Setjum ekki skátastarf á varamannabekkinn Óskar Eiríksson skrifar 29. janúar 2026 18:02 Um síðustu helgi lauk einum af skemmtilegustu viðbuðum sem skátar í Reykjavík taka þátt í á ári hverju: Vetrarmóti Reykjavíkurskáta á Úlfljótsvatni. Þar komu saman skátar á aldrinum 10–18 ára, settu upp tjöld í kuldanum, gistu þar – og höfðu gaman af. Í heimi þar sem samkeppni um athygli barna er sífellt meiri og skjátími eykst, er ómetanlegt að sjá yfir hundrað ungmenni velja útivist, áskoranir og samveru fram yfir hlýjuna heima. Það eitt og sér segir okkur mikið um styrk skátahreyfingarinnar. Þetta snýst nefnilega ekki bara um að læra pelastikk og syngja ging-gang-gúllí-gúllí. Skátahreyfingin hefur í yfir hundrað ár átt stóran sess í hjörtum Íslendinga og verið mikilvægur hluti af framboði tómstundastarfs í Reykjavík. Í skátastarfi fær hvert barn að vaxa á eigin forsendum, prófa sig áfram, bera ábyrgð og taka þátt í samfélagi þar sem samheldni er höfð að leiðarljósi. Þetta er starf sem á vel heima í flóru tómstunda og félagsstarfs í borginni – ekki síst fyrir börn sem finna sig ekki í hefðbundnum íþróttum, vilja kynnast nýjum krökkum, takast á við áskoranir eða einfaldlega stunda meiri útivist. Þar getur skátastarf gegnt lykilhlutverki í að efla leiðtogafærni, félagsfærni, styrkja sjálfsmynd barna og auðvelda inngildingu þeirra í íslensku samfélagi. Í stöðu skátastarfs í Reykjavík felast hins vegar bæði tækifæri og áskoranir. Flest skátafélög í Reykjavík eru með biðlista þar sem þau geta ekki með góðu móti tekið við öllum börnum sem vilja taka þátt í starfinu. Á sama tíma sýna tölur að áhugi barna og foreldra á skátastarfi hefur sjaldan eða aldrei verið meiri. Það er ljóst að við getum fjölgað iðkendum, en til þess þarf hreyfingin meiri aðstoð og stuðning. Skátasamband Reykjavíkur hefur ítrekað bent á að fjárveitingar borgarinnar til viðhalds og reksturs skátaheimila séu ekki í takt við raunverulegar þarfir. Skátaheimilin eru hjarta starfseminnar – þar fer fram félagsstarf á veturna með reglulegum fundum og fræðslu, og á sumrin eru þar haldin sumarnámskeið, Útilífsskólinn, sem opin eru öllum börnum á aldrinum 8-12 ára. Þegar fjármagn vantar í viðhald og uppbyggingu eru félögin sett í þá stöðu að þurfa að velja á milli þess að kaupa til dæmis nýja glugga til að tryggja að húsnæðið mæti kröfum, eða setja meiri kraft í grunnstarfið. Með öflugra grunnstarfi er hægt að taka á móti fleiri iðkendum ásamt því að gera dagskrá félaganna enn áhugaverðari fyrir börnin. Þá eru einnig mikil tækifæri fólgin í því að setja á laggirnar skátastarf í fleiri hverfum borgarinnar. Í dag eru fjölmenn hverfi eins og Úlfarsárdalur og Grafarholt enn án starfandi skátafélags og í Breiðholti eru mörg sóknarfæri. Þarna eru fjölmenn barnahverfi og með réttum stuðningi væri hægt að bjóða hundruðum barna í þessum hverfum upp á skátastarf sem gæti orðið lykillinn að félagsþroska þeirra, vellíðan og virkri þátttöku í samfélaginu. Að lokum vill Skátasamband Reykjavíkur leggja áherslu á að samtal skiptir máli. Nú þegar kosningabarátta flokkanna hefst í aðdraganda borgarstjórnakosninga verður gott að eiga uppbyggilegt samtal við allt það fólk sem býður fram krafta sína í þágu samfélagsins í borginni. Okkur er öllum annt um það að börnin okkar blómstri á sínum forsendum – og þar getur skátastarf lagt mikið af mörkum. Við erum tilbúin í samtalið um það hvernig við getum sameiginlega tryggt að skátastarf verði áfram sterkur og aðgengilegur valkostur fyrir börnin í borginni. Höfundur er