Fjár­festing í hvíld skilar sér í meiri fram­leiðni

Á tímum þar sem sífellt meira er krafist af starfsfólki, aukinna afkasta og stöðugrar einbeitingar, er athyglisvert að við höfum að mörgu leyti fjarlægst eitt það einfaldasta sem styður við árangur: hvíldina.

Ég hef sjálf upplifað mismunandi vinnuumhverfi. Á einum vinnustað var sérstakt hvíldarherbergi og starfsfólk hvatt til að nýta það. Á öðrum hafði ég sófa inni á skrifstofunni minni. Þar gat ég teygt úr mér og svarað tölvupósti í símanum í annarri líkamsstöðu. Þessi einföldu úrræði skiptu meira máli en margur myndi halda. Að breyta um stellingu eða taka stutt hlé gefur aukinn kraft, bætta einbeitingu og meiri afköst.

Slík aðstaða getur verið sérstaklega mikilvæg fyrir þá sem finna fyrir líkamlegu álagi í starfi, til dæmis bakverkjum. En hún skiptir ekki síður máli fyrir andlega orku. Sú vitneskja að hægt sé að taka 15 mínútna hvíld getur jafnvel haft áhrif á mætingu starfsfólks, fólk mætir frekar til vinnu þótt það sé ekki í fullu formi, ef það veit að það getur náð sér á strik yfir daginn og gæti því dregið úr veikindafjarvistum.

Sumir vinnuveitendur óttast ef til vill að slík aðstaða leiði til leti eða misnotkunar. Raunin er líklega þveröfug. Starfsfólk sem upplifir traust og sveigjanleika sýnir meiri ábyrgð og tengsl við vinnustaðinn sem skilar sér í aukinni framleiðni.

Benedikt Jóhannsson sálfræðingur skrifaði áhugaverða grein á Vísi þann 26. mars sl. “Hádegisblundur og pásur – Með viti fremur en striti“

Þar rekur hann að þessi hugsun er í raun ekki ný. Í sveitum landsins tíðkaðist lengi að fólk legði sig stuttlega eftir hádegismat, jafnvel á annatíma við heyskap. Það var ekki merki um leti, heldur skynsemi. Með því að safna kröftum gat fólk unnið betur það sem eftir lifði dags.

Benedikt segir einnig í grein sinni að nútíma rannsóknir styðji þetta. Líffræðilegar vökulotur okkar ganga í um 90–120 mínútna sveiflum, þar sem hámarks einbeiting fylgir lágorkustigi sem kallar á hvíld í 15–20 mínútur. Ef við hunsum þessi merki eykst streita, einbeiting minnkar og hætta á kulnun vex. Ef við hlustum hins vegar á líkamann og tökum stutt hlé, aukast afköst á ný.

Þrátt fyrir þetta virðist vinnumenning víða ganga í gagnstæða átt. Kaffihlé hafa jafnvel verið skert og sífellt meiri áhersla lögð á samfellda framleiðni. En spurningin er hvort við séum í raun að tapa meira en við græðum.

Kannski er kominn tími til að endurhugsa vinnuumhverfið. Ekki með stórkostlegum breytingum, heldur einföldum lausnum: rólegum rýmum, sófum, stuttum hléum og skilningi á því að starfsfólk þurfi að endurhlaða batteríin til þess að auka afköst. Ég hvet atvinnurekendur til að huga að þessum þáttum í þágu starfsfólks en ekki síst framleiðni.

Höfundur er í framboði til stjórnar Visku stéttarfélags en félagar í Visku geta kosið í rafrænum kosningum á heimasíðu Visku til kl. 12 fimmtudaginn 16. apríl.