„Mig langaði bara að deyja alla daga“

Alaska var gestur í nýjasta þætti hlaðvarpsins Allt í lagi með Birni Skúlasyni sem kom út í vikunni en hún ræddi þar um tónlistina, óregluna í æsku og fíknina. Hlaðvarpið er hluti af árverkniátaki Hugarafls, Allt í lagi, sem hefur það að markmiði að opna umræðu um andlega heilsu og hvetja fólk til að nýta sér úrræði þegar á reynir.

Þættirnir verða átta talsins og koma út hálfsmánaðarlega og eru sýndir á Vísi. Hingað til hefur Björn rætt við Mugison, Unu Torfa og Kolfreyja og á hann eftir að ræða við Elínu Hall, Pál Óskar, Jón Jónsson og Emilíönu Torrini. Þáttinn með Kolfreyju má sjá hér að neðan:

Fíknihegðunin byrjaði löngu fyrir drykkjuna

„Ég var alltaf að leita að tilgangi og því að tilheyra. Það er oft talað um það að andstæða fíknar séu tengsl og ég var bara að leita að tengslum og ást og var með eitthvað tómarúm inni í mér. Ég er akkúrat búin að vera edrú í þrjú ár í dag,“ segir Kolfreyja í viðtalinu um það sem olli því að hún fór út í neyslu.

„Ég byrja að sýna fíknihegðun löngu áður en ég byrja að drekka eða nota einhver önnur vímuefni. Ég byrja strax að leita í einhvern „sósíal standard“ eða viðurkenningu og „fixa“ mig á að borða mat. Ég man þegar ég fattaði að ég gæti borðað ógeðslega mikinn mat og liðið vel þangað til það hafði sínar afleiðingar.“

Hún hafi byrjað að sýna slíkt hegðunarmynstur tólf ára gömul og byrjað að drekka þegar hún var sextán ára. „Fyrir þetta leið mér bara mjög illa, ég var rosalega týnd ótrúlega lengi, alveg þangað til ég varð edrú,“ segir Kolfreyja.

Hún hafi átt góða vini í æsku en líka skipt ört um vini. Á sama tíma var hún stöðugt að flytja milli landshluta þannig það reyndist oft erfitt að halda tengslum við vinina. Hún hafi stöðugt verið að reyna að vera einhver önnur en hún sjálf, setti sér óraunhæfar kröfur og þess vegna fagnað því í hvert sinn að komast í nýtt umhverfi.

„Grunnurinn er að ég hataði sjálfa mig og skammaðist mín svo mikið fyrir það hver ég var. Ég vissi ekki að það eina sem myndi hjálpa mér væri það að rækta það sem er inni í mér og rækta það sem mér finnst gaman að gera,“ segir hún.

Vildi verða hauslaus alla daga

Þó drykkjan hafi byrjað þegar hún var sextán ára segir Kolfreyja að drykkjan hafi ekkert verið svo hræðilega framan af. Hún hafi hins vegar fengið þráhyggju fyrir djamminu og að endurtaka það aftur og aftur.

„Ég var ekki að drekka af því mér fannst það gott á bragðið, ég vildi verða hauslaus alltaf,“ segir hún. Snemma eftir að hún byrjaði að drekka hafi hún reynt að verða edrú og tekið edrútímabil milli djammtarna.

„Ég fann bara hvað þetta var miklu betri lausn heldur en að borða ótrúlega mikið nammi. Ég lýsi því stundum að ég sem alkohólisti og með andleg veikindi þurfi oft eitthvað snuð. Ég er bara lítið barn og þarf snuð til að hugga mig því mér finnst erfitt að vera til og mjög erfitt að vera ég sjálf ef ég er ekki með neina lausn í lífinu. En snuðið eyðist alltaf upp,“ segir Kolfreyja.

Fyrst hafi það verið óhóflegt nammiát, síðan hafi áfengið komið til sögunnar og aukist stöðugt áður en hún fór síðan út í harðari efni. „Þetta snýst alltaf um að ég þurfi einhverja huggun. Þetta er eitthvað teppi sem ég er með til að passa mig á heiminum,“ segir hún.

Kolfreyja byrjaði nítján ára í sambandi með fyrrverandi kærasta sínum og voru þau saman í þrjú ár. Þau hafi fundið hvort annað í þjáningunni en hún byrjaði líka að gera tónlist meðan þau voru saman og er þakklát fyrir það.

„Ég veit ég sæti ekki hérna í dag ef það væri ekki fyrir það að við vorum akkúrat að gera tónlist þarna í einhverju rugli,“ segir hún.

Gluggatjöldin loksins dregin frá

Kolfreyja segist ekki hafa byrjað bataferli sitt vegna þess hve illa fjölskyldu hennar leið eða því allir í kringum hana voru að missa vitið á henni heldur einfaldlega vegna þess að henni leið nægilega illa. Árið 2022 gekk hún í gegnum heilt ár af meðferðarbrölti.

„Mig langaði bara að deyja alla daga og eina huggunin sem ég hafði, að mér fannst, voru efni. Og það munaði mjög litlu að ég hefði dáið, þetta var ekkert eitthvað smá - ég var ekkert að drekka hvítvín og borða osta,“ segir Kolfreyja.

Eftir að Kolfreyja fór inn á Hlaðgerðarkot kynntist hún trú í fyrsta skiptið, trú á eitthvað æðra en hana sjálfa. Það hafi hjálpað henni að komast í gegnum erfiða tíma. „Ég lærði líka að ég ber ábyrgð á lífinu mínu og það er mjög mikilvægt fyrir mig að vita það,“ segir hún.

Samtal við meðferðarfulltrúa hennar hafi markað ákveðin þáttaskil.

„Gluggatjöldin eru bara dregin frá og horfi á allt líf mitt og alla þessa þykjustuleiki sem ég var að spila. Ég var í svo miklum þykjustueik alla æskuna mína og öll unglingsárin mín. Ár eftir ár,“ segir hún.

Hún hafi loksins áttað sig á því að draumarnir sem hún hafði myndu ekki koma til hennar á silfurfati og hún þyrfti að vinna fyrir þeimsjálf. „Mig langar ekki að deyja,“ hafi hún hugsað með sjálfri sér og ákveðið að leggja hart af sér.

„Þetta er eitt af því fáa sem ég sé raunverulega eftir“

Björn tók smá útúrdúr til að spyrja Kolfreyju út í stöðu stráka í dag, hvernig þeir eigi erfitt með að finna sig og sæki í eitraða karlmennsku á samfélagsmiðlum. Kolfreyja sagði þetta sömu þrá eftir því að tilheyra og hún bjó yfir sem barn.

„Þetta er bara ótrúlega sorglegt að þeir finni sig tilheyra þarna. Ef ég væri strákur í dag og hefði eitthvað tómarúm þá myndi ég líka leita í einhverja svona staði sem sem myndu gefa mér svona falskt öryggi,“ segir Kolfreyja.

Björn tengdi þetta við umræðuna um fíkn og nefndi hvað aðgengið að klámi, netspilavítum og veðmálum sé mikið fyrir ungt fólk í dag. Kolfreyja heldur að það sé röng nálgun að gera lítið úr drengjum og lýsa þessu sem aumingjaskap.

„Mér finnst það svo vont þegar verið að segja þessi strákur séu aumingjar,“ segir Kolfreyja og rifjar upp hvernig sú orðræða var notuð í kringum aukinn hnífaburð ungra drengja á Íslandi.

Hún nefnir Patrek, bróðurson sinn, sem stytti sér aldur fyrir fimm árum síðan. „Þetta var strákur með rosamikið ADHD, ekkert lagður einelti, eða eiginlega lagður í einelti af skólakerfinu, kennurunum sínum og skólastjóranum,“ segir Kolfreyja.

Það sé röng aðferð að hjálpa strákum með stöðugum skömmum, niðurrifi og neikvæðum skilaboðum. Skólakerfið hafi brugðist frænda hennar algjörlega.

„Hann því miður tók sitt eigið líf fimmtán ára,“ segir Kolfreyja og bætir við að hann hefði orðið tvítugur á þessu ári. Sjálf hafi hún verið í neyslu á þeim tíma og segir erfitt að horfast í augu við það í dag.

„Ég hélt ég ætti nægan tíma með honum og var ekkert að pæla í því hvernig honum liði eða tékka á honum af því ég var svo upptekin af því hvað mér leið illa. Þetta er eitt af því fáa sem ég sé raunverulega eftir, að hafa misst af honum,“ segir hún.