formaður Skátasambands Reykjavíkur Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skátar Mest lesið Nýtt Eden í Kópavogi? Markús Candi Skoðun Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Það sem utanríkisráðherra vill ekki segja Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir sem þjóðin má ekki horfa framhjá Sigurður Sigurðsson Skoðun X-R slær Borgarlínu verkefnið út af borðinu Linda Jónsdóttir Skoðun „Hann er svo klár maður“ - Hagfræðistofnun HÍ á hálum ís Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Einelti eða gráa svæðið? Vigdís Ásgeirsdóttir Skoðun Hinn stóri hljómur í 100 ár Guðni Tómasson Skoðun Um „hágæða“ almenningssamgöngur Þórir Garðarsson Skoðun Eigi veldur sá er varar! Stefán Pálsson Skoðun Skoðun Skoðun Um „hágæða“ almenningssamgöngur skrifar Skoðun Hinn stóri hljómur í 100 ár Guðni Tómasson skrifar Skoðun Það sem utanríkisráðherra vill ekki segja skrifar Skoðun Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? skrifar Skoðun Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir sem þjóðin má ekki horfa framhjá skrifar Skoðun Nýtt Eden í Kópavogi? skrifar Skoðun Einelti eða gráa svæðið? skrifar Skoðun „Hann er svo klár maður“ - Hagfræðistofnun HÍ á hálum ís skrifar Skoðun Hver ræður þegar á reynir? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Það er dýrt að liggja í polli eigin græðgi Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Týnd börn – við megum ekki líta undan Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Manst þú eftir náttúrunni? Rakel Hinriksdóttir skrifar Skoðun Eigi veldur sá er varar! Stefán Pálsson skrifar Skoðun Náttúran þarf virkt lýðræði Guðrún Schmidt skrifar Skoðun Við byrjum of seint: Um mæður, börn og ábyrgð okkar í umræðunni Elísabet Ósk Vigfúsdóttir skrifar Skoðun Minna flækjustig og fleiri tækifæri í grænum útlánum Aðalheiður Snæbjarnardóttir skrifar Skoðun Íþróttabærinn Akranes – meira en aðstaða, þetta er líf Liv Åse Skarstad skrifar Skoðun X-R slær Borgarlínu verkefnið út af borðinu Linda Jónsdóttir skrifar Skoðun Vestmannaeyjar skila milljörðum - en fá hvað í staðinn? Jóhann Ingi Óskarsson skrifar Skoðun Hvers vegna flutti ég á Akranes? Sigurður Vopni skrifar Skoðun Hugleiðingar um leikskólamál í borginni Katrín Haukdal Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sjálfstæðisbarátta nútímans Logi Einarsson skrifar Skoðun Hólar í Hjaltadal: Við getum gert betur Pálína Hildur Sigurðardóttir skrifar Skoðun Röskva vill sjá hjúkrunarfræðinga á sjúkrabíl og meiri nýsköpun í námi Dagbjört Lára Bjarkadóttir,Ríkharður Daði Ólafsson skrifar Skoðun Hvað er raunverulega hollt mataræði? Anna Lind Fells skrifar Skoðun Sykursýki 2 orðin að heimsfaraldri Anna Lind Fells skrifar Skoðun Áhættustjórnun í fiskeldi Otto Færovik skrifar Skoðun Gamblað með göng og líf lögð undir Eyjólfur Þorkelsson skrifar Skoðun Að venja barn af bleyju Elín Erna Steinarsdóttir skrifar Skoðun Jarðsagan og loftslagsbreytingar Brynhildur Magnúsdóttir skrifar Sjá meira
Um síðustu helgi lauk einum af skemmtilegustu viðbuðum sem skátar í Reykjavík taka þátt í á ári hverju: Vetrarmóti Reykjavíkurskáta á Úlfljótsvatni. Þar komu saman skátar á aldrinum 10–18 ára, settu upp tjöld í kuldanum, gistu þar – og höfðu gaman af. Í heimi þar sem samkeppni um athygli barna er sífellt meiri og skjátími eykst, er ómetanlegt að sjá yfir hundrað ungmenni velja útivist, áskoranir og samveru fram yfir hlýjuna heima. Það eitt og sér segir okkur mikið um styrk skátahreyfingarinnar. Þetta snýst nefnilega ekki bara um að læra pelastikk og syngja ging-gang-gúllí-gúllí. Skátahreyfingin hefur í yfir hundrað ár átt stóran sess í hjörtum Íslendinga og verið mikilvægur hluti af framboði tómstundastarfs í Reykjavík. Í skátastarfi fær hvert barn að vaxa á eigin forsendum, prófa sig áfram, bera ábyrgð og taka þátt í samfélagi þar sem samheldni er höfð að leiðarljósi. Þetta er starf sem á vel heima í flóru tómstunda og félagsstarfs í borginni – ekki síst fyrir börn sem finna sig ekki í hefðbundnum íþróttum, vilja kynnast nýjum krökkum, takast á við áskoranir eða einfaldlega stunda meiri útivist. Þar getur skátastarf gegnt lykilhlutverki í að efla leiðtogafærni, félagsfærni, styrkja sjálfsmynd barna og auðvelda inngildingu þeirra í íslensku samfélagi. Í stöðu skátastarfs í Reykjavík felast hins vegar bæði tækifæri og áskoranir. Flest skátafélög í Reykjavík eru með biðlista þar sem þau geta ekki með góðu móti tekið við öllum börnum sem vilja taka þátt í starfinu. Á sama tíma sýna tölur að áhugi barna og foreldra á skátastarfi hefur sjaldan eða aldrei verið meiri. Það er ljóst að við getum fjölgað iðkendum, en til þess þarf hreyfingin meiri aðstoð og stuðning. Skátasamband Reykjavíkur hefur ítrekað bent á að fjárveitingar borgarinnar til viðhalds og reksturs skátaheimila séu ekki í takt við raunverulegar þarfir. Skátaheimilin eru hjarta starfseminnar – þar fer fram félagsstarf á veturna með reglulegum fundum og fræðslu, og á sumrin eru þar haldin sumarnámskeið, Útilífsskólinn, sem opin eru öllum börnum á aldrinum 8-12 ára. Þegar fjármagn vantar í viðhald og uppbyggingu eru félögin sett í þá stöðu að þurfa að velja á milli þess að kaupa til dæmis nýja glugga til að tryggja að húsnæðið mæti kröfum, eða setja meiri kraft í grunnstarfið. Með öflugra grunnstarfi er hægt að taka á móti fleiri iðkendum ásamt því að gera dagskrá félaganna enn áhugaverðari fyrir börnin. Þá eru einnig mikil tækifæri fólgin í því að setja á laggirnar skátastarf í fleiri hverfum borgarinnar. Í dag eru fjölmenn hverfi eins og Úlfarsárdalur og Grafarholt enn án starfandi skátafélags og í Breiðholti eru mörg sóknarfæri. Þarna eru fjölmenn barnahverfi og með réttum stuðningi væri hægt að bjóða hundruðum barna í þessum hverfum upp á skátastarf sem gæti orðið lykillinn að félagsþroska þeirra, vellíðan og virkri þátttöku í samfélaginu. Að lokum vill Skátasamband Reykjavíkur leggja áherslu á að samtal skiptir máli. Nú þegar kosningabarátta flokkanna hefst í aðdraganda borgarstjórnakosninga verður gott að eiga uppbyggilegt samtal við allt það fólk sem býður fram krafta sína í þágu samfélagsins í borginni. Okkur er öllum annt um það að börnin okkar blómstri á sínum forsendum – og þar getur skátastarf lagt mikið af mörkum. Við erum tilbúin í samtalið um það hvernig við getum sameiginlega tryggt að skátastarf verði áfram sterkur og aðgengilegur valkostur fyrir börnin í borginni. Höfundur er formaður Skátasambands Reykjavíkur
Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir sem þjóðin má ekki horfa framhjá Sigurður Sigurðsson Skoðun
Skoðun Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir sem þjóðin má ekki horfa framhjá skrifar
Skoðun Við byrjum of seint: Um mæður, börn og ábyrgð okkar í umræðunni Elísabet Ósk Vigfúsdóttir skrifar
Skoðun Röskva vill sjá hjúkrunarfræðinga á sjúkrabíl og meiri nýsköpun í námi Dagbjört Lára Bjarkadóttir,Ríkharður Daði Ólafsson skrifar
Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir sem þjóðin má ekki horfa framhjá Sigurður Sigurðsson Skoðun