Heilsufarsmat á vinnustöðum: Góð fjárfesting í heilbrigði og vellíðan starfsfólks Gígja Valgerður Harðardóttir skrifar 26. ágúst 2025 10:01 Innan hvers vinnustaðar er mannauðurinn sem þar starfar ein verðmætasta auðlindin. Að fjárfesta í heilsu og vellíðan starfsfólks er ekki einungis gert til að huga að persónulegum hagsmunum þess heldur er það grundvallaþáttur í að auka framleiðni, stuðla að jákvæðri vinnumenningu og samkeppnishæfni vinnustaðarins. Starfsfólk sem býr við góða heilsu og líður vel er yfirleitt orkumeira, einbeittara, glaðlegra og skilar betri afköstum auk þess sem fjarvistum fækkar og starfsánægja eykst. Má því segja að góð heilsa starfsfólks endurspeglist í heilbrigðara starfsumhverfi. Góð heilsa er þó ekki sjálfgefin en hún byggir á flóknu samspili líkamlegra, andlegra og félagslegra þátta sem hafa áhrif á lífsgæði okkar og líðan. Vinnustaður sem sýnir áhuga og vilja í verki til að hlúa að heilsu og vellíðan starfsfólks er líklegri til að ná betri árangri, auka tryggð, laða að og halda í hæfileikaríkt starfsfólk sem skilar sér í minni starfsmannaveltu og meiri arðbærni. En hversu stórt hlutverk spilar vinnustaðurinn þegar kemur að heilsu og vellíðan starfsfólks? Við vitum að við verjum stórum hluta vökutíma okkar í vinnunni og á þeim tíma tökum við mjög margar ákvarðanir sem hafa með heilsuna okkar að gera: hvað við borðum, við hvern við tölum, hversu marga kaffibolla við drekkum – svo dæmi séu tekin. Við finnum ekki endilega áhrifin af þessum ákvörðunum hér og nú en þegar þær safnast saman og blandast við venjur okkar getur það haft mikil áhrif á heilsu okkar og vellíðan til lengri tíma. Því er mikilvægt að vinnustaðurinn skapi umhverfi og aðstæður sem styðja við heilsuhegðun okkar og vellíðan. Eitt af því sem vinnustaðurinn getur boðið starfsfólki sínu upp á er heilsufarsmat hjá fagaðilum. Í heilsufarsmati er skimað fyrir grunnþáttum líkamlegrar, andlegrar og félagslegrar heilsu hvers og eins auk þess sem hægt er að nýta heildarniðurstöður matsins til framþróunar í heilsu og - vinnuvernd og greiningar á fræðsluþörf starfshópsins.Með reglulegu og markvissu heilsufarsmati er hægt að greina áhættuþætti snemma, grípa inn í og stuðla að forvörnum. Allt frá því að mæla grunnlífsmörk eins og blóðþrýsting og hjartslátt yfir í að skima fyrir svefnvanda og óheilbrigðri streitu getur komið í veg fyrir alvarlegan heilsubrest, langtíma veikindi eða jafnvel ótímabæran dauða. Við hvetjum vinnustaði til þess kynna sér fyrirkomulag heilsufarsmats með það að marki að vera leiðandi í öflugu heilsu- og vinnuverndarstarfi. Heilsufarsmat gefur kost á því að hlúa að persónulegri heilsu og vellíðan starfsfólks á sama tíma og það skilar sér sem arðbær fjárfesting fyrir vinnustaðinn. Höfundur er hjúkrunarfræðingur og sérfræðingur í vinnuvernd hjá Auðnast. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Fórnarkostnaður evrunnar: 540 milljarða króna verðmiði á altari stöðugleikans (stöðnunar) Eggert Sigurbergsson Skoðun 1-10, litir eða bókstafir – um hvað snýst málið? Ragnheiður Stephensen Skoðun Eðli umburðarlyndis hægrimanna Sigurður Örn Stefánsson Skoðun Brothætta karlmennskan sem óttast regnbogafána Unnar Þór Sæmundsson Skoðun Takk leikskólakennarar og starfsfólk Súsan Ósk Scheving Thorsteinsson Skoðun Að bæla niður öfgar með öfgum Óðinn Freyr Baldursson Skoðun Borgarlínan og umferðin í Grafarvogi Þórir Garðarsson Skoðun Nýju fötin keisarans – Einfaldað í þykjustunni Árni Davíðsson Skoðun Þjónustuskerðing Sorpu Baldur Guðmundsson Skoðun Hlutverk háskóla í gervigreindarbyltingunni Ólafur Eysteinn Sigurjónsson Skoðun Skoðun Skoðun Brothætta karlmennskan sem óttast regnbogafána Unnar Þór Sæmundsson skrifar Skoðun Fórnarkostnaður evrunnar: 540 milljarða króna verðmiði á altari stöðugleikans (stöðnunar) Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Takk leikskólakennarar og starfsfólk Súsan Ósk Scheving Thorsteinsson skrifar Skoðun Eigið eldvarnaeftirlit fyrirtækja – mikilvægur þáttur í rekstrinum Sigrún A. Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Sterkari velferð – betri Hafnarfjörður Jóhanna Erla Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Hlutverk háskóla í gervigreindarbyltingunni Ólafur Eysteinn Sigurjónsson skrifar Skoðun Flug með fortíð og framtíð Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir,Helgi Karl Guðmundsson,Finney Rakel Árnadóttir,Sigurður Jón Hreinsson,Hrafnhildur Hrönn Óðinsdóttir,Úlfar Logason,Sigurrós Elddís Huldudóttir skrifar Skoðun Eineltissamfélagið Ísland – umfjöllun Berlingske Tidende um Ísland Sigríður Svanborgardóttir skrifar Skoðun Þétting byggðar og grænu svæðin í Kópavogi Beitir Ólafsson skrifar Skoðun Nýju fötin keisarans – Einfaldað í þykjustunni Árni Davíðsson skrifar Skoðun Þjónustuskerðing Sorpu Baldur Guðmundsson skrifar Skoðun Hvert er erindið? Orri Björnsson skrifar Skoðun Góð byrjun er pólitískt val Guðrún Rakel Svandísardóttir skrifar Skoðun Er það vinna að vera heima með börnum sínum? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjölskylduvænt samfélag í verki Guðný Björk Pálmadóttir skrifar Skoðun Eðli umburðarlyndis hægrimanna Sigurður Örn Stefánsson skrifar Skoðun Hið fullkomna (Evrópu)samband Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Fjölmenningin í Hafnarfirði! Böðvar Ingi Guðbjartsson skrifar Skoðun Þjónustumiðstöð 60+ í Hveragerði Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Anna Jórunn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Að bæla niður öfgar með öfgum Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun 1-10, litir eða bókstafir – um hvað snýst málið? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Samfélag sem stendur með fólki Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Sterkur og skapandi Garðabær Vilborg Anna Strange Garðarsdóttir skrifar Skoðun Frá sigri mannsandans yfir í neyðarástand María Pálsdóttir skrifar Skoðun Svartir blettir á upplýsingarétti almennings Kristín I. Pálsdóttir skrifar Skoðun Borgarlínan og umferðin í Grafarvogi Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fossvogslaug – góð hugmynd, engin framkvæmd Sigfús Aðalsteinsson,Hlynur Áskelsson skrifar Skoðun Þetta segir fundargerð ESB frá 18. desember 2012 um aðlögun Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Skilvirkni og gagnsæi í málefnum flóttafólks Eva Rún Helgadóttir skrifar Skoðun Nei eða já, af eða á Ásgeir Þorgeirsson skrifar Sjá meira
Innan hvers vinnustaðar er mannauðurinn sem þar starfar ein verðmætasta auðlindin. Að fjárfesta í heilsu og vellíðan starfsfólks er ekki einungis gert til að huga að persónulegum hagsmunum þess heldur er það grundvallaþáttur í að auka framleiðni, stuðla að jákvæðri vinnumenningu og samkeppnishæfni vinnustaðarins. Starfsfólk sem býr við góða heilsu og líður vel er yfirleitt orkumeira, einbeittara, glaðlegra og skilar betri afköstum auk þess sem fjarvistum fækkar og starfsánægja eykst. Má því segja að góð heilsa starfsfólks endurspeglist í heilbrigðara starfsumhverfi. Góð heilsa er þó ekki sjálfgefin en hún byggir á flóknu samspili líkamlegra, andlegra og félagslegra þátta sem hafa áhrif á lífsgæði okkar og líðan. Vinnustaður sem sýnir áhuga og vilja í verki til að hlúa að heilsu og vellíðan starfsfólks er líklegri til að ná betri árangri, auka tryggð, laða að og halda í hæfileikaríkt starfsfólk sem skilar sér í minni starfsmannaveltu og meiri arðbærni. En hversu stórt hlutverk spilar vinnustaðurinn þegar kemur að heilsu og vellíðan starfsfólks? Við vitum að við verjum stórum hluta vökutíma okkar í vinnunni og á þeim tíma tökum við mjög margar ákvarðanir sem hafa með heilsuna okkar að gera: hvað við borðum, við hvern við tölum, hversu marga kaffibolla við drekkum – svo dæmi séu tekin. Við finnum ekki endilega áhrifin af þessum ákvörðunum hér og nú en þegar þær safnast saman og blandast við venjur okkar getur það haft mikil áhrif á heilsu okkar og vellíðan til lengri tíma. Því er mikilvægt að vinnustaðurinn skapi umhverfi og aðstæður sem styðja við heilsuhegðun okkar og vellíðan. Eitt af því sem vinnustaðurinn getur boðið starfsfólki sínu upp á er heilsufarsmat hjá fagaðilum. Í heilsufarsmati er skimað fyrir grunnþáttum líkamlegrar, andlegrar og félagslegrar heilsu hvers og eins auk þess sem hægt er að nýta heildarniðurstöður matsins til framþróunar í heilsu og - vinnuvernd og greiningar á fræðsluþörf starfshópsins.Með reglulegu og markvissu heilsufarsmati er hægt að greina áhættuþætti snemma, grípa inn í og stuðla að forvörnum. Allt frá því að mæla grunnlífsmörk eins og blóðþrýsting og hjartslátt yfir í að skima fyrir svefnvanda og óheilbrigðri streitu getur komið í veg fyrir alvarlegan heilsubrest, langtíma veikindi eða jafnvel ótímabæran dauða. Við hvetjum vinnustaði til þess kynna sér fyrirkomulag heilsufarsmats með það að marki að vera leiðandi í öflugu heilsu- og vinnuverndarstarfi. Heilsufarsmat gefur kost á því að hlúa að persónulegri heilsu og vellíðan starfsfólks á sama tíma og það skilar sér sem arðbær fjárfesting fyrir vinnustaðinn. Höfundur er hjúkrunarfræðingur og sérfræðingur í vinnuvernd hjá Auðnast.
Fórnarkostnaður evrunnar: 540 milljarða króna verðmiði á altari stöðugleikans (stöðnunar) Eggert Sigurbergsson Skoðun
Skoðun Fórnarkostnaður evrunnar: 540 milljarða króna verðmiði á altari stöðugleikans (stöðnunar) Eggert Sigurbergsson skrifar
Skoðun Eigið eldvarnaeftirlit fyrirtækja – mikilvægur þáttur í rekstrinum Sigrún A. Þorsteinsdóttir skrifar
Skoðun Flug með fortíð og framtíð Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir,Helgi Karl Guðmundsson,Finney Rakel Árnadóttir,Sigurður Jón Hreinsson,Hrafnhildur Hrönn Óðinsdóttir,Úlfar Logason,Sigurrós Elddís Huldudóttir skrifar
Skoðun Eineltissamfélagið Ísland – umfjöllun Berlingske Tidende um Ísland Sigríður Svanborgardóttir skrifar
Skoðun Þjónustumiðstöð 60+ í Hveragerði Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Anna Jórunn Stefánsdóttir skrifar
Fórnarkostnaður evrunnar: 540 milljarða króna verðmiði á altari stöðugleikans (stöðnunar) Eggert Sigurbergsson Skoðun