Veit fólk á samfélagsmiðlum allt um getnaðarvarnir? Jórunn Oddsdóttir og Steinunn Zophoníasdóttir skrifa 16. febrúar 2026 09:33 Hversu mikið af því sem við heyrum um getnaðarvarnir er í raun rétt? Er áhrifavaldurinn á TikTok áreiðanlegur eða kannski bara að reyna að fá sem flest áhorf? Það eru því miður ansi miklar líkur á að það sem við heyrum sé ekki alltaf byggt á rannsóknum eða bestu þekkingu. Það hafa örugglega lang flestar konur heyrt ýmsar útgáfur af lífsseigum en um leið röngum sögum um pilluna, lykkjuna og aðrar getnaðarvarnir. Hér eru nokkrar sögusagnir sem við höfum heyrt ansi oft. Það er skaðlegt heilsunni að sleppa blæðingum með notkun getnaðarvarna. Pillan minnkar frjósemi eða getur valdið ófrjósemi. Konur mega ekki fá lykkjuna fyrr en þær hafa eignast barn. Þetta eru allt lífseigar sögur sem erfitt er að kveða niður. Eins og margar sögur sem ganga á samfélagsmiðlunum eða bara í vinkonuspjalli eru þær allar rangar. Góð reynsla af einstaklingsráðgjöf Við hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins höfum boðið konum og öðrum einstaklingum með leg upp á einstaklingsráðgjöf um getnaðarvarnir í tæplega tvö ár. Reynslan hefur verið virkilega góð, tímar í ráðgjöf bókast venjulega hratt upp og það er mikil ánægja með tímana hjá þeim sem koma. Í getnaðarvarnarráðgjöfinni fer hjúkrunarfræðingur eða ljósmóðir yfir heilsufars- og kynheilbrigðissögu og kynnir ólíkar tegundir getnaðarvarna. Þannig er einstaklingurinn aðstoðaður við að taka upplýsta ákvörðun um hvaða getnaðarvörn henti best hverju sinni. Markmiðið er að auðvelda konum að stjórna sinni frjósemi og fyrirbyggja þungun þegar hennar er ekki óskað. Að sjálfsögðu er fyllsta trúnaðar gætt eins og í öðrum samskiptum við heilbrigðisstarfsfólk. Konur sem velja að nota ákveðna getnaðarvörn í ráðgjöfinni geta fengið ávísun fyrir hormónagetnaðarvörnum og leiðbeiningar um notkun. Kjósi þær lykkju eða staf er bókaður annar tími fyrir uppsetningu. Tímum fjölgað Í ljósi þess hversu vel sótt ráðgjöfin er höfum við hjá Heilsubrú aukið framboð á tímum verulega. Það er auðvelt að bóka tíma í gegnum mínar síður á Heilsuveru. Kostnaður fyrir ráðgjöf er aðeins 500 krónur, sem er sama upphæð og hefðbundið komugjald á heilsugæslustöð. Sama gjald er greitt fyrir mögulega endurkomu vegna uppsetningar. Ráðgjöfin er í boði fyrir konur hvar sem er á landinu Hún fer fram hjá Heilsubrú í Mjóddinni, eða Heilsugæslunni Hlíðum. Því miður getum við ekki boðið upp á þessi viðtöl í fjarþjónustu eins og er, en við erum að skoða leiðir til að gera það í framtíðinni. Tökum góðar ákvarðanir Við viljum öll taka góðar ákvarðanir um eigið heilbrigði, þar með talið kynheilbrigði. Því miður eru margir sjálfskipaðir sérfræðingar tilbúnir til að veita ýmiskonar ráð á TikTok, Instagram eða bara í spjalli á kaffistofunni og oft erfitt að átta sig á því hvað er rétt og hvað er rangt. Við vitum líka að oft eru getnaðarvarnir valdar út frá reynslu kvenna í nærumhverfinu. Þó að ein tegund getnaðarvarna henti vinkonu eða frænku er ekki þar með sagt að hún henti öllum. Það er sem betur fer auðvelt fyrir konur og aðra einstaklinga með leg að fá réttar upplýsingar um getnaðarvarnir og ráðgjöf um hvað hentar. Fyrsta skrefið er að bóka tíma í getnaðarvarnarráðgjöf hjá okkur í gegnum Heilsuveru. Jórunn Oddsdóttir og Steinunn Zophoníasdóttir, ljósmæður hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Heilsugæsla Mest lesið Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Skoðun Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Skeifan í smjörinu Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta reddast: en hvað ef það reddast ekki? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Getureglan og froðan Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Hvernig lögum við fegurðarskyn okkar að orkuskiptabyltingunni? Páll Jakob Líndal skrifar Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson skrifar Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Tæknin í okkar þágu – ekki öfugt Halla Tómasdóttir skrifar Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir skrifar Skoðun Hvalveiðum er lokið... í bili Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hver borgar? — Seinni hluti: Já 2026 Gestur Valgarðsson skrifar Sjá meira
