Stytting vinnuvikunnar í Reykjavík tekin út í umferðartöfum Ari Edwald skrifar 30. apríl 2026 12:16 Við stöndum því frammi fyrir þeirri stöðu að umferðartafir í Reykjavík eru orðnar sambærilegar við Kaupmannahöfn og litlu minni en í París og London. Þetta eru ekki bara óþægindi, þetta er gríðarlegt efnahagslegt tjón. Árlegur kostnaður vegna umferðartafa er metinn nálægt 100 milljörðum króna. Að óbreyttu er gert ráð fyrir að tafir aukist um 30–60% á næstu tíu árum. Þetta þýðir í reynd að stór hluti þeirra kjarabóta sem samið hefur verið um í styttingu vinnuvikunnar fer einfaldlega í súginn. Borgarlínan er dýr lausn sem leysir ekki vandann Þrátt fyrir þessa stöðu er haldið áfram með útfærslu Borgarlínunar í upplýsingaóreiðu og þvert á alla skynsemi. Samkvæmt nýjustu áætlunum kostar verkefnið um 136 milljarða króna, en þetta eru bara fyrstu tölur sem eiga eftir að hækka. Þær jafngilda samt um 16,3 milljónum króna á hvern notanda almenningssamgangna í dag. Hagfræðilegt mat bendir til neikvæðrar arðsemi upp á um 210 milljarða króna og það sem verra er að jafnvel með Borgarlínunni er gert ráð fyrir meiri umferðartöfum þegar framkvæmdum lýkur. Á sama tíma á að fækka almennum akreinum til að rýma fyrir sérakreinum sem þýðir einfaldlega meiri tafir fyrir meginþorra fólks með tilheyrandi samfélagslegri sóun. Hver borgar reikninginn? Fjármögnun verkefnisins er mjög óljós en ljóst að hún mun kalla á stóraukna skattheimtu, enda um að ræða eina stærstu opinberu framkvæmd í sögu landsins. Í raun er hér verið að leggja til að færa hundruð milljarða frá skattgreiðendum til tiltölulega lítils hóps notenda byggt á óraunhæfum forsendum um notkun. Komandi kynslóðir sitja svo uppi með himin háan rekstrarkostnað. Raunhæfari leið Ástæðan fyrir andstöðu Miðflokksins er einföld. Það er verið að verja hugmynd vegna þess að of miklu hefur þegar verið fórnað í hana en ekki vegna þess að hún sé góð. Við teljum vafalaust að hægt sé að ná betri árangri fyrir mun minna fé og á styttri tíma. Við leggjum til að: bæta núverandi strætókerfi með aukinni tíðni setja forgangsakreinar hægra megin við umferð veita strætó forgang með snjallljósastýringu Áætlaður kostnaður er fjórðungur til þriðjungur af Borgarlínunni. Að auki viljum við prófa tímabundið að fella niður fargjöld til að auka notkun og styðja við raunverulega hvata í stað þvingana. Horfa fram á veginn en ekki aftur í tímann Samgöngur eru að taka hröðum breytingum. Snjallstýring umferðar og sjálfkeyrandi ökutæki eru þegar orðin raunveruleiki víða erlendis og þróast mjög hratt. Í því ljósi er óábyrgt að festa höfuðborgarsvæðið í dýru og ósveigjanlegu kerfi sem byggir á forsendum gærdagsins. Það eru ekki rök að halda áfram á óbreyttri leið þó það sé búið að eyða 10 árum í glærukynningar. Við eigum að halda valkostum opnum, ekki þrengja að þeim. Val sem skiptir máli Við stöndum frammi fyrir skýru vali. Að halda áfram á sömu braut með auknum töfum, auknum kostnaði og minni lífsgæðum. Eða að velja skynsamari, hagkvæmari og sveigjanlegri lausnir. Það er ekki skortur á hugmyndum sem er vandamálið. Það er skortur á vilja til að endurskoða rangar ákvarðanir. Höfundur er oddviti Miðflokksins í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Ari Edwald Mest lesið Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson Skoðun Þú, ég og dildóinn Eva Pandora Baldursdóttir Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir Skoðun SÁÁ, milljarðarnir og aðhaldið sem vantar Kristín I. Pálsdóttir Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun Hvalveiðum er lokið... í bili Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir Skoðun Tæknin í okkar þágu – ekki öfugt Halla Tómasdóttir Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson Skoðun Skoðun Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson skrifar Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Tæknin í okkar þágu – ekki öfugt Halla Tómasdóttir skrifar Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir skrifar Skoðun Hvalveiðum er lokið... í bili Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hver borgar? — Seinni hluti: Já 2026 Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Parkour skúrinn - Síðasta vígið Davíð Már Sigurðsson, Tommi Thor Guðmundsson,Viktor Yngvi Ísaksson skrifar Skoðun Þú, ég og dildóinn Eva Pandora Baldursdóttir skrifar Skoðun SÁÁ, milljarðarnir og aðhaldið sem vantar Kristín I. Pálsdóttir skrifar Skoðun Sheeran og Gaza Arnar Eggert Thoroddsen skrifar Skoðun Sameinumst um 2,5 prósent markmið Seðlabankans Bragi Bjarnason skrifar Skoðun Lestur er meira en ein aðferð Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Hver skilgreinir svarið? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Krónan varð eftir – nú þarf að láta hana virka Örn Sigurdsson skrifar Skoðun Grænlandssamningurinn Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Uppsagnir hafnar en ríkið er ekki tilbúið að taka við Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þegar faglegt sjálfstæði verður að neitunarvaldi Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Penelópa í Valhöll Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þegar „fjölmiðlastyrkir“ eru ekki fyrir alla fjölmiðla Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Litlar ákvarðanir geta leitt til fleiri heilbrigðra æviára Thor Aspelund skrifar Skoðun Ferðaskrifstofur í gíslingu kjaradeilna: Hver á að borga brúsann? Ásdís Eir Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Allt landið eitt kjördæmi Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ég ætla ekki að verða sérfræðingur í salernispappír Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Ástæðan fyrir ástandinu hjá SÁÁ Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Hvers vegna er ég ekki kominn lengra? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Sagan frá hinni hliðinni Sólveig Jancauskiene skrifar Sjá meira
Við stöndum því frammi fyrir þeirri stöðu að umferðartafir í Reykjavík eru orðnar sambærilegar við Kaupmannahöfn og litlu minni en í París og London. Þetta eru ekki bara óþægindi, þetta er gríðarlegt efnahagslegt tjón. Árlegur kostnaður vegna umferðartafa er metinn nálægt 100 milljörðum króna. Að óbreyttu er gert ráð fyrir að tafir aukist um 30–60% á næstu tíu árum. Þetta þýðir í reynd að stór hluti þeirra kjarabóta sem samið hefur verið um í styttingu vinnuvikunnar fer einfaldlega í súginn. Borgarlínan er dýr lausn sem leysir ekki vandann Þrátt fyrir þessa stöðu er haldið áfram með útfærslu Borgarlínunar í upplýsingaóreiðu og þvert á alla skynsemi. Samkvæmt nýjustu áætlunum kostar verkefnið um 136 milljarða króna, en þetta eru bara fyrstu tölur sem eiga eftir að hækka. Þær jafngilda samt um 16,3 milljónum króna á hvern notanda almenningssamgangna í dag. Hagfræðilegt mat bendir til neikvæðrar arðsemi upp á um 210 milljarða króna og það sem verra er að jafnvel með Borgarlínunni er gert ráð fyrir meiri umferðartöfum þegar framkvæmdum lýkur. Á sama tíma á að fækka almennum akreinum til að rýma fyrir sérakreinum sem þýðir einfaldlega meiri tafir fyrir meginþorra fólks með tilheyrandi samfélagslegri sóun. Hver borgar reikninginn? Fjármögnun verkefnisins er mjög óljós en ljóst að hún mun kalla á stóraukna skattheimtu, enda um að ræða eina stærstu opinberu framkvæmd í sögu landsins. Í raun er hér verið að leggja til að færa hundruð milljarða frá skattgreiðendum til tiltölulega lítils hóps notenda byggt á óraunhæfum forsendum um notkun. Komandi kynslóðir sitja svo uppi með himin háan rekstrarkostnað. Raunhæfari leið Ástæðan fyrir andstöðu Miðflokksins er einföld. Það er verið að verja hugmynd vegna þess að of miklu hefur þegar verið fórnað í hana en ekki vegna þess að hún sé góð. Við teljum vafalaust að hægt sé að ná betri árangri fyrir mun minna fé og á styttri tíma. Við leggjum til að: bæta núverandi strætókerfi með aukinni tíðni setja forgangsakreinar hægra megin við umferð veita strætó forgang með snjallljósastýringu Áætlaður kostnaður er fjórðungur til þriðjungur af Borgarlínunni. Að auki viljum við prófa tímabundið að fella niður fargjöld til að auka notkun og styðja við raunverulega hvata í stað þvingana. Horfa fram á veginn en ekki aftur í tímann Samgöngur eru að taka hröðum breytingum. Snjallstýring umferðar og sjálfkeyrandi ökutæki eru þegar orðin raunveruleiki víða erlendis og þróast mjög hratt. Í því ljósi er óábyrgt að festa höfuðborgarsvæðið í dýru og ósveigjanlegu kerfi sem byggir á forsendum gærdagsins. Það eru ekki rök að halda áfram á óbreyttri leið þó það sé búið að eyða 10 árum í glærukynningar. Við eigum að halda valkostum opnum, ekki þrengja að þeim. Val sem skiptir máli Við stöndum frammi fyrir skýru vali. Að halda áfram á sömu braut með auknum töfum, auknum kostnaði og minni lífsgæðum. Eða að velja skynsamari, hagkvæmari og sveigjanlegri lausnir. Það er ekki skortur á hugmyndum sem er vandamálið. Það er skortur á vilja til að endurskoða rangar ákvarðanir. Höfundur er oddviti Miðflokksins í Reykjavík.
Skoðun Parkour skúrinn - Síðasta vígið Davíð Már Sigurðsson, Tommi Thor Guðmundsson,Viktor Yngvi Ísaksson skrifar
Skoðun Ferðaskrifstofur í gíslingu kjaradeilna: Hver á að borga brúsann? Ásdís Eir Guðmundsdóttir skrifar