Evrópa verði upp á Kína komin verði af tollunum

Tvö fyrirtæki á Íslandi framleiða kísilmálma, Elkem á Grundartanga, sem framleiðir kísiljárn, og PCC á Bakka, sem framleiðir hreinan kísil. Rekstur PCC hefur raunar verið stöðvaður tímabundið vegna rekstrarörðugleika.

Evrópusambandið hefur boðað innflutningstoll í formi lágmarksverðs á kísiljárn, sem hvorki Ísland né Noregur verða undanþegin. Kári Marís Guðmundsson, forstjóri PCC, segir tollana munu geta haft mikil áhrif á fyrirtækið.

„Nú er það reyndar þannig að það er verið að leggja til verndartolla á kísiljárn en ekki kísilmálm. Hann er í rauninni undanskilinn, það sem við framleiðum á Bakka. Einhverjir myndu halda að það væru jákvæðar fréttir en það er það í rauninni ekki. Af því að verð á kísilmálmi í Evrópu er mjög lágt. Verstu fréttirnar eru að Ísland og Noregur séu undanskilin svona verndarráðstöfunum. Þær eru mjög slæmar, myndi ég segja.“

Framleiðsla gæti lagst af

Munurinn á kísiljárni, sem Elkem framleiðir, og kísilmálmi, sem PCC framleiðir, er að kísiljárn inniheldur 25 járn en kísilmálmur PCC er 99 prósent kísill. Kísiljárn er einkum notað til stálframleiðslu en stálframleiðendur geta einnig notað hreinan kísil í framleiðslu sinni.

„Þannig að ef það er komið lágmarksverð á kísiljárn þá gætu þeir freistast til að kaupa ódýrari kísilmálm, til dæmis frá Kína, og nota hann í staðinn. Það er hætta á ákveðnum leka að setja kísiljárn á lista en ekki kísilmálm. Verstu fréttirnar eru þær að það eru engar vernarráðstafanir fyrir kísilmálm inn í Evrópu. Þannig að það er óljóst hvernig markaðurinn þar fyrir okkar vörur í framtíðinni. Hvert verðið verður og samkeppnishæfni okkar á Bakka gagnvart innflytjendum utan frá. Af því að það er nokkuð ljóst að ef þetta verður niðurstaðan er ansi hætt við að öll framleiðsla kísilmálma í Evrópu leggist af.“

Kínverjar geti skrúfað fyrir framboðið

Kári Marís segir að forsvarsmenn PCC hafi átt í samtali við stjórnvöld hér á landi og að þeir taki undir hvatningu kollega þeirra í Elkem til stjórnvalda. Bregðast þurfi við af fullum krafti.

Þá segir hann kísilmálmsframleiðslu innan Evrópusambandsins geta annað tíu prósentum af þörfum sambandsins.

„Ef þú bætir við Íslandi og Noregi, sérstaklega Noregi, þá er verið að framleiða fjörutíu til fimmtíu prósent af þörfinni í Evrópu í heild, með Íslandi og Noregi innanborðs. Það er eiginlega það sem er, Noregur er svo stór innflytjandi til Evrópu, það er að okkur skilst ein af ástæðunum fyrir því að þeir telja sig ekki geta skilið Ísland og Noreg út undan. Það er að segja að við getum ekki verið hluti af þessum verndartollum. En þetta er skrýtið, þetta er pólitískt mál, til dæmis að skilja kísilinn út undan, að setja ekki verndartoll á hann.“

Umhverfisslys í uppsiglingu

Þá segir hann að verði sambærilegir verndartollar á kísilmálm ekki teknir upp gæti kísilmálmframleiðsla í Evrópu lagst af. Sem væri mjög alvarlegt.

„Mengunin við sambærilega framleiðslu í Kína er svona þrisvar sinnum meiri en á Íslandi og í Noregi. Þannig að þetta er mjög slæmt upp á það að gera. En aðallega, dæmin hafa sýnt það, að ef öll svona framleiðsla legst af í álfunni þá ertu kominn algjörlega undir hælinn á Kínverjum. Þá eru þeir að fara að skaffa þér áttatíu, níutíu prósent af því sem þú þarft, eitthvað kæmi frá Brasilíu. Þeir hafa sýnt áður að ef það hentar þeim þá myndu þeir bara skrúfa fyrir útflutninginn á þessum málmum. Eða þeir myndu setja útflutningstolla á ákveðnar vörur, eins og núna síðast þegar Trump var að hóta tollum, þá settu þeir útflutningstolla á ákveðna sjaldgæfa málma.“