Hversu mikið af því sem við heyrum um getnaðarvarnir er í raun rétt? Er áhrifavaldurinn á TikTok áreiðanlegur eða kannski bara að reyna að fá sem flest áhorf? Það eru því miður ansi miklar líkur á að það sem við heyrum sé ekki alltaf byggt á rannsóknum eða bestu þekkingu. Það hafa örugglega lang flestar konur heyrt ýmsar útgáfur af lífsseigum en um leið röngum sögum um pilluna, lykkjuna og aðrar getnaðarvarnir. Hér eru nokkrar sögusagnir sem við höfum heyrt ansi oft. Það er skaðlegt heilsunni að sleppa blæðingum með notkun getnaðarvarna. Pillan minnkar frjósemi eða getur valdið ófrjósemi. Konur mega ekki fá lykkjuna fyrr en þær hafa eignast barn. Þetta eru allt lífseigar sögur sem erfitt er að kveða niður. Eins og margar sögur sem ganga á samfélagsmiðlunum eða bara í vinkonuspjalli eru þær allar rangar. Góð reynsla af einstaklingsráðgjöf Við hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins höfum boðið konum og öðrum einstaklingum með leg upp á einstaklingsráðgjöf um getnaðarvarnir í tæplega tvö ár. Reynslan hefur verið virkilega góð, tímar í ráðgjöf bókast venjulega hratt upp og það er mikil ánægja með tímana hjá þeim sem koma. Í getnaðarvarnarráðgjöfinni fer hjúkrunarfræðingur eða ljósmóðir yfir heilsufars- og kynheilbrigðissögu og kynnir ólíkar tegundir getnaðarvarna. Þannig er einstaklingurinn aðstoðaður við að taka upplýsta ákvörðun um hvaða getnaðarvörn henti best hverju sinni. Markmiðið er að auðvelda konum að stjórna sinni frjósemi og fyrirbyggja þungun þegar hennar er ekki óskað. Að sjálfsögðu er fyllsta trúnaðar gætt eins og í öðrum samskiptum við heilbrigðisstarfsfólk. Konur sem velja að nota ákveðna getnaðarvörn í ráðgjöfinni geta fengið ávísun fyrir hormónagetnaðarvörnum og leiðbeiningar um notkun. Kjósi þær lykkju eða staf er bókaður annar tími fyrir uppsetningu. Tímum fjölgað Í ljósi þess hversu vel sótt ráðgjöfin er höfum við hjá Heilsubrú aukið framboð á tímum verulega. Það er auðvelt að bóka tíma í gegnum mínar síður á Heilsuveru. Kostnaður fyrir ráðgjöf er aðeins 500 krónur, sem er sama upphæð og hefðbundið komugjald á heilsugæslustöð. Sama gjald er greitt fyrir mögulega endurkomu vegna uppsetningar. Ráðgjöfin er í boði fyrir konur hvar sem er á landinu Hún fer fram hjá Heilsubrú í Mjóddinni, eða Heilsugæslunni Hlíðum. Því miður getum við ekki boðið upp á þessi viðtöl í fjarþjónustu eins og er, en við erum að skoða leiðir til að gera það í framtíðinni. Tökum góðar ákvarðanir Við viljum öll taka góðar ákvarðanir um eigið heilbrigði, þar með talið kynheilbrigði. Því miður eru margir sjálfskipaðir sérfræðingar tilbúnir til að veita ýmiskonar ráð á TikTok, Instagram eða bara í spjalli á kaffistofunni og oft erfitt að átta sig á því hvað er rétt og hvað er rangt. Við vitum líka að oft eru getnaðarvarnir valdar út frá reynslu kvenna í nærumhverfinu. Þó að ein tegund getnaðarvarna henti vinkonu eða frænku er ekki þar með sagt að hún henti öllum. Það er sem betur fer auðvelt fyrir konur og aðra einstaklinga með leg að fá réttar upplýsingar um getnaðarvarnir og ráðgjöf um hvað hentar. Fyrsta skrefið er að bóka tíma í getnaðarvarnarráðgjöf hjá okkur í gegnum Heilsuveru. Jórunn Oddsdóttir og Steinunn Zophoníasdóttir, ljósmæður hjá Heilsubrú Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins.
Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar
Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar