ESB umræðan: hver hagnast á því að gefa leikinn áður en hann byrjar? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar 21. apríl 2026 11:45 Við getum þakkað fyrir að hafa losað okkur við þá stjórn sem hér ríkti áður. Sú stjórn var þekkt fyrir eitt: að gera ekki neitt — að viðhalda óbreyttu ástandi. Og því halda þau áfram, nú í stjórnarandstöðu, þar sem þau berjast hart með „ekki rökum“ sem segja akkúrat ekki neitt gegn því að þjóðin fái að kjósa um hvort hefja eigi aðildarviðræður við ESB — eða réttara sagt, halda þeim áfram. Þau vilja með öðrum orðum gefa leikinn áður en hann hefst. Ekki sjá hvað hægt er að semja um — bara gefast upp með bölsýni og hugafar taparans. En í raun vitum við hvað að baki liggur. Alveg eins og í síðustu kosningum, þegar þjóðin náði þeim árangri að koma frá völdum stjórn sem einkenndist af sérhagsmunum og frændhygli, þá þurfum við að átta okkur á því hvað liggur að baki mótstöðunni sem háð er með hræðsluáróðri og upplýsingaóreiðu. Hvaða annar tilgangur gæti legið þar að baki, ef ekki er vitað hver niðurstaðan verður? Að baki liggur einfaldlega hörð barátta sérhagsmuna sem vilja halda sínu. Þeir vilja viðhalda hér okurvöxtum, okurverði á húsnæði og leigu, okri á matvöru, flutningum, tryggingum og bankakerfi sem sígur til sín eina af hverjum tíu krónum sem um hagkerfið fara. Þannig að spyrjum okkur: hver hagnast? Eða eins og máltækið segir: cui bono? Þar verður afstaðan skýrð og hægt er að horfa framhjá öllu bullinu sem leigupennar og fólk með eigin hagsmuni heldur að okkur alla daga. Við getum meira að segja litið framhjá því að þetta er einfaldlega spurning um lýðræðislegan rétt til að kjósa. Lítum bara á hver hagnast á óbreyttu ástandi — þá verður svarið ljóst. Svo er annar áhugaverður vinkill í þessari umræðu: andstaða þeirra sem lengst til vinstri standa í pólitík. Það er erfitt að átta sig á því af hverju það fólk vill ekki leyfa þjóðinni að kjósa. Hagur þeirra liggur ekki í óbreyttu ástandi — og hvað þá í því að gefast upp fyrirfram og vilja ekki sjá hvað samningur gæti falið í sér. Því hlýtur að liggja að baki einhvers konar ótti — líklegast við kapítalíska hagsmuni innan Evrópusambandsins. En eru okkar eigin kapítalistar betri? Þeir fá að starfa hér við óeðlilega hátt vaxtastig og í umhverfi þar sem fákeppni ríkir á flestum sviðum — aðstæður sem gagnast illa þeim sem vinstri stjórnmál segjast standa með. Þannig að kannski ræður ótti för — ekki gerviótti í þágu sérhagsmuna, heldur hugmyndafræðilegur ótti við það stjórnkerfi sem ESB er. Við eigum ekki að gefast upp áður en leikurinn hefst. Höfundur er stofnandi AIDr. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Tröllin eru að koma Björg Eva Erlendsdóttir Skoðun Kæru landar – af hverju eigum við að segja nei í ágúst? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Eiginleikar góðs leiðtoga Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Ísland vísar veginn í beinni nýtingu jarðhita Nótt Thorberg Skoðun Lágt atvinnuleysi? Lítum á tölurnar Halldór Jörgen Olesen Skoðun Hvað á að gera við afa? Stefanía Fanney Björgvinsdóttir Skoðun Verðbólga eða atvinnuleysi, hvort viltu frekar? Elliði Vignisson Skoðun Gjafakvótakerfið sem ráðherra Viðreisnar vill ekki kannast við Jón Kaldal Skoðun Þegar allt virðist vera í lagi í vinnunni Ragnhildur Bjarkadóttir Skoðun Fulltrúar ESB á RÚV Jón Bjarnason Skoðun Skoðun Skoðun Ísland vísar veginn í beinni nýtingu jarðhita Nótt Thorberg skrifar Skoðun Gjafakvótakerfið sem ráðherra Viðreisnar vill ekki kannast við Jón Kaldal skrifar Skoðun Hvað á að gera við afa? Stefanía Fanney Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Vandræðagangur ráðuneytis við kerfisbreytingar setur þingnefnd í vanda Leifur Þorkelsson skrifar Skoðun Hugleiðingar um heimili fyrir færniskert fólk á ýmsum aldri Sigrún Huld Þorgrímsdóttir skrifar Skoðun Verðbólga eða atvinnuleysi, hvort viltu frekar? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Um brottfararstöð og vistun barna Grímur Grímsson,Víðir Reynisson,Sandra Sigurðardóttir,Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir,Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Kæru landar – af hverju eigum við að segja nei í ágúst? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Stöðugleiki eða sveigjanleiki Sigurjón Njarðarson skrifar Skoðun Lágt atvinnuleysi? Lítum á tölurnar Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Nýtt kvótakerfi í sjókvíaeldi — á kostnað landeigenda og veiðiréttarhafa Jóhann Helgi Stefánsson skrifar Skoðun Heilbrigðiseftirlit á heima í nærumhverfinu Kolbrún Georgsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna styðja Íslendingar dánaraðstoð og hvað veldur andstöðu? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Ábyrgð í útlendingamálum – breytingar og árangur Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Tröllin eru að koma Björg Eva Erlendsdóttir skrifar Skoðun Ofbeldisstofnanir ríkisins ráðast á Ljósmyndara Kristján Logason skrifar Skoðun Kerfisgreining á íslensku fullveldi: Hvar liggja hagsmunir almennings í skugga íslenska nýlénsskipulagsins? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fulltrúar ESB á RÚV Jón Bjarnason skrifar Skoðun Óalandi og óferjandi Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Uppbygging nýrra hverfa skapar störf fyrir allt að 250 starfsgreinar Kristján Daníel Sigurbergsson skrifar Skoðun Manngerð mengun í Varmá kallar á aukið eftirlit með jarðborunum fremur en að dregið sé úr því Davíð A Stefánsson skrifar Skoðun Brjóstsviði á sumrin – þegar meltingin fer í sumarfrí Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Eiginleikar góðs leiðtoga Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Var samninganefndin að vinna eftir umboði Alþingis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hræsni siðferðisriddara Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun „Við erum svo eitruð að við gætum ekki flokkast sem matvara“ Anna María Björnsdóttir skrifar Skoðun Er drónaskapur dónaskapur? Björn Steinbekk skrifar Skoðun Greining Kolbrúnar Bergþórsdóttur á geðástandi andstæðinga ESB Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Þegar allt virðist vera í lagi í vinnunni Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Um mögulega 20 km styttingu Hringvegar á Norðurlandi vestra Jónas B. Guðmundsson skrifar Sjá meira
Við getum þakkað fyrir að hafa losað okkur við þá stjórn sem hér ríkti áður. Sú stjórn var þekkt fyrir eitt: að gera ekki neitt — að viðhalda óbreyttu ástandi. Og því halda þau áfram, nú í stjórnarandstöðu, þar sem þau berjast hart með „ekki rökum“ sem segja akkúrat ekki neitt gegn því að þjóðin fái að kjósa um hvort hefja eigi aðildarviðræður við ESB — eða réttara sagt, halda þeim áfram. Þau vilja með öðrum orðum gefa leikinn áður en hann hefst. Ekki sjá hvað hægt er að semja um — bara gefast upp með bölsýni og hugafar taparans. En í raun vitum við hvað að baki liggur. Alveg eins og í síðustu kosningum, þegar þjóðin náði þeim árangri að koma frá völdum stjórn sem einkenndist af sérhagsmunum og frændhygli, þá þurfum við að átta okkur á því hvað liggur að baki mótstöðunni sem háð er með hræðsluáróðri og upplýsingaóreiðu. Hvaða annar tilgangur gæti legið þar að baki, ef ekki er vitað hver niðurstaðan verður? Að baki liggur einfaldlega hörð barátta sérhagsmuna sem vilja halda sínu. Þeir vilja viðhalda hér okurvöxtum, okurverði á húsnæði og leigu, okri á matvöru, flutningum, tryggingum og bankakerfi sem sígur til sín eina af hverjum tíu krónum sem um hagkerfið fara. Þannig að spyrjum okkur: hver hagnast? Eða eins og máltækið segir: cui bono? Þar verður afstaðan skýrð og hægt er að horfa framhjá öllu bullinu sem leigupennar og fólk með eigin hagsmuni heldur að okkur alla daga. Við getum meira að segja litið framhjá því að þetta er einfaldlega spurning um lýðræðislegan rétt til að kjósa. Lítum bara á hver hagnast á óbreyttu ástandi — þá verður svarið ljóst. Svo er annar áhugaverður vinkill í þessari umræðu: andstaða þeirra sem lengst til vinstri standa í pólitík. Það er erfitt að átta sig á því af hverju það fólk vill ekki leyfa þjóðinni að kjósa. Hagur þeirra liggur ekki í óbreyttu ástandi — og hvað þá í því að gefast upp fyrirfram og vilja ekki sjá hvað samningur gæti falið í sér. Því hlýtur að liggja að baki einhvers konar ótti — líklegast við kapítalíska hagsmuni innan Evrópusambandsins. En eru okkar eigin kapítalistar betri? Þeir fá að starfa hér við óeðlilega hátt vaxtastig og í umhverfi þar sem fákeppni ríkir á flestum sviðum — aðstæður sem gagnast illa þeim sem vinstri stjórnmál segjast standa með. Þannig að kannski ræður ótti för — ekki gerviótti í þágu sérhagsmuna, heldur hugmyndafræðilegur ótti við það stjórnkerfi sem ESB er. Við eigum ekki að gefast upp áður en leikurinn hefst. Höfundur er stofnandi AIDr.
Skoðun Vandræðagangur ráðuneytis við kerfisbreytingar setur þingnefnd í vanda Leifur Þorkelsson skrifar
Skoðun Hugleiðingar um heimili fyrir færniskert fólk á ýmsum aldri Sigrún Huld Þorgrímsdóttir skrifar
Skoðun Um brottfararstöð og vistun barna Grímur Grímsson,Víðir Reynisson,Sandra Sigurðardóttir,Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir,Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar
Skoðun Nýtt kvótakerfi í sjókvíaeldi — á kostnað landeigenda og veiðiréttarhafa Jóhann Helgi Stefánsson skrifar
Skoðun Kerfisgreining á íslensku fullveldi: Hvar liggja hagsmunir almennings í skugga íslenska nýlénsskipulagsins? Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Uppbygging nýrra hverfa skapar störf fyrir allt að 250 starfsgreinar Kristján Daníel Sigurbergsson skrifar
Skoðun Manngerð mengun í Varmá kallar á aukið eftirlit með jarðborunum fremur en að dregið sé úr því Davíð A Stefánsson skrifar