Varnir Evrópu Arnór Sigurjónsson skrifar 16. febrúar 2026 13:02 Öryggisráðstefnunni í Munich er lokið. Ræða Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna gerði lítið til að friða efasemdir Evrópubúa um stefnu Bandaríkjanna í heimsmálum hvort heldur það lítur að sameiginlegum vörnum, mannréttindum eða loftslagsmálum þó svo að hann sýndi meiri kurteisi en Vance, varaforseti gerði í fyrra á sama vettvangi. Og stjórnmálamenn Evrópu tóku eftir því að lokinni þátttöku í öryggisráðstefnunni heimsótti Rubio aðeins fulltrúa mestu afturhaldsafla innan ESB ríkjanna sem hafa sýnt Rússlandi mestu þjónkun, þá Orban, forsætisráðherra Ungverjalands og Figo forsætisráðherra Slóvakíu. Niðurstaðan er eftir sem áður sú að Evrópa verði að geta staðið á eigin fótum í að verja sameiginleg gildi og áherslur í öryggis- og varnarmálum, styðja Úkraínu gegn árásarstríði Rússlands þó svo að Bandaríkin skili auðu, tryggja sjálfstæði og fullveldi aðildarríkjanna og efnahagslegan framgang álfunnar þrátt fyrir tollastríð Trumps. Á sama tíma gera allir sér grein fyrir því að það verkefni að venja Evrópu af því að vera í skjóli Bandaríkjanna er risastórt. Á hernaðarsviðinu eru þetta helstu áskoranirnar á næstu 5-8 árum: Stærsta og erfiðasta áskorunin er að koma á fót gervitunglabelti í himingeimnum sem getur komið í stað bandaríska kerfisins hvað varðar upplýsingaöflun, eftirlit með landsvæðum og staðsetningu skotmarka. Þar á eftir kemur nauðsyn þess að þróa og framleiða meðaldræg og langdræg kjarnorkuvopn til viðbótar þeim strategísku eldflaugum sem Frakkar og Bretar ráða nú þegar yfir. Þetta er nauðsynlegt til að leysa kjarnorkuregnhlíf Bandaríkjanna af hólmi, en Rússar hafa staðsett vopn af þessari tegund bæði í Belarús og Kalingrad. Þjóðverjar og Svíar munu þurfa að taka þátt í þessu verkefni. Fjölga þarf í herjum Evrópu og koma á fót sameiginlegri herstjórn. Hugsanlegt er að ef Bandaríkin draga úr eða minnka þátttöku sína í NATO að þá yfirtaki ESB þessa kjarnastarfsemi undir stjórn evrópsks hershöfðingja. Efla þarf flutningagetu Evrópu með langdrægum flutningavélum. Samræma þarf vopnaframleiðslu þannig að einstök ríki keppi ekki lengur hvort við annað og stuðla þarf að fjöldaframleiðslu. Evrópa getur ekki lengur reitt sig alfarið á bandarísk vopn þar sem uppfærslur og varahlutir eru á hendi þeirra síðarnefndu. Sem dæmi má nefna hinar fullkomnu og háþróuðu F-35 orustuþotur sem margar Evrópuþjóðir hafa keypt. Gangi þetta eftir verður Evrópa í stakk búin til að standa sem sjálfstætt afl á meginlandinu með slagkraft sem hvorki Rússland eða Bandaríkin geta horft framhjá. Evrópa yrði þá verðugur bandamaður! Höfundur er varnarmálasérfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Arnór Sigurjónsson Öryggis- og varnarmál Mest lesið Hvað eruð þið að gera í ÖBÍ? Elísa Ósk Línadóttir Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson Skoðun Hver ber ábyrgð þegar læknar hverfa frá starfsemi sjúkrahúss? Jón Páll Hallgrímsson Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender Skoðun Skoðun Skoðun Hver ber ábyrgð þegar læknar hverfa frá starfsemi sjúkrahúss? Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar Skoðun Hvað vita þingmenn um hvalveiðar? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Verður Vogi lokað? Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Hvað eruð þið að gera í ÖBÍ? Elísa Ósk Línadóttir skrifar Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Skeifan í smjörinu Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta reddast: en hvað ef það reddast ekki? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Getureglan og froðan Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Hvernig lögum við fegurðarskyn okkar að orkuskiptabyltingunni? Páll Jakob Líndal skrifar Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson skrifar Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson skrifar Sjá meira
