Ólga meðal þristavina vegna örlaga Gunnfaxa Kristján Már Unnarsson skrifar 15. júní 2025 07:00 Gunnfaxi var settur niður á gróið tún á Sólheimasandi í bjartri sumarnóttinni aðfararnótt föstudags og með hjólin niðri. Eyjafjallajökull sést vinstra megin og Mýrdalsjökull hægra megin. Þótt flugvélin væri læst var strax byrjað að brjótast inn í hana, að sögn bóndans á Ytri-Sólheimum, eiganda flugvélarinnar. Benedikt Bragason Sú ákvörðun stjórnar Þristavinafélagsins að selja Flugfélagsþristinn Gunnfaxa til landeigenda á Sólheimasandi hefur valdið ólgu meðal þristavina. Bóndinn á Ytri-Sólheimum, kaupandi flugvélarinnar, segir þeim frjálst að fá hana til baka, svo fremi að þeir endurgreiði kaupverðið og kostnað við flutninginn. „Þessi gjörningur er til skammar, finnst mér og fleirum,“ segir Pétur P. Johnson í samtali við fréttastofu en hann er fyrrum ritstjóri tímaritsins Flugs og einn helsti sérfræðingur landsins um flugsögu Íslendinga. Pétur P. Johnson er sérfræðingur um íslensku flugsöguna.Egill Aðalsteinsson Pétur er í hópi margra sem lýst hafa andstöðu sinni í spjallþræði flugfréttasíðunnar „Fróðleiksmolar um flug“. Þar virðist sú skoðun almenn að flugvélin muni með tímanum eyðileggjast á sandinum. „Mér finnst ekki hafa verið leitað allra leiða til að varðveita „Gunnfaxa", TF-ISB,“ segir Pétur í athugasemdadálki og bætir við: „Margar þjóðir eiga enga svona flugvél sem hægt er að varðveita og hafa til minningar um þann stóra þátt sem Douglas DC-3 lék í samgöngu- og hernaðarsögu heimsins.“ Gunnfaxi á flugvellinum á Skógasandi árið 1960 þegar Flugfélag Íslands sinnti þangað áætlunarflugi.Snorri Snorrason „Sammála þér Pétur, ekki var þessi ráðstöfun lögð fyrir meðlimi Þristavinafélagsins. Ég hef verið meðlimur þar frá upphafi en enginn fundur boðaður eða yfirleitt haldnir fundir í þessu félagi,“ segir Jón Karl Snorrason, fyrrverandi flugstjóri hjá Icelandair, en hann er sonur Snorra Snorrasonar flugstjóra, sem tók ljósmyndina hér að ofan af Gunnfaxa á Skógasandi árið 1960. Hann gagnrýnir Tómas Dag Helgason, formann Þristavinafélagsins, og segir ekki gott mál að þessi ákvörðun hafi verið tekin án samráðs við félagsmenn. Tómas Dagur Helgason, formaður Þristavinafélagsins, og Benedikt Bragason, bóndi á Ytri-Sólheimum, á Keflavíkurflugvelli síðastliðið fimmtudagskvöld þegar lagt var af stað með Gunnfaxa austur á Sólheimasand.Sigurjón Ólason Pétur J. Eiríksson, fyrrverandi framkvæmdastjóri hjá Icelandair, blandar sér í umræðuna: „Ég er hissa á Þristavinafélaginu að sýna sögunni þetta virðingarleysi. Og að hafa flughæfa þristinn í útliti sem varð til 1998 sýnir undarlegt tengslaleysi við söguna,“ segir Pétur J. Eiríksson. Sigurður Aðalsteinsson á Akureyri, fyrrverandi flugstjóri og áður framkvæmdastjóri Flugfélags Norðurlands, rifjar upp að TF-ISB hafi verið síðasti þristurinn sem notaður var í almennu farþegaflugi á Íslandi. Það hafi verið hjá Flugfélagi Norðurlands á tímabilinu frá lokum maímánaðar 1975 og fram í