráætlun um réttindi fatlaðs fólks með samning Sameinuðu þjóðanna að leiðarljósi og að verkferlar verði mótaðir sem tryggja að fötlunargleraugun verði sett upp þegar ákvarðanir eru teknar. Hver einasta strætóstoppistöð, hver einsta ákvörðun í stafrænni þróun, hver einasti leikvöllur, hver einasta hjáleið við framkvæmdir, hvert einasta útivistarsvæði, verður skoðuð með fötlunargleraugun á nefinu. Ef það hindrar samfélagsþátttöku fatlaðs fólks þarf að fara aftur að teikniborðinu! Ester Bíbí Ásgeirsdóttir er oddviti Vinstrisins í Hafnarfirði og Inga Björk skipar 10. sæti listans. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Hafnarfjörður Mest lesið Verður valdagræðgi Flokks fólksins honum að falli? Júlíus Valsson Skoðun Telur stjórnsýslu Íslands allt of litla Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Hver á sér fegurra föðurland? Marta Eiríksdóttir Skoðun Hvenær ætlum við að taka málefni heimilislausra alvarlega? Erla Björg Sigurðardóttir Skoðun Þjóðin föst í Groundhog Day krónunnar Baldur Pétursson Skoðun Velferð þarf rými Þorvaldur Davíð Kristjánsson Skoðun Halldór 27.06.2026 Halldór Verður Ísland brothætt byggð? Sigurjón Þórðarson Skoðun Kæru landar – Eigum við að hafna samningi sem við höfum ekki séð? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Tengsl eru innviðir samfélagsins Rannveig Tenchi Ernudóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hver á sér fegurra föðurland? Marta Eiríksdóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlum við að taka málefni heimilislausra alvarlega? Erla Björg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Telur stjórnsýslu Íslands allt of litla Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Verður valdagræðgi Flokks fólksins honum að falli? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Tengsl eru innviðir samfélagsins Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar Skoðun Kæru landar – Eigum við að hafna samningi sem við höfum ekki séð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Börnin fyrst, en þau bíða enn Steindór Þórarinsson,Jón K. Jacobsen skrifar Skoðun Að semja við sjálfan sig Sigurjón Njarðarson skrifar Skoðun Þjóðin föst í Groundhog Day krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Verður Ísland brothætt byggð? Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun „Kannski“ Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Velferð þarf rými Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar Skoðun Ábyrgð í orði og verki Lilja Dögg Alfreðsdóttir,Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Stóru verkefnin leysum við saman Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Valdatafl eða nauðsynlegt stopp á gölluðu frumvarpi? Jóhann Helgi Stefánsson skrifar Skoðun Dánaraðstoð: Varúð má ekki verða að forræðishyggju Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Farsæld barna: Ekkert annað en rómantísk saga á blaði Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver á þennan bústað? Já eða nei? Stefán Hrafn Jónsson skrifar Skoðun Brexit og fyrirhuguð þjóðaratkvæðagreiðsla hér á landi Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun How to ruin a university system with one law Colin Fisher skrifar Skoðun Upplýst umræða og framsal ríkisvalds Margrét Einarsdóttir skrifar Skoðun Skólinn er alltaf vandinn Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Geisp Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Dánaraðstoð fyrir deyjandi fólk: Á ótti við framtíðina að ráða úrslitum? Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Það sem kynslóðir byggðu – og okkar ábyrgð að varðveita Sveinn Kristjánsson skrifar Skoðun Handan óttans: Hvers konar Ísland viljum við byggja? Bjarndís Helena Mitchell skrifar Skoðun Lifandi hvalir skapa líka verðmæti Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Þegar íslenskir embættismenn auglýsa ísraelskt njósnafyrirtæki Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Magnús Magnússon skrifar Skoðun Hangið frammi á gangi í von um fréttir Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Viðreisn gengur í verkin Róbert Ragnarsson skrifar Sjá meira
Það var mikið gleðiefni þegar Ísland lögfesti loksins samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks í lok síðasta árs eftir áratuga baráttu fatlaðs fólks, aðstandenda og hagsmunasamtaka þeirra. Nú sitjum við eftir með spurninguna „Og hvað svo?“ því mannréttindasáttmálar eru einskis virði ef samfélagið ætlar ekki að virða þá, vinna eftir þeim og læra af mistökunum sem gerð hafa verið.Alltof oft eru réttindi og þátttaka fatlaðs fólks bundin við velferðarþjónustu og við hugsum ekki um fatlað fólk sem þátttakendur í samfélaginu; á vinnumarkaði, sem listafólk, sem foreldra, sem neytendur og dýrmætan þátt í fjölbreytileika samfélagsins. En ef við hugsum ekki um fatlað fólk byggjum við ósjálfrátt hindranir sem koma í veg fyrir að fólk geti verið með. Þannig verður til hingrás af aðskilnaði og ósýnileika sem festir fordóma og útskúfun í sessi. Þess vegna verðum við að keyra upp úr þeim hjólförum að hugsa bara um fatlað fólk þegar við erum að hugsa um velferð og þjónustu fyrir fatlað fólk og setja upp fötlunargleraugun í hverju einasta máli. Hvernig við byggjum upp menningar- og íþróttastarf, hvernig við skipuleggjum útivistarsvæði, hvernig við hönnum strætóbiðskýli, hvernig þróum vefi og öpp og svo mætti áfram telja.Vinstrið í Hafnarfirði heitir því að vinna að aðgerðaráætlun um réttindi fatlaðs fólks með samning Sameinuðu þjóðanna að leiðarljósi og að verkferlar verði mótaðir sem tryggja að fötlunargleraugun verði sett upp þegar ákvarðanir eru teknar. Hver einasta strætóstoppistöð, hver einsta ákvörðun í stafrænni þróun, hver einasti leikvöllur, hver einasta hjáleið við framkvæmdir, hvert einasta útivistarsvæði, verður skoðuð með fötlunargleraugun á nefinu. Ef það hindrar samfélagsþátttöku fatlaðs fólks þarf að fara aftur að teikniborðinu! Ester Bíbí Ásgeirsdóttir er oddviti Vinstrisins í Hafnarfirði og Inga Björk skipar 10. sæti listans.
Skoðun Hvenær ætlum við að taka málefni heimilislausra alvarlega? Erla Björg Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Kæru landar – Eigum við að hafna samningi sem við höfum ekki séð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Dánaraðstoð fyrir deyjandi fólk: Á ótti við framtíðina að ráða úrslitum? Svanur Sigurbjörnsson skrifar
Skoðun Þegar íslenskir embættismenn auglýsa ísraelskt njósnafyrirtæki Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Magnús Magnússon skrifar