Kynfræðsla ekki endilega forgangsatriði í fermingarfræðslu Lovísa Arnardóttir skrifar 21. október 2025 23:30 Grétar Halldór Gunnarsson er prestur í Kópavogskirkju. Aðsend Grétar Halldór Gunnarsson prestur í Kópavogskirkju segir kynfræðslu geta verið hluta af fermingarfræðslu, en þó ekki með þeim hætti sem hún var í Glerárkirkju á Akureyri í höndum Siggu Daggar. Í forgangi í fermingarfræðslu eigi að vera fræðsla um grundvallargildi trúarinnar. Mikið hefur verið fjallað um það síðustu daga hvort að kynfræðsla eigi heima í fermingarfræðslu eftir að faðir tók barn sitt úr fermingarfræðslu í Glerárkirkju á Akureyri eftir að barnið fékk kynfræðslu frá Siggu Dögg kynfræðingi. „Við eigum fullt í fangi með að láta þau fá og vita grundvallaratriði trúarinnar,“ segir Grétar Halldór sem ræddi málið í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í dag. Hann segir börn yfirleitt spennt að koma í fermingarfræðslu og þau séu jákvæð til trúarinnar og Guðs en mörg þeirra kunni ekki Faðirvorið og því sé nóg að gera í fræðslunni við að skoða grundvallaratriði trúarinnar. „Þegar kemur að kynfræðslu. Kynlíf er rosalega stór þáttur af manneskjunni og veruleika manneskjunnar og viðkvæmur þáttur,“ segir Grétar. Hann tekur undir orð Hildar Eirar Bolladóttur, prests við Akureyrarkirkju, sem sagði Siggu Dögg liggja á hjarta að afnema skömm. Að vilji Siggu Daggar væri að unglingar upplifi að það sé eðlilegt að vera kynvera. Grétar segist geta tekið undir þetta. „Um leið og það er satt að skömm getur verið óheilnæm, þá er það líka satt á sama tíma að við viljum ekki vera skammlaust samfélagið,“ segir hann og að skömmin sé gagnleg þegar fólk gerir eitthvað sem er ekki rétt eða gott. Freud hafi til dæmis sagt að skömmin væri uppspretta siðmenningar, til að skynja hvað er rétt og rangt. Sumt eigi að valda skömm „Í samhengi kynlífs þá eru hlutir sem valda skömm, sumir óheilnæmri skömm og það eru hlutir, við verðum að halda því til haga, sem við viljum að valdi skömm. Eins óþægilegt og það er að segja það, og enginn vill heyra það.“ Það snúi til dæmis að því hvað sé gert og hvernig það sé gert. Hann segir það í grunninn snúast um forgangsröðun spurður að því hvort að kynfræðsla eigi heima í fermingarfræðslu. Hann segir presta aðeins fá takmarkaðan tíma með börnunum og honum verði að verja vel til að fræða um trúna og grundvallaratriði hennar. Þá segir hann það vafasamt, ef rétt er, að vera með fullyrðingar um helgar persónur biblíusagnanna, Jesú og svo kynlíf þeirra. „Sem enginn grundvöllur er fyrir. Þar berum við ábyrgð sem leiðum fræðslu í kirkjulegu samhengi,“ segir hann og að enginn grundvöllur sé utan eða innan ritninganna, eða sögulegar heimildir, til að vera með slíkar fullyrðingar. „Það er þess vegna líka eitthvað sem við myndum þurfa að passa.“ Hann segir dæmi um að fjallað hafi verið um annað en trú í fermingarfræðslu, eins og jákvæða sjálfsmynd, en það hafi þó ekki verið gert í Kópavogskirkju. Hann segir aftur það skipta máli í þessari umræðu hvort það sé tilefni fyrir fermingarfræðara að útvista sínum tíma í fræðslu til annarra til að fjalla um eitthvað sem ekki tengist trúnni. „Við höfum margt og ýmislegt um góða sjálfsmynd að segja, á grundvelli þess hvernig Kristur mætir fólki í guðspjöllunum til dæmis.“ Kynfræðsla ekki í forgangi Hann segir það ekki í forgangi að fjalla um kynfræðslu í fermingarfræðslu og að ef kynfræðsla væri í fermingarfræðslu ætti hún ekki að fara fram með þeim hætti sem hún fór fram hjá Siggu Dögg. „Það skiptir rosa miklu máli. Hvað, hvernig, hvar, hver er að kenna hvað, hvað er viðkomandi að kenna. Það segir sig sjálft.“ Hann segir umfjöllunarefnið viðkvæmt og það gera það flókið innan kirkjunnar. Innan kirkjunnar sé deigla og deildar meiningar um það sem eigi að kenna, hvernig og hvar fræðslan eigi að fara fram. Akureyri Þjóðkirkjan Reykjavík síðdegis Börn og uppeldi Fermingar Kynlíf Mest lesið Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Innlent Bein útsending: Almyrkvi á sólu Innlent Klukkan hvað þarf að vera kominn út til að missa ekki af almyrkvanum? Innlent Tveir handteknir erlendis vegna manndrápsins Innlent Kristrún þurfi að stíga upp – Ólafur beri ábyrgð á Nei-inu Innlent Hvað á að gera við sólmyrkvagleraugun? Innlent Viðbúnaður vegna eldsvoða í Grafarvogi Innlent Maðurinn sem fannst látinn var íslenskur Innlent Stúlkan breytti frásögninni og Högna sleppt úr fangelsi Innlent Stríðsfangar barðir og beittir kynferðislegu ofbeldi Erlent Fleiri fréttir Stúlkan breytti frásögninni og Högna sleppt úr fangelsi Bíll við bíl á Snæfellsvegi Myndaveisla: Fjölmenni á Seltjarnarnesi Hvað á að gera við sólmyrkvagleraugun? Almyrkvinn allsráðandi í kvöldfréttum Sýnar Maðurinn sem fannst látinn var íslenskur Bein útsending: Almyrkvi á sólu Vona að skýin víki fyrir sólinni eins og þau gerðu í Texas Kristrún þurfi að stíga upp – Ólafur beri ábyrgð á Nei-inu Norðurljós, almyrkvi og stjörnuhrap allt sama daginn sé fallegur möguleiki „Alskýjaður almyrkvi er líka mögnuð og merkileg upplifun“ Loka Hvalfjarðargöngunum ef umferð verður of mikil Spennan magnast á almyrkvadegi Tveir handteknir erlendis vegna manndrápsins Klukkan hvað þarf að vera kominn út til að missa ekki af almyrkvanum? Einn fluttur á sjúkrahús og eldurinn slökktur Mannfjöldinn á Vestfjörðum margfaldast vegna almyrkvans Nóg af bílastæðum á Breiðavík en ekki á Rauðasandi og Bjargtöngum Viðbúnaður vegna eldsvoða í Grafarvogi Umferðarstýring gangi vel og ökumenn hlýði einstefnu Tólf hundruð ferðamenn fluttir í rútum á Snæfellsnes Vegfarendur gefi sér góðan tíma til ferðalaga í dag Tveir handteknir í tengslum við heimilisofbeldi Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Ferðamenn koma til að spyrja eftir hundinum Maðurinn fundinn Fjórfalt fleiri lögreglumenn vakta Vestfirði Skemmdir á nýrri vatnsleiðslu til Eyja Leita svara við aldargamalli ráðgátu sólarinnar Gætu þurft að skila skyndibitaumbúðum Sjá meira
Mikið hefur verið fjallað um það síðustu daga hvort að kynfræðsla eigi heima í fermingarfræðslu eftir að faðir tók barn sitt úr fermingarfræðslu í Glerárkirkju á Akureyri eftir að barnið fékk kynfræðslu frá Siggu Dögg kynfræðingi. „Við eigum fullt í fangi með að láta þau fá og vita grundvallaratriði trúarinnar,“ segir Grétar Halldór sem ræddi málið í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í dag. Hann segir börn yfirleitt spennt að koma í fermingarfræðslu og þau séu jákvæð til trúarinnar og Guðs en mörg þeirra kunni ekki Faðirvorið og því sé nóg að gera í fræðslunni við að skoða grundvallaratriði trúarinnar. „Þegar kemur að kynfræðslu. Kynlíf er rosalega stór þáttur af manneskjunni og veruleika manneskjunnar og viðkvæmur þáttur,“ segir Grétar. Hann tekur undir orð Hildar Eirar Bolladóttur, prests við Akureyrarkirkju, sem sagði Siggu Dögg liggja á hjarta að afnema skömm. Að vilji Siggu Daggar væri að unglingar upplifi að það sé eðlilegt að vera kynvera. Grétar segist geta tekið undir þetta. „Um leið og það er satt að skömm getur verið óheilnæm, þá er það líka satt á sama tíma að við viljum ekki vera skammlaust samfélagið,“ segir hann og að skömmin sé gagnleg þegar fólk gerir eitthvað sem er ekki rétt eða gott. Freud hafi til dæmis sagt að skömmin væri uppspretta siðmenningar, til að skynja hvað er rétt og rangt. Sumt eigi að valda skömm „Í samhengi kynlífs þá eru hlutir sem valda skömm, sumir óheilnæmri skömm og það eru hlutir, við verðum að halda því til haga, sem við viljum að valdi skömm. Eins óþægilegt og það er að segja það, og enginn vill heyra það.“ Það snúi til dæmis að því hvað sé gert og hvernig það sé gert. Hann segir það í grunninn snúast um forgangsröðun spurður að því hvort að kynfræðsla eigi heima í fermingarfræðslu. Hann segir presta aðeins fá takmarkaðan tíma með börnunum og honum verði að verja vel til að fræða um trúna og grundvallaratriði hennar. Þá segir hann það vafasamt, ef rétt er, að vera með fullyrðingar um helgar persónur biblíusagnanna, Jesú og svo kynlíf þeirra. „Sem enginn grundvöllur er fyrir. Þar berum við ábyrgð sem leiðum fræðslu í kirkjulegu samhengi,“ segir hann og að enginn grundvöllur sé utan eða innan ritninganna, eða sögulegar heimildir, til að vera með slíkar fullyrðingar. „Það er þess vegna líka eitthvað sem við myndum þurfa að passa.“ Hann segir dæmi um að fjallað hafi verið um annað en trú í fermingarfræðslu, eins og jákvæða sjálfsmynd, en það hafi þó ekki verið gert í Kópavogskirkju. Hann segir aftur það skipta máli í þessari umræðu hvort það sé tilefni fyrir fermingarfræðara að útvista sínum tíma í fræðslu til annarra til að fjalla um eitthvað sem ekki tengist trúnni. „Við höfum margt og ýmislegt um góða sjálfsmynd að segja, á grundvelli þess hvernig Kristur mætir fólki í guðspjöllunum til dæmis.“ Kynfræðsla ekki í forgangi Hann segir það ekki í forgangi að fjalla um kynfræðslu í fermingarfræðslu og að ef kynfræðsla væri í fermingarfræðslu ætti hún ekki að fara fram með þeim hætti sem hún fór fram hjá Siggu Dögg. „Það skiptir rosa miklu máli. Hvað, hvernig, hvar, hver er að kenna hvað, hvað er viðkomandi að kenna. Það segir sig sjálft.“ Hann segir umfjöllunarefnið viðkvæmt og það gera það flókið innan kirkjunnar. Innan kirkjunnar sé deigla og deildar meiningar um það sem eigi að kenna, hvernig og hvar fræðslan eigi að fara fram.
Akureyri Þjóðkirkjan Reykjavík síðdegis Börn og uppeldi Fermingar Kynlíf Mest lesið Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Innlent Bein útsending: Almyrkvi á sólu Innlent Klukkan hvað þarf að vera kominn út til að missa ekki af almyrkvanum? Innlent Tveir handteknir erlendis vegna manndrápsins Innlent Kristrún þurfi að stíga upp – Ólafur beri ábyrgð á Nei-inu Innlent Hvað á að gera við sólmyrkvagleraugun? Innlent Viðbúnaður vegna eldsvoða í Grafarvogi Innlent Maðurinn sem fannst látinn var íslenskur Innlent Stúlkan breytti frásögninni og Högna sleppt úr fangelsi Innlent Stríðsfangar barðir og beittir kynferðislegu ofbeldi Erlent Fleiri fréttir Stúlkan breytti frásögninni og Högna sleppt úr fangelsi Bíll við bíl á Snæfellsvegi Myndaveisla: Fjölmenni á Seltjarnarnesi Hvað á að gera við sólmyrkvagleraugun? Almyrkvinn allsráðandi í kvöldfréttum Sýnar Maðurinn sem fannst látinn var íslenskur Bein útsending: Almyrkvi á sólu Vona að skýin víki fyrir sólinni eins og þau gerðu í Texas Kristrún þurfi að stíga upp – Ólafur beri ábyrgð á Nei-inu Norðurljós, almyrkvi og stjörnuhrap allt sama daginn sé fallegur möguleiki „Alskýjaður almyrkvi er líka mögnuð og merkileg upplifun“ Loka Hvalfjarðargöngunum ef umferð verður of mikil Spennan magnast á almyrkvadegi Tveir handteknir erlendis vegna manndrápsins Klukkan hvað þarf að vera kominn út til að missa ekki af almyrkvanum? Einn fluttur á sjúkrahús og eldurinn slökktur Mannfjöldinn á Vestfjörðum margfaldast vegna almyrkvans Nóg af bílastæðum á Breiðavík en ekki á Rauðasandi og Bjargtöngum Viðbúnaður vegna eldsvoða í Grafarvogi Umferðarstýring gangi vel og ökumenn hlýði einstefnu Tólf hundruð ferðamenn fluttir í rútum á Snæfellsnes Vegfarendur gefi sér góðan tíma til ferðalaga í dag Tveir handteknir í tengslum við heimilisofbeldi Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Ferðamenn koma til að spyrja eftir hundinum Maðurinn fundinn Fjórfalt fleiri lögreglumenn vakta Vestfirði Skemmdir á nýrri vatnsleiðslu til Eyja Leita svara við aldargamalli ráðgátu sólarinnar Gætu þurft að skila skyndibitaumbúðum Sjá meira