Öryggisráðstefnunni í Munich er lokið. Ræða Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna gerði lítið til að friða efasemdir Evrópubúa um stefnu Bandaríkjanna í heimsmálum hvort heldur það lítur að sameiginlegum vörnum, mannréttindum eða loftslagsmálum þó svo að hann sýndi meiri kurteisi en Vance, varaforseti gerði í fyrra á sama vettvangi. Og stjórnmálamenn Evrópu tóku eftir því að lokinni þátttöku í öryggisráðstefnunni heimsótti Rubio aðeins fulltrúa mestu afturhaldsafla innan ESB ríkjanna sem hafa sýnt Rússlandi mestu þjónkun, þá Orban, forsætisráðherra Ungverjalands og Figo forsætisráðherra Slóvakíu. Niðurstaðan er eftir sem áður sú að Evrópa verði að geta staðið á eigin fótum í að verja sameiginleg gildi og áherslur í öryggis- og varnarmálum, styðja Úkraínu gegn árásarstríði Rússlands þó svo að Bandaríkin skili auðu, tryggja sjálfstæði og fullveldi aðildarríkjanna og efnahagslegan framgang álfunnar þrátt fyrir tollastríð Trumps. Á sama tíma gera allir sér grein fyrir því að það verkefni að venja Evrópu af því að vera í skjóli Bandaríkjanna er risastórt. Á hernaðarsviðinu eru þetta helstu áskoranirnar á næstu 5-8 árum: Stærsta og erfiðasta áskorunin er að koma á fót gervitunglabelti í himingeimnum sem getur komið í stað bandaríska kerfisins hvað varðar upplýsingaöflun, eftirlit með landsvæðum og staðsetningu skotmarka. Þar á eftir kemur nauðsyn þess að þróa og framleiða meðaldræg og langdræg kjarnorkuvopn til viðbótar þeim strategísku eldflaugum sem Frakkar og Bretar ráða nú þegar yfir. Þetta er nauðsynlegt til að leysa kjarnorkuregnhlíf Bandaríkjanna af hólmi, en Rússar hafa staðsett vopn af þessari tegund bæði í Belarús og Kalingrad. Þjóðverjar og Svíar munu þurfa að taka þátt í þessu verkefni. Fjölga þarf í herjum Evrópu og koma á fót sameiginlegri herstjórn. Hugsanlegt er að ef Bandaríkin draga úr eða minnka þátttöku sína í NATO að þá yfirtaki ESB þessa kjarnastarfsemi undir stjórn evrópsks hershöfðingja. Efla þarf flutningagetu Evrópu með langdrægum flutningavélum. Samræma þarf vopnaframleiðslu þannig að einstök ríki keppi ekki lengur hvort við annað og stuðla þarf að fjöldaframleiðslu. Evrópa getur ekki lengur reitt sig alfarið á bandarísk vopn þar sem uppfærslur og varahlutir eru á hendi þeirra síðarnefndu. Sem dæmi má nefna hinar fullkomnu og háþróuðu F-35 orustuþotur sem margar Evrópuþjóðir hafa keypt. Gangi þetta eftir verður Evrópa í stakk búin til að standa sem sjálfstætt afl á meginlandinu með slagkraft sem hvorki Rússland eða Bandaríkin geta horft framhjá. Evrópa yrði þá verðugur bandamaður! Höfundur er varnarmálasérfræðingur.
Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender Skoðun
Skoðun Hver ber ábyrgð þegar læknar hverfa frá starfsemi sjúkrahúss? Jón Páll Hallgrímsson skrifar
Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar
Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar
Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar
Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender Skoðun