Gæti orðið bylting fyrir konur á breytingaskeiði Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir skrifar 4. janúar 2026 16:16 Ákvörðun lyfjaeftirlits Bandaríkjanna um að fjarlægja svokallaða Black box-viðvörun af hormónalyfjum, sem notuð eru fyrir konur á breytingaskeiðinu, gæti haft áhrif út fyrir landssteinanna. Vísir/Getty Lyfjaeftirlit Bandaríkjanna felldi nýlega úr gildi viðvaranir við hormónameðferð fyrir konur á breytingaskeiði. Hjúkrunarfræðingur sem sérhæfir sig í kvenheilsu segir þetta tímamót og vonar að leiðbeiningum hér á Íslandi verði breytt. Rúmir tveir áratugir eru síðan bandaríska lyfjaeftirlitið gaf út svokallaða black box viðvörun við hormónameðferðinni HRT fyrir konur á breytingarskeiði. Það var gert í kjölfar þess að niðurstöður stórrar rannsóknar um hormónameðferð kvenna voru birtar, sem gáfu til kynna að hormónameðferð sem þessi gæti aukið líkur á brjóstakrabbameini, hjartaáfalli, heilablóðfalli og blóðtappa. Í nóvember síðastliðnum tilkynnti bandaríska lyfjaeftirlitið að ferli væri hafið við að fjarlægja viðvaranirnar við meðferðinni vegna nýrra upplýsinga. „Niðurstaða þeirra er sú að þessar viðvaranir endurspegli ekki lengur bestu nútímavísindi og því eigi fylgiseðlar að vera uppfærðir,“ segir Guðrún Björk Þorsteinsdóttir, hjúkrunarfræðingur hjá Gynamedica, sem sérhæfir sig í kvenheilsu. Hún fjallaði nýverið um málið á heimasíðu Gynamedica. Hræddar við að fara á hormóna Nýjar rannsóknir sýni að ákveðnar tegundir hormónameðferðar sem eru einstaklingsmiðaðar geti dregið verulega úr einkennum breytingarskeiðs hjá stórum hópi kvenna, bætt lífsgæði og jafnvel haft áhrif á heilsu þeirra til lengri tíma. „Það eru sirka áttatíu prósent kvenna og jafnvel meira en það sem finna fyrir einhverjum einkennum út af breytingarskeiði,“ segir Guðrún. „Ég finn það í mínu starfi að margar konur eru hræddar við að fara á hormóna en samt eru þær kannski með mikil einkenni. Kannski svefnleysi til langs tíma, verki, kvíða, þetta geta verið svo mörg og margvísleg einkenni sem geta fylgt þessu breytingaskeiði.“ Hún vonar að þessar fregnir frá Bandaríkjunum veki konur til umhugsunar um möguleika þeirra og verði Lyfjastofnun hvatning til að endurskoða viðvaranir við hormónameðferð vegna breytingaskeiðs. „Miðað við þetta ætti allavega að uppfæra fylgiseðla lyfjanna,“ segir Guðrún. Heilbrigðismál Kvenheilsa Lyf Mest lesið Ekki lengur vafi á því hver hinn látni er Innlent Líkfundur við Austurbæjarskóla Innlent Umbúðirnar gallaðar og hakkið fer aftur í bakka Innlent Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Innlent Yfirlýsing Landskjörstjórnar: „Fullyrðing Morgunblaðsins er alfarið röng“ Innlent Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Erlent Hóteláform Hreiðars strand vegna vegleysu Innlent Hólmbert bjargaði manni úr bíl sem stóð í ljósum logum í Kóreu Innlent Ungir Miðflokksmenn vildu ekki taka þátt í Gleðigöngunni Innlent Hafa borið kennsl á hinn látna Innlent Fleiri fréttir Gripinn með stolið kreditkort og handtekinn Hafa borið kennsl á hinn látna Einn um borð þegar eldur kviknaði í fiskibát Kveikt á götulýsingu í sólmyrkva á stofnbrautum Líkfundur við Austurbæjarskóla Hólmbert bjargaði manni úr bíl sem stóð í ljósum logum í Kóreu Umbúðirnar gallaðar og hakkið fer aftur í bakka Gera ráð fyrir óvenjulangri aðalmeðferð í Reykholtsmálinu Tók konu kyrkingartaki nóttina eftir dóm og verður lengur í haldi Segir efnahagsmálin og verðbólguna að þróast í rétta átt Kristrún vísar ásökunum um sinnuleysi á bug Ekki lengur vafi á því hver hinn látni er Yfirlýsing Landskjörstjórnar: „Fullyrðing Morgunblaðsins er alfarið röng“ Vill að vinnu við gerð áhættumats verði flýtt Leita óþekkts árásarmanns á Þjóðhátíð Kæra varðhald þriðja mannsins til Landsréttar Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Þriðji maðurinn úrskurðaður í gæsluvarðhald Líkur á rigningu í Reykjavík þegar almyrkvinn gengur yfir Gæsluvarðhalds krafist yfir þriðja manninum Björgunarsveitir sinntu tveimur slösuðum ferðamönnum Hóteláform Hreiðars strand vegna vegleysu ,,Þetta eru kosningaherferðarfundir Kristrúnar Frostadóttur fyrir Já til að sjá'' Fyrir fólk sem búi á almyrkvaslóðinni sé nóg að „vera úti í garði og upplifa allt“ Ungir Miðflokksmenn vildu ekki taka þátt í Gleðigöngunni „Við sem samfélag þurfum að standa keik á móti þessu“ Aðallega „karlar að drepa aðra karla“ „Einfaldlega ók bifreið frá punkti A á punkt B“ Í gæsluvarðhaldi en segist einungis hafa verið bílstjóri Billy Long kominn á klakann Sjá meira
Rúmir tveir áratugir eru síðan bandaríska lyfjaeftirlitið gaf út svokallaða black box viðvörun við hormónameðferðinni HRT fyrir konur á breytingarskeiði. Það var gert í kjölfar þess að niðurstöður stórrar rannsóknar um hormónameðferð kvenna voru birtar, sem gáfu til kynna að hormónameðferð sem þessi gæti aukið líkur á brjóstakrabbameini, hjartaáfalli, heilablóðfalli og blóðtappa. Í nóvember síðastliðnum tilkynnti bandaríska lyfjaeftirlitið að ferli væri hafið við að fjarlægja viðvaranirnar við meðferðinni vegna nýrra upplýsinga. „Niðurstaða þeirra er sú að þessar viðvaranir endurspegli ekki lengur bestu nútímavísindi og því eigi fylgiseðlar að vera uppfærðir,“ segir Guðrún Björk Þorsteinsdóttir, hjúkrunarfræðingur hjá Gynamedica, sem sérhæfir sig í kvenheilsu. Hún fjallaði nýverið um málið á heimasíðu Gynamedica. Hræddar við að fara á hormóna Nýjar rannsóknir sýni að ákveðnar tegundir hormónameðferðar sem eru einstaklingsmiðaðar geti dregið verulega úr einkennum breytingarskeiðs hjá stórum hópi kvenna, bætt lífsgæði og jafnvel haft áhrif á heilsu þeirra til lengri tíma. „Það eru sirka áttatíu prósent kvenna og jafnvel meira en það sem finna fyrir einhverjum einkennum út af breytingarskeiði,“ segir Guðrún. „Ég finn það í mínu starfi að margar konur eru hræddar við að fara á hormóna en samt eru þær kannski með mikil einkenni. Kannski svefnleysi til langs tíma, verki, kvíða, þetta geta verið svo mörg og margvísleg einkenni sem geta fylgt þessu breytingaskeiði.“ Hún vonar að þessar fregnir frá Bandaríkjunum veki konur til umhugsunar um möguleika þeirra og verði Lyfjastofnun hvatning til að endurskoða viðvaranir við hormónameðferð vegna breytingaskeiðs. „Miðað við þetta ætti allavega að uppfæra fylgiseðla lyfjanna,“ segir Guðrún.
Heilbrigðismál Kvenheilsa Lyf Mest lesið Ekki lengur vafi á því hver hinn látni er Innlent Líkfundur við Austurbæjarskóla Innlent Umbúðirnar gallaðar og hakkið fer aftur í bakka Innlent Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Innlent Yfirlýsing Landskjörstjórnar: „Fullyrðing Morgunblaðsins er alfarið röng“ Innlent Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Erlent Hóteláform Hreiðars strand vegna vegleysu Innlent Hólmbert bjargaði manni úr bíl sem stóð í ljósum logum í Kóreu Innlent Ungir Miðflokksmenn vildu ekki taka þátt í Gleðigöngunni Innlent Hafa borið kennsl á hinn látna Innlent Fleiri fréttir Gripinn með stolið kreditkort og handtekinn Hafa borið kennsl á hinn látna Einn um borð þegar eldur kviknaði í fiskibát Kveikt á götulýsingu í sólmyrkva á stofnbrautum Líkfundur við Austurbæjarskóla Hólmbert bjargaði manni úr bíl sem stóð í ljósum logum í Kóreu Umbúðirnar gallaðar og hakkið fer aftur í bakka Gera ráð fyrir óvenjulangri aðalmeðferð í Reykholtsmálinu Tók konu kyrkingartaki nóttina eftir dóm og verður lengur í haldi Segir efnahagsmálin og verðbólguna að þróast í rétta átt Kristrún vísar ásökunum um sinnuleysi á bug Ekki lengur vafi á því hver hinn látni er Yfirlýsing Landskjörstjórnar: „Fullyrðing Morgunblaðsins er alfarið röng“ Vill að vinnu við gerð áhættumats verði flýtt Leita óþekkts árásarmanns á Þjóðhátíð Kæra varðhald þriðja mannsins til Landsréttar Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Þriðji maðurinn úrskurðaður í gæsluvarðhald Líkur á rigningu í Reykjavík þegar almyrkvinn gengur yfir Gæsluvarðhalds krafist yfir þriðja manninum Björgunarsveitir sinntu tveimur slösuðum ferðamönnum Hóteláform Hreiðars strand vegna vegleysu ,,Þetta eru kosningaherferðarfundir Kristrúnar Frostadóttur fyrir Já til að sjá'' Fyrir fólk sem búi á almyrkvaslóðinni sé nóg að „vera úti í garði og upplifa allt“ Ungir Miðflokksmenn vildu ekki taka þátt í Gleðigöngunni „Við sem samfélag þurfum að standa keik á móti þessu“ Aðallega „karlar að drepa aðra karla“ „Einfaldlega ók bifreið frá punkti A á punkt B“ Í gæsluvarðhaldi en segist einungis hafa verið bílstjóri Billy Long kominn á klakann Sjá meira