Hættan sem felst í því þegar stjórn­mála­menn vilja endur­skoða fjölmiðla­styrki vegna gagn­rýnnar um­fjöllunar

Í lýðræðisríkjum er sjálfstæði fjölmiðla og tjáningarfrelsi grundvallaratriði til að tryggja gagnsæi og ábyrgð í stjórnmálum. Þegar stjórnmálamenn leggja til að endurskoða ríkisstyrki til fjölmiðla vegna gagnrýnnar umfjöllunar um sjálfa sig eða flokk sinn, skapast alvarleg hætta fyrir lýðræðið. Slík viðbrögð geta grafið undan frelsi fjölmiðla til að fjalla um mál af heilindum og án ótta við refsingu frá stjórnvöldum.

Nýleg ummæli Sigurjóns Þórðarsonar, formanns atvinnuveganefndar Alþingis, þar sem hann lagði til að endurskoða ríkisstyrki til Morgunblaðsins í kjölfar gagnrýnnar umfjöllunar blaðsins um Flokk fólksins og formann þess, eru skýr dæmi um slíka hættu. Með því að tengja fjárhagslegar afleiðingar við neikvæða umfjöllun sendir hann skilaboð til fjölmiðla um að óhagstæðar fréttir gætu haft fjárhagslegar afleiðingar. Þetta getur haft kælingaráhrif á blaðamennsku, þar sem fjölmiðlar kunna að forðast að fjalla um umdeild mál til að vernda fjárhagslega hagsmuni sína.

Fjölmiðlar gegna mikilvægu hlutverki við að upplýsa almenning og veita stjórnvöldum aðhald. Ef stjórnmálamenn fái tækifæri til að hafa áhrif á fjármögnun fjölmiðla út frá því hvernig þeim líkar eða mislíkar umfjöllun, getur það leitt til ritskoðunar og skekktra fréttaflutninga. Slík þróun gæti skapað umhverfi þar sem aðeins jákvæð umfjöllun um stjórnvöld fær að blómstra, á kostnað sannleika og fjölbreytileika sjónarmiða.

Lýðræði byggir á því að borgarar hafi aðgang að óháðum upplýsingum og fjölbreyttum sjónarmiðum. Til að tryggja að fjölmiðlar geti haldið áfram að sinna þessu hlutverki án ótta við pólitískar afleiðingar, verður að verja sjálfstæði þeirra og tryggja að ríkisstyrkir séu veittir á faglegum forsendum, óháð pólitískum þrýstingi. Þegar stjórnmálamenn hóta að draga til baka slíka styrki vegna gagnrýni, er það ekki aðeins árás á fjölmiðlafrelsi heldur einnig á sjálft lýðræðislega kerfið.

Höfundur er ráðgjafi og framkvæmdastjóri Lionfish slf.