Ef við stöndum upp er leikurinn búinn! Geirdís Hanna Kristjánsdóttir skrifar 1. maí 2026 09:32 1.maí er mikilvægur dagur í kjarabaráttu verkafólks þar sem vakin er athygli á þeim kaupum og kjörum sem vinnandi fólk fær fyrir starfsframlag sitt. Fólkið sem í langflestum tilfella heldur samfélaginu gangandi með sínu, oft ósýnilega, vinnuframlagi. Hvernig sem dæmi væri umhorfs á sjúkrahúsunum ef enginn skúraði gólfin? Þvotturinn væri ekki þveginn? Salernin ekki þrifin? Og svo mætti lengi telja. Ég er ansi hrædd um að starfsemi sjúkrahússins myndi leggjast fljótt niður, því ekki er hægt að framkvæma skurðaðgerðir í skítugri skurðstofu. Ráðafólk og seðlabankastjóri tala iðulega um að stilla verði kröfum um launahækkanir í hóf til að verðbólgan blási ekki upp, því það er jú svo verðbólgumyndandi að fólk hafi í sig og á. Hvað þá að fólk geti leyft sér munað eins og að fara til tannlæknis, sérfræðilæknis, fara í klippingu/snyrtingu, bíó, leikhús eða tónleika. Eins má ekki gleyma fötluðu fólki og öldruðum í þessari baráttu. Öryrkjar voru vinnuafl áður en veikindi eða slys svipti þau heilsunni og getunni til að vera á vinnumarkaði, og margir hverjir eru þó engu að síður enn virkir á vinnumarkaði. Aldraðir eru fólkið sem byggði upp landið og vann baki brotnu frá unga aldri, því er skömm af því hve margir í þeim hópi eiga um sárt að binda. En af hverju er ástandið eins og það er? Jú, húsnæðiskostnaður er stjarnfræðilegur og stærsti útgjaldaliður heimilanna, húsnæðisstuðningur hrekkur skammt, sér í lagi þegar sá stuðningur rennur beina leið út í leiguverðið sem tekur hækkunum í hverjum mánuði. Leiguþak eða leigubremsa er eina leiðin til að stemma stigu við brjáluðum húsnæðismarkaði.Matarkarfan hækkar stöðugt svo matarkarfan verður rýrari hjá þeim sem þurfa að telja hverja krónu margsinnis áður en henni er ráðstafað. En hvað er til ráða? Betri kjör fela ekki alltaf í sér hækkun launa því hægt er að bæta líf og lífskjör fólks með ýmsum öðrum hætti, þar er húsnæðisliðurinn stærsta breytan, stytting vinnuvikunnar er önnur og lækkun matarkörfunnar skilar sér í hollari og betri mat á borð fólks. Hættum að bjóða tekjulægstu hópum samfélagsins að vera breiðu bökin og komum fram við þau af virðingu. Bætum lífsskilyrði fólks og komum í veg fyrir að þau bugist undan álaginu. Höfundur skipar 4.sæti á lista Sósíalistaflokks Íslands í borgarstjórnarkosningum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sósíalistaflokkurinn Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Verkalýðsdagurinn Mest lesið Hlógu þeir líka að Sviss, Ólafur Ragnar? Gauti B. Eggertsson Skoðun Mín kynslóð brást! Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Öndum í poka! Ísland verður í lagi Jóhannes Óli Sveinsson Skoðun Hverju myndi evran skila? - svar til Ásdísar Kristjánsdóttur Dagur B. Eggertsson Skoðun Eigi veldur sá er varar Sigurgeir B. Kristgeirsson Skoðun Íslensk, sænsk eða engin króna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Sameiginlegur þekkingargrunnur að glatast? Gunnar Salvarsson Skoðun Hvað ef ...? Brynjar M. Ólafsson Skoðun Evrópuherinn og hlutur Íslendinga Haraldur Ólafsson Skoðun Hinir miklu alvitringar Baldur Vignir Karlsson Skoðun Skoðun Skoðun Sameiginlegur þekkingargrunnur að glatast? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Bæjarstjórnarmyrkrið: Þegar einokunarleyfishafinn gat ekki kveikt ljósið Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Barátta intersex fólks standi styrkum fótum Daníel E. Arnarsson skrifar Skoðun JÁkvæður kvikmyndaframleiðandi Grímar Jónsson skrifar Skoðun Hvað ætlar þú að gera við tímann sem gervigreindin gefur þér? Þórdís Jóna Ingigerðardóttir skrifar Skoðun Hverju myndi evran skila? - svar til Ásdísar Kristjánsdóttur Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Eigi veldur sá er varar Sigurgeir B. Kristgeirsson skrifar Skoðun Hvað ef ...? Brynjar M. Ólafsson skrifar Skoðun Hlógu þeir líka að Sviss, Ólafur Ragnar? Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Námsmat og einkunnir: Áskoranir og viðhorf Erna Ingibjörg Pálsdóttir skrifar Skoðun Af sannleiksást og vinnuréttindum Vilborg Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Öndum í poka! Ísland verður í lagi Jóhannes Óli Sveinsson skrifar Skoðun Íslensk, sænsk eða engin króna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hinir miklu alvitringar Baldur Vignir Karlsson skrifar Skoðun Evrópuherinn og hlutur Íslendinga Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Var þetta kosningaloforðið? Fannar Logi Waldorff Sigurðsson skrifar Skoðun Mín kynslóð brást! Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Kerfið sem síar fjármuni út úr ríkissjóði bakdyramegin Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hvaða áhrif hefur það á hlaupara að hlaupa fyrir góðan málstað? Þórdís Lilja Gísladóttir skrifar Skoðun Draugasögur nútímans Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hinn háværi minnihluti Unnar Geir Unnarsson skrifar Skoðun Af hverju ég kýs Já 29. ágúst Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Ofan í skotgrafirnar Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvað kostar núverandi staða verslunina og íslenska neytendur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ferðaþjónusta fatlaðra Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar Skoðun Lesum í sumar – börnin okkar fylgjast með Jón Heiðar Gunnarsson skrifar Skoðun Íbúðalán í raunheimum: Svar við athugasemdum Gauta B. Eggertssonar Agnar Tómas Möller skrifar Skoðun Landráðabrigsl og skrípaleikir Einar Kárason skrifar Skoðun EES eða ESB – þar er efinn Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hér býr fólk! Rödd íbúa á framkvæmdasvæði Miðbæjar í mótun í Kópavogi Elín Kona Eddudóttir skrifar Sjá meira
1.maí er mikilvægur dagur í kjarabaráttu verkafólks þar sem vakin er athygli á þeim kaupum og kjörum sem vinnandi fólk fær fyrir starfsframlag sitt. Fólkið sem í langflestum tilfella heldur samfélaginu gangandi með sínu, oft ósýnilega, vinnuframlagi. Hvernig sem dæmi væri umhorfs á sjúkrahúsunum ef enginn skúraði gólfin? Þvotturinn væri ekki þveginn? Salernin ekki þrifin? Og svo mætti lengi telja. Ég er ansi hrædd um að starfsemi sjúkrahússins myndi leggjast fljótt niður, því ekki er hægt að framkvæma skurðaðgerðir í skítugri skurðstofu. Ráðafólk og seðlabankastjóri tala iðulega um að stilla verði kröfum um launahækkanir í hóf til að verðbólgan blási ekki upp, því það er jú svo verðbólgumyndandi að fólk hafi í sig og á. Hvað þá að fólk geti leyft sér munað eins og að fara til tannlæknis, sérfræðilæknis, fara í klippingu/snyrtingu, bíó, leikhús eða tónleika. Eins má ekki gleyma fötluðu fólki og öldruðum í þessari baráttu. Öryrkjar voru vinnuafl áður en veikindi eða slys svipti þau heilsunni og getunni til að vera á vinnumarkaði, og margir hverjir eru þó engu að síður enn virkir á vinnumarkaði. Aldraðir eru fólkið sem byggði upp landið og vann baki brotnu frá unga aldri, því er skömm af því hve margir í þeim hópi eiga um sárt að binda. En af hverju er ástandið eins og það er? Jú, húsnæðiskostnaður er stjarnfræðilegur og stærsti útgjaldaliður heimilanna, húsnæðisstuðningur hrekkur skammt, sér í lagi þegar sá stuðningur rennur beina leið út í leiguverðið sem tekur hækkunum í hverjum mánuði. Leiguþak eða leigubremsa er eina leiðin til að stemma stigu við brjáluðum húsnæðismarkaði.Matarkarfan hækkar stöðugt svo matarkarfan verður rýrari hjá þeim sem þurfa að telja hverja krónu margsinnis áður en henni er ráðstafað. En hvað er til ráða? Betri kjör fela ekki alltaf í sér hækkun launa því hægt er að bæta líf og lífskjör fólks með ýmsum öðrum hætti, þar er húsnæðisliðurinn stærsta breytan, stytting vinnuvikunnar er önnur og lækkun matarkörfunnar skilar sér í hollari og betri mat á borð fólks. Hættum að bjóða tekjulægstu hópum samfélagsins að vera breiðu bökin og komum fram við þau af virðingu. Bætum lífsskilyrði fólks og komum í veg fyrir að þau bugist undan álaginu. Höfundur skipar 4.sæti á lista Sósíalistaflokks Íslands í borgarstjórnarkosningum.
Skoðun Bæjarstjórnarmyrkrið: Þegar einokunarleyfishafinn gat ekki kveikt ljósið Arnar Sigurðsson skrifar
Skoðun Hvað ætlar þú að gera við tímann sem gervigreindin gefur þér? Þórdís Jóna Ingigerðardóttir skrifar
Skoðun Hvaða áhrif hefur það á hlaupara að hlaupa fyrir góðan málstað? Þórdís Lilja Gísladóttir skrifar
Skoðun Hvað kostar núverandi staða verslunina og íslenska neytendur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Íbúðalán í raunheimum: Svar við athugasemdum Gauta B. Eggertssonar Agnar Tómas Möller skrifar
Skoðun Hér býr fólk! Rödd íbúa á framkvæmdasvæði Miðbæjar í mótun í Kópavogi Elín Kona Eddudóttir skrifar