janúar 1976. Á Akureyrarflugvelli 1. júlí 1964. Gunnfaxi flutti Ásgeir Ásgeirsson, forseta Íslands, og Filippus prins, eiginmann Englandsdrottningar, frá Stóra-Kroppi í Borgarfirði. Forsetinn og hertoginn sjást stíga frá borði en þeir voru að koma úr laxveiði í Norðurá á leið í skoðunarferð um Mývatnssveit. Flugstjórinn Jóhannes Snorrason sést kíkja út um glugga flugstjórnarklefans.Minjasafnið á Akureyri Jón Karl Snorrason bætir við að hann hafi verið síðasti farþeginn með Gunnfaxa frá Akureyri til Reykjavíkur vorið 1976 með þeim Jóni Péturssyni og Kjartani Norðdal. Pétur P. Johnson telur að Gunnfaxa ætti fremur að varðveita á tækniminjasafni heldur en að láta hann veðrast á Sólheimasandi. „Hann gæti til dæmis vel átt heima á samgöngusafninu á Skógum,“ segir Pétur. Gunnfaxa komið fyrir á vörubílspallinum á fimmtudagskvöld.Sigurjón Ólason „Gunnfaxi sinnti innanlandsflugi Flugfélags Íslands frá 1951 til 1975, einnig Grænlandsflugi á skíðum og Færeyjaflugi. Frá 1975 til 1976 var TF-ISB leigð Flugfélagi Norðurlands og sinnti áætlunarflugi á þeirra leiðum frá Akureyri,“ segir Pétur um sögu flugvélarinnar. Af Gunnfaxa er það annars að frétta að hann var fluttur frá Keflavíkurflugvelli á fimmtudagskvöld austur á Sólheimasand þangað sem komið var með hann um nóttina. Benedikt Bragason, formaður Landeigendafélags Ytri-Sólheima, segir að ákveðið hafi verið að bíða með að setja flugvélina niður á sandinn sjálfan heldur hafa hana fyrst um sinn á túni neðan þjóðvegar. Flugvélin bar einkennisstafina TF-ISB.Sigurjón Ólason „Ég setti hana þar á tún til bráðabirgða. Þar er þægilegra að lappa upp á hana,“ segir Benedikt. „Hún blasir við frá þjóðveginum. Hún er um það bil fimmhundruð metra frá veginum. Ferðamenn byrjuðu um leið að þyrpast í kringum hana. Ég læsti henni en það var samt strax byrjað að brjótast inn í hana,“ segir Benedikt en hugmynd hans er að mála flugvélina í litum Varnarliðsvélarinnar sem nauðlenti á sandinum árið 1973. Þristurinn sem brotlenti á Sólheimasandi í nóvember 1973 var af gerðinni C 117D, endurbætt útgáfa af Douglas C-47, hernaðaráutgáfu DC-3. Stélið er til dæmis öðruvísi en á gömlu Flugfélagsþristunum.Þórir Kjartansson En hvað segir hann um þá gagnrýni sem heyrist úr fluggeiranum um ráðstöfun flugvélarinnar? „Ef þeir endurgreiða mér flugvélina og kostnaðinn er þeim frjálst að koma og sækja hana. Ég greiddi þrjár milljónir fyrir skrokkinn og svo eina milljón til viðbótar fyrir vængina. Samtals fjórar milljónir króna. Ætli það hafi svo ekki kostað mig milli þrjár og fjórar milljónir að koma henni hingað austur. Þannig að þetta er talsverður pakki. En þeim er frjálst að koma og sækja hana, ef þeir endurgreiða mér hana, og telja sig hafa betri not fyrir hana,“ segir Benedikt bóndi á Ytri-Sólheimum. Hér má sjá beina útsendingu Sýnar frá flutningi flugvélarinnar síðastliðið fimmtudagskvöld með viðtali við þá Tómas Dag og Benedikt: Fréttir af flugi Mýrdalshreppur Rangárþing eystra Ferðaþjónusta Söfn Fornminjar Icelandair Tengdar fréttir Gömlum Flugfélagsþristi bætt við á Sólheimasand Gömul Douglas Dakota-flugvél, sem landeigendur Sólheimasands keyptu í vetur af Þristavinafélaginu, verður í kvöld flutt eftir þjóðvegum austur í sveitir frá Keflavíkurflugvelli. Fyrirhugað er að skrokknum verði komið fyrir á sandinum nálægt gamla flugvélarflakinu sem verið hefur einn helsti ferðamannastaður Suðurlands. 12. júní 2025 21:42 Landeigendur Sólheimasands keyptu gamlan Flugfélagsþrist Landeigendur Sólheimasands, sem geymir frægasta flugvélarflak Íslands, hafa keypt gamlan Flugfélagsþrist af Þristavinafélaginu. Hugmyndin er að flugvélarskrokkurinn leysi af hólmi gamla flakið á sandinum, sem er að tærast upp. 23. mars 2025 22:40 Ferðamenn flykkjast að gamla flugvélarflakinu Eigandinn segist farinn að svipast um eftir nýju flaki þar sem það gamla sé að grotna niður. 29. ágúst 2016 21:15 Mest lesið Stór hópur ferðamanna lét greipar sópa skipulega um söluskála Innlent Hleypa rússnesku olíuskipi óáreittu til Kúbu Erlent Barn flutt í sjúkraflugi eftir alvarlegt umferðarslys Innlent Enn óhlýðnast ferðamenn: „Öldurnar skella á stuðlaberginu eins og sprengingar“ Innlent Enginn grunnskóli á Raufarhöfn í vetur Innlent Ósátt með ábyrgðarleysi eftir að börn lentu í bílslysi á skólatíma Innlent Kanna hvort hinn eftirlýsti sé í löglegri dvöl Innlent Fyrirséð fjöldamorð í El Fasher: Að minnsta kosti tíu þúsund myrtir á tveimur dögum Erlent Trausti í öðru sæti í Eyjum Innlent Bergdís nýr sendiherra Íslands í Kína Innlent Fleiri fréttir Trausti í öðru sæti í Eyjum Stór hópur ferðamanna lét greipar sópa skipulega um söluskála Barn flutt í sjúkraflugi eftir alvarlegt umferðarslys Enginn grunnskóli á Raufarhöfn í vetur Þyrlan gerð út vegna slyss við Varmahlíð Kanna hvort hinn eftirlýsti sé í löglegri dvöl Enn óhlýðnast ferðamenn: „Öldurnar skella á stuðlaberginu eins og sprengingar“ Ný könnun: Hástökk Viðreisnar í Hafnarfirði Ósátt með ábyrgðarleysi eftir að börn lentu í bílslysi á skólatíma Stórtónleikarnir verða fyrir neðan Öxarárfoss Bergdís nýr sendiherra Íslands í Kína Ársæll hættur sem skólameistari Bílar fastir við Steingrímsfjarðarheiði „Fólk er bara að vinna minna“ Au-pair kerfið sé misnotað til að fá ódýrt vinnuafl Sprengja í umsóknum um au-pair Nafnið verði krefjandi verkefni en í höndum íbúanna Foktjón á Suðurnesjum og Akranesi Verðbólga, biskupsmálið og utanríkismál Breytingar á deiliskipulagi Suðurlandsbrautar auglýstar Flugfólkið hjá Atlanta flakkar um allan heim „Brjálaður aðili“ reyndist eftirlýstur af lögreglu Pétur Markan bæjarstjóraefni Okkar Hveragerðis Sjö af hverjum tíu fýlum með plast í maganum Sameining hreppanna tveggja samþykkt Bílar sitja fastir vegna þungrar færðar Blóð úr hinum grunaða á hnífi á vettvangi Vonast til að náttúran verði þeim hliðholl Allir fundnir óslasaðir eftir snjóflóð Framkvæmdaleyfi Hvalárvirkjunar fellt úr gildi Sjá meira
„Þessi gjörningur er til skammar, finnst mér og fleirum,“ segir Pétur P. Johnson í samtali við fréttastofu en hann er fyrrum ritstjóri tímaritsins Flugs og einn helsti sérfræðingur landsins um flugsögu Íslendinga. Pétur P. Johnson er sérfræðingur um íslensku flugsöguna.Egill Aðalsteinsson Pétur er í hópi margra sem lýst hafa andstöðu sinni í spjallþræði flugfréttasíðunnar „Fróðleiksmolar um flug“. Þar virðist sú skoðun almenn að flugvélin muni með tímanum eyðileggjast á sandinum. „Mér finnst ekki hafa verið leitað allra leiða til að varðveita „Gunnfaxa", TF-ISB,“ segir Pétur í athugasemdadálki og bætir við: „Margar þjóðir eiga enga svona flugvél sem hægt er að varðveita og hafa til minningar um þann stóra þátt sem Douglas DC-3 lék í samgöngu- og hernaðarsögu heimsins.“ Gunnfaxi á flugvellinum á Skógasandi árið 1960 þegar Flugfélag Íslands sinnti þangað áætlunarflugi.Snorri Snorrason „Sammála þér Pétur, ekki var þessi ráðstöfun lögð fyrir meðlimi Þristavinafélagsins. Ég hef verið meðlimur þar frá upphafi en enginn fundur boðaður eða yfirleitt haldnir fundir í þessu félagi,“ segir Jón Karl Snorrason, fyrrverandi flugstjóri hjá Icelandair, en hann er sonur Snorra Snorrasonar flugstjóra, sem tók ljósmyndina hér að ofan af Gunnfaxa á Skógasandi árið 1960. Hann gagnrýnir Tómas Dag Helgason, formann Þristavinafélagsins, og segir ekki gott mál að þessi ákvörðun hafi verið tekin án samráðs við félagsmenn. Tómas Dagur Helgason, formaður Þristavinafélagsins, og Benedikt Bragason, bóndi á Ytri-Sólheimum, á Keflavíkurflugvelli síðastliðið fimmtudagskvöld þegar lagt var af stað með Gunnfaxa austur á Sólheimasand.Sigurjón Ólason Pétur J. Eiríksson, fyrrverandi framkvæmdastjóri hjá Icelandair, blandar sér í umræðuna: „Ég er hissa á Þristavinafélaginu að sýna sögunni þetta virðingarleysi. Og að hafa flughæfa þristinn í útliti sem varð til 1998 sýnir undarlegt tengslaleysi við söguna,“ segir Pétur J. Eiríksson. Sigurður Aðalsteinsson á Akureyri, fyrrverandi flugstjóri og áður framkvæmdastjóri Flugfélags Norðurlands, rifjar upp að TF-ISB hafi verið síðasti þristurinn sem notaður var í almennu farþegaflugi á Íslandi. Það hafi verið hjá Flugfélagi Norðurlands á tímabilinu frá lokum maímánaðar 1975 og fram í janúar 1976. Á Akureyrarflugvelli 1. júlí 1964. Gunnfaxi flutti Ásgeir Ásgeirsson, forseta Íslands, og Filippus prins, eiginmann Englandsdrottningar, frá Stóra-Kroppi í Borgarfirði. Forsetinn og hertoginn sjást stíga frá borði en þeir voru að koma úr laxveiði í Norðurá á leið í skoðunarferð um Mývatnssveit. Flugstjórinn Jóhannes Snorrason sést kíkja út um glugga flugstjórnarklefans.Minjasafnið á Akureyri Jón Karl Snorrason bætir við að hann hafi verið síðasti farþeginn með Gunnfaxa frá Akureyri til Reykjavíkur vorið 1976 með þeim Jóni Péturssyni og Kjartani Norðdal. Pétur P. Johnson telur að Gunnfaxa ætti fremur að varðveita á tækniminjasafni heldur en að láta hann veðrast á Sólheimasandi. „Hann gæti til dæmis vel átt heima á samgöngusafninu á Skógum,“ segir Pétur. Gunnfaxa komið fyrir á vörubílspallinum á fimmtudagskvöld.Sigurjón Ólason „Gunnfaxi sinnti innanlandsflugi Flugfélags Íslands frá 1951 til 1975, einnig Grænlandsflugi á skíðum og Færeyjaflugi. Frá 1975 til 1976 var TF-ISB leigð Flugfélagi Norðurlands og sinnti áætlunarflugi á þeirra leiðum frá Akureyri,“ segir Pétur um sögu flugvélarinnar. Af Gunnfaxa er það annars að frétta að hann var fluttur frá Keflavíkurflugvelli á fimmtudagskvöld austur á Sólheimasand þangað sem komið var með hann um nóttina. Benedikt Bragason, formaður Landeigendafélags Ytri-Sólheima, segir að ákveðið hafi verið að bíða með að setja flugvélina niður á sandinn sjálfan heldur hafa hana fyrst um sinn á túni neðan þjóðvegar. Flugvélin bar einkennisstafina TF-ISB.Sigurjón Ólason „Ég setti hana þar á tún til bráðabirgða. Þar er þægilegra að lappa upp á hana,“ segir Benedikt. „Hún blasir við frá þjóðveginum. Hún er um það bil fimmhundruð metra frá veginum. Ferðamenn byrjuðu um leið að þyrpast í kringum hana. Ég læsti henni en það var samt strax byrjað að brjótast inn í hana,“ segir Benedikt en hugmynd hans er að mála flugvélina í litum Varnarliðsvélarinnar sem nauðlenti á sandinum árið 1973. Þristurinn sem brotlenti á Sólheimasandi í nóvember 1973 var af gerðinni C 117D, endurbætt útgáfa af Douglas C-47, hernaðaráutgáfu DC-3. Stélið er til dæmis öðruvísi en á gömlu Flugfélagsþristunum.Þórir Kjartansson En hvað segir hann um þá gagnrýni sem heyrist úr fluggeiranum um ráðstöfun flugvélarinnar? „Ef þeir endurgreiða mér flugvélina og kostnaðinn er þeim frjálst að koma og sækja hana. Ég greiddi þrjár milljónir fyrir skrokkinn og svo eina milljón til viðbótar fyrir vængina. Samtals fjórar milljónir króna. Ætli það hafi svo ekki kostað mig milli þrjár og fjórar milljónir að koma henni hingað austur. Þannig að þetta er talsverður pakki. En þeim er frjálst að koma og sækja hana, ef þeir endurgreiða mér hana, og telja sig hafa betri not fyrir hana,“ segir Benedikt bóndi á Ytri-Sólheimum. Hér má sjá beina útsendingu Sýnar frá flutningi flugvélarinnar síðastliðið fimmtudagskvöld með viðtali við þá Tómas Dag og Benedikt:
Fréttir af flugi Mýrdalshreppur Rangárþing eystra Ferðaþjónusta Söfn Fornminjar Icelandair Tengdar fréttir Gömlum Flugfélagsþristi bætt við á Sólheimasand Gömul Douglas Dakota-flugvél, sem landeigendur Sólheimasands keyptu í vetur af Þristavinafélaginu, verður í kvöld flutt eftir þjóðvegum austur í sveitir frá Keflavíkurflugvelli. Fyrirhugað er að skrokknum verði komið fyrir á sandinum nálægt gamla flugvélarflakinu sem verið hefur einn helsti ferðamannastaður Suðurlands. 12. júní 2025 21:42 Landeigendur Sólheimasands keyptu gamlan Flugfélagsþrist Landeigendur Sólheimasands, sem geymir frægasta flugvélarflak Íslands, hafa keypt gamlan Flugfélagsþrist af Þristavinafélaginu. Hugmyndin er að flugvélarskrokkurinn leysi af hólmi gamla flakið á sandinum, sem er að tærast upp. 23. mars 2025 22:40 Ferðamenn flykkjast að gamla flugvélarflakinu Eigandinn segist farinn að svipast um eftir nýju flaki þar sem það gamla sé að grotna niður. 29. ágúst 2016 21:15 Mest lesið Stór hópur ferðamanna lét greipar sópa skipulega um söluskála Innlent Hleypa rússnesku olíuskipi óáreittu til Kúbu Erlent Barn flutt í sjúkraflugi eftir alvarlegt umferðarslys Innlent Enn óhlýðnast ferðamenn: „Öldurnar skella á stuðlaberginu eins og sprengingar“ Innlent Enginn grunnskóli á Raufarhöfn í vetur Innlent Ósátt með ábyrgðarleysi eftir að börn lentu í bílslysi á skólatíma Innlent Kanna hvort hinn eftirlýsti sé í löglegri dvöl Innlent Fyrirséð fjöldamorð í El Fasher: Að minnsta kosti tíu þúsund myrtir á tveimur dögum Erlent Trausti í öðru sæti í Eyjum Innlent Bergdís nýr sendiherra Íslands í Kína Innlent Fleiri fréttir Trausti í öðru sæti í Eyjum Stór hópur ferðamanna lét greipar sópa skipulega um söluskála Barn flutt í sjúkraflugi eftir alvarlegt umferðarslys Enginn grunnskóli á Raufarhöfn í vetur Þyrlan gerð út vegna slyss við Varmahlíð Kanna hvort hinn eftirlýsti sé í löglegri dvöl Enn óhlýðnast ferðamenn: „Öldurnar skella á stuðlaberginu eins og sprengingar“ Ný könnun: Hástökk Viðreisnar í Hafnarfirði Ósátt með ábyrgðarleysi eftir að börn lentu í bílslysi á skólatíma Stórtónleikarnir verða fyrir neðan Öxarárfoss Bergdís nýr sendiherra Íslands í Kína Ársæll hættur sem skólameistari Bílar fastir við Steingrímsfjarðarheiði „Fólk er bara að vinna minna“ Au-pair kerfið sé misnotað til að fá ódýrt vinnuafl Sprengja í umsóknum um au-pair Nafnið verði krefjandi verkefni en í höndum íbúanna Foktjón á Suðurnesjum og Akranesi Verðbólga, biskupsmálið og utanríkismál Breytingar á deiliskipulagi Suðurlandsbrautar auglýstar Flugfólkið hjá Atlanta flakkar um allan heim „Brjálaður aðili“ reyndist eftirlýstur af lögreglu Pétur Markan bæjarstjóraefni Okkar Hveragerðis Sjö af hverjum tíu fýlum með plast í maganum Sameining hreppanna tveggja samþykkt Bílar sitja fastir vegna þungrar færðar Blóð úr hinum grunaða á hnífi á vettvangi Vonast til að náttúran verði þeim hliðholl Allir fundnir óslasaðir eftir snjóflóð Framkvæmdaleyfi Hvalárvirkjunar fellt úr gildi Sjá meira
Gömlum Flugfélagsþristi bætt við á Sólheimasand Gömul Douglas Dakota-flugvél, sem landeigendur Sólheimasands keyptu í vetur af Þristavinafélaginu, verður í kvöld flutt eftir þjóðvegum austur í sveitir frá Keflavíkurflugvelli. Fyrirhugað er að skrokknum verði komið fyrir á sandinum nálægt gamla flugvélarflakinu sem verið hefur einn helsti ferðamannastaður Suðurlands. 12. júní 2025 21:42
Landeigendur Sólheimasands keyptu gamlan Flugfélagsþrist Landeigendur Sólheimasands, sem geymir frægasta flugvélarflak Íslands, hafa keypt gamlan Flugfélagsþrist af Þristavinafélaginu. Hugmyndin er að flugvélarskrokkurinn leysi af hólmi gamla flakið á sandinum, sem er að tærast upp. 23. mars 2025 22:40
Ferðamenn flykkjast að gamla flugvélarflakinu Eigandinn segist farinn að svipast um eftir nýju flaki þar sem það gamla sé að grotna niður. 29. ágúst 2016